چارەسەری یوڤێیت بۆ ڕێگریکردن لە لەدەستدانی بینایی گرنگە؛ هەڵبژاردەی پزیشکی و ڕێگای سروشتی بۆ کەمکردنەوەی ئاوسانی بەشی ڕەنگاوی چاو دەگرێتەوە.
هەوکردنی ئیرس چییە؟
هەوکردنی ناوچاو هەڵچوون و ئاوسانێکە کە ئەو بازنە ڕەنگاوەیە دەگرێتەوە کە کۆنترۆڵی بڕی ڕووناکیی دەکات کە دەچێتە ناو مردمک. ئەم نەخۆشییە بە هەوکردنی پێشەوەی عەنبیاش ناسراوە، چونکە ئیرس بەشێکە لە چینە ناوەڕاستییەکەی چاو (عەنبیا). هەوکردنەکە لەوانەیە بە شێوەیەکی توند و خێرا دەربکەوێت، یان بە هێواشی پەرە بسێنێت و ببێتە هەوکردنی درێژخایەن ئەگەر چەند هەفتە یان مانگێک بەردەوام بێت.
هۆکارەکان و فاکتەرەکانی مەترسی
لە زۆر حاڵەتدا هۆکاری وردەکە نادیارە، بەڵام ئەم فاکتەرانە ئەگەری ڕوودانی زیاد دەکەن:
- برینداریی ڕاستەوخۆ: وەک سووتانی کیمیایی یان گەرمایی، برینی چڕ، یان لێدان بە شتێکی کوند.
- تووشبوون: ڤایرۆسەکان وەک هێرپسی زۆنا، بەکتریاکان وەک تووبرکولۆز و سیفلیس، یان پەراسوو و قارچک.
- نەخۆشییەکانی بەرگریی خۆیی: وەک نەخۆشیی بەهچەت، سەرکۆیدۆسز، هەوکردنی جومگەی ڕۆماتیزمیی منداڵان، و هەوکردنی ستوونی پشت.
- فاکتەری بۆماوەیی: ئەو کەسانەی جینی (HLA-B27) هەڵدەگرن، زیاتر مەترسییان هەیە تووشی ببن.
- فاکتەری دیکە: جگەرەکێشان، لاوازیی سیستەمی بەرگری، یان وەڵامدانەوە بە هەندێک دەرمان وەک هەندێک دژەبەکتریا یان دەرمانی پووکانەوەی ئێسک.
هەڵبژاردەکانی چارەسەری یوڤێیت
پێویستە چارەسەری دەستبەجێ دوای دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە دەست پێ بکات، بۆ ئەوەی ڕێگری لە ئاڵۆزییەکان بکرێت؛ وەک گلوکۆما (ئاوەڕەشە) یان کاتاراکت (ئاوەسپێ).
چارەسەری پزیشکی
پزیشک بە شێوەیەکی ئاسایی کۆمەڵێک دەرمان دەنووسێت، لەوانە:
- ستیرۆیدەکان: بۆ کەمکردنەوەی هەوکردن؛ بە دڵۆپی چاو دەست پێ دەکەن، و ئەگەر لە ماوەی هەفتەیەکدا باشبوون ڕوونەدات، لەوانەیە ببنە حەب یان دەرزی.
- دڵۆپی فراوانکەرەوەی مردمک: بۆ ڕێگریکردن لە قەرەباڵغبوونی ماسولکەکان و کەمکردنەوەی ئازار.
- دەرمانی دژە تووشبوون: دژەبەکتریا یان دژەڤایرۆس، بەپێی هۆکاری هەوکردنەکە.
- دەرمانی سەرکوتکەری بەرگری: ئەگەر هۆکارەکە نەخۆشییەکی بەرگریی خۆیی بێت.
- دەرمانی دژەکۆلینەرژیک: بۆ کەمکردنەوەی هەستیاری بە ڕووناکی و ئازار.
چارەسەری یوڤێیت بە گیا و ڕێگاکانی سروشتی
هەندێک چارەسەری سروشتی دەتوانن پشتگیری لە پرۆسەی چاکبوونەوە بکەن و نیشانەکان کەم بکەنەوە:
- زەردەچەوە: دژەئۆکسیدانی تێدایە کە بەرگریی جەستە بەهێز دەکەن؛ بەڵام پێش بەکارهێنانی، بە تایبەتی ئەگەر دەرمانی ڕەقیقکەرەوەی خوێن وەک وارفارین یان ئاسپرین بەکاردەهێنیت، دەبێت ڕاوێژ بە پزیشک بکەیت بۆ ڕێگریکردن لە مەترسیی خوێنبەربوون.
- گوڵی ئێکیناسیا (Echinacea): بۆ کەمکردنەوەی هەوکردن و چالاککردنی ماددە کیمیاییەکانی پشتگیریکەری بەرگری بەکاردەهێنرێت.
- چا و گیا: خواردنەوەی چای سەوز یان چای زەنجەفیل یان زەردەچەوە لەوانەیە یارمەتی کەمکردنەوەی هەوکردنە پەیوەستەکان بە نەخۆشییە بەرگرییە خۆییەکان بدات.
- ئەلۆڤێرا: دەتوانیت یەک کەوچکی بچوکی جێلی ئەلۆڤێرا لەگەڵ دوو کەوچکی گەورە ئاوە ساردەکە تێکەڵ بکەیت و بە پارچەیەکی پەمەیی بۆ ماوەی ١٠ خولەک، ڕۆژانە دوو جار، لەسەر چاوە داخراوەکان دایبنێیت.
- ڕۆنی کرچک: دڵۆپی چاو کە ئەم ڕۆنەیان تێدایە لە دەرمانخانەکان بەردەستن بۆ کەمکردنەوەی هەڵچوونی چاو.
- خۆراک: خواردنی ئەو خۆراکانەی دژەئۆکسیدانیان زۆرە، وەک تەماتە، بیبەر، گێلاس و توو، و گرنگیدان بە ماسییە دەوڵەمەندەکانی ئۆمێگا ٣ وەک سالمۆن.
ئامۆژگاری بۆ پاراستنی تەندروستی ئیرس
بۆ پاراستنی تەندروستی چاو و ڕێگریکردن لە ئاڵۆزییەکان، ئەمانە پێشنیار دەکرێن:
- بۆ پاراستن لە تیشکە زیانبەخشەکان، چاویلکەی خۆر بپۆشە.
- لە کارگەکان یان کاتی وەرزشە دیاریکراوەکاندا، جل‌وبەرگی پارێزەری چاو بەکاربهێنە.
- جگەرەکێشان بوەستێنە.
- پێش دەستکاریکردنی لێنزی پەیوەندی، دەستەکانت باش بشۆ.
- کاتی بەکارهێنانی کۆمپیوتەر بۆ ماوەی درێژ، پشو بە چاوت بدە.
- وەرزش بکە و کێشی تەندروست بپارێزە بۆ ڕێگریکردن لە شەکرە و پەستانی خوێن.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانە دەردەکەون، پێویستە بە پەلە داوای چاودێریی پزیشکی بکەیت:
- ئازاری توندی چاو یان ناوچەی برۆ.
- سووربوونەوەی دیاری دەوروبەری ئیرس.
- گۆڕانی لەناکاوی قەبارە یان شێوەی مردمکی چاو.
- تەم‌بوونی بینین یان لەدەستدانی بەشێک لە بینایی.
- ئازاری توند کاتێک ڕووبەڕووی ڕووناکیی توند دەبیتەوە.
پرسیارە باوەکان
هەوکردنی ئیرس چییە؟
هەوکردنێکە کە بەشی ڕەنگاوی چاو دەگرێتەوە و دەبێتە هۆی ئاوسان و هەڵچوون؛ ئەگەر چارەسەر نەکرێت، لەوانەیە کاریگەری لەسەر بینین دابنێت.
ئایا چارەسەری یوڤێیت هەیە؟
بەڵێ، بە دەرمانی ستیرۆیدی، دڵۆپی فراوانکەرەوەی مردمک و دژەبەکتریا چارەسەر دەکرێت؛ هەروەها دەتوانرێت بە چاودێریی پسپۆڕێک، هەندێک چارەسەری سروشتی پشتیوانی لێ بکات.
لە ماڵەوە چۆن هەوکردنی ئیرس چارەسەر بکەم؟
دەتوانیت کۆمپرێسی ئەلۆڤێرا بەکاربهێنیت، بۆ کەمکردنەوەی ئازاری ڕووناکی چاویلکەی تاریک بپۆشیت و دەرمانی کەمکردنەوەی ئازاری بێ پێویستی بە ڕەچەتە بەکاربهێنیت؛ لەگەڵ پابەندبوونی تەواو بە ڕێنماییە دەرمانییەکانی پزیشک.
بەرپرسیارنەبوون: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- قوژبوونی قەرنیە: هۆکار و چارەسەر
- چارەسەری گلوکۆما بە نەشتەرگەری: ڕێنمایی چاکبوونەوە
- تاقیکردنەوەی کوێری ڕەنگ: ناسین و مامەڵەکردن
- دەرزیی چاو و جۆرەکانی
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی چاو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team