چارەسەری گیایی بۆ کۆکەی بەردەوام لەگەڵ چارەسەری پزیشکی و ڕێکارە ماڵییەکان دەتوانێت نیشانەکان کەم بکات؛ هەڵبژاردنی ڕێگای گونجاو بە هۆکار و جۆری کۆکەوە پەیوەستە.
کۆکەی بەردەوام چییە؟
ئەگەر کۆکە ٨ هەفتە یان زیاتر بەردەوام بێت، بە کۆکەی درێژخایەن دادەنرێت. زۆرجار ئەم دۆخە مەترسیدار نییە و لە زۆربەی حاڵەتەکاندا بەهۆی جگەرەکێشان، تووشبوون بە نەخۆشی، یان هەستیارییەوە دروست دەبێت؛ بەڵام لە حاڵەتە دەگمەنەکاندا لەوانەیە پەیوەندی بە نەخۆشییە مەترسیدارەکانی وەک شێرپەنجەوە هەبێت.
هەڵبژاردە پزیشکییەکانی چارەسەری کۆکەی بەردەوام
جۆری دەرمان بە پێی دەستنیشانکردنی وردی پزیشکی دیاری دەکرێت. هەڵبژاردە بەردەستەکان ئەمانەن:
-
دەرمانەکانی سیستەمی هەناسەدان:
- فراوانکەرەوەکانی برۆنشی: زۆرجار بە شێوەی سپرەی هەناسەدان بەردەستن بۆ ئاسانکردنی هەناسەدان، و لە حاڵەتی ئەسمە یان نەخۆشیی درێژخایەنی گیراوی سییەکاندا بەکاردێن.
- کۆرتیزۆن (ستیرۆیدی کۆرتیکۆستیرۆید): هەوکردن کەم دەکاتەوە و ڕێگای هەناسەدان دەکاتەوە. بۆ چارەسەرکردنی ئەسمە یان ڕژانی پاشەوەی ترشەی لووت، بە چاودێریی پزیشکی بەکاردێت.
- دژەزیندەکان: پزیشک لە کاتی هەبوونی تووشبوونی بەکتریایی یان قارچی، وەک سییەهەوکردن یان کۆکەی دیك، ئەمانە دەنووسێت.
-
دەرمانی تایبەتی کۆکە:
- کەمکەرەوەکانی کۆکە: وەک «دێکسترۆمێسفان»، بۆ چارەسەری کۆکەی بێ خلط بەکاردێن و چالاکیی ناوەندی کۆکە لە مێشکدا کەم دەکەنەوە.
- بلغم‌دەر و شلکەرەوەی بلغم: وەک «گایفێنێسین»، لە حاڵەتی کۆکەی بەردەوام لەگەڵ خلطدا بەکاردێن، تا چەسپناکیی موکۆس کەم بکەنەوە و دەرچوونی ئاسانتر بکەن.
-
چارەسەرییەکانی تر:
- دژەترشییەکان: وەک دەرمانەکانی ڕاگرتنی پەمپی پرۆتۆن، ئەگەر هۆکارەکە گەڕانەوەی ترشیی گەدە بۆ مری بێت بەکاردێن.
- دژەهیستامین و کەمکەرەوەکانی گڕگرتنی لووت: لە حاڵەتی هەستیاری و ڕژانی پاشەوەی ترشەی لووتدا سوودبەخشن. پێویستە کەمکەرەوەکانی گڕگرتنی لووت بۆ منداڵانی خوار ١٢ ساڵ بەکارنەهێنرێن.
چارەسەری گیایی بۆ کۆکەی بەردەوام و ڕێکارە ماڵییەکان
هەندێک پێکهاتەی سروشتی و ڕێکاری ماڵی یارمەتیی ئارامکردنەوەی سیستەمی هەناسەدان دەدەن:
- گیا سروشتییەکان: دەتوانرێت چاى گەرم بە ئاگرەنج، پونە، زەنجەفیل، لبلاب، مەردەقۆش یان ڕەگی شیرین‌بیان ئامادە بکرێت. هەروەها «برۆمێلین»ی دەرهێنراو لە ئاناناس بەردەستە و تایبەتمەندیی دژەهەوکردنی هەیە.
- ڕۆنە بۆنخۆشەکان: دەتوانرێت سنگ بە ڕۆنی ئۆکالیپتۆس، ڕۆنی پونە، یان کافوور و مێنتۆڵ ماساژ بدرێت.
- چاودێریی ماڵەوە:
- زۆر ئاوی و شۆربای گەرم بخۆنەوە.
- ئاوی خوێی بەکاربهێنن بۆ شۆردنی لووت یان غرغڕەکردن.
- هەڵمی ئاو هەڵمژین یان تەڕکەرەوەی هەوا بەکاربهێنن (بۆ نەخۆشانی ئەسمە هەڵم‌هەڵمژین قەدەغەیە، بۆ ئەوەی نیشانەکان توندتر نەبن).
- هەنگوین بخۆن (بۆ منداڵانی خوار تەمەنی یەک ساڵ بە تەواوی قەدەغەیە).
- کاتی خەوتن سەر بە چەند سەرینێکی زیاتر بەرز بکەنەوە بۆ ڕێگریکردن لە کۆبوونەوەی بلغم.
ڕاسپاردە بۆ پاراستن و چاکبوونەوە
بۆ باشترکردنی دۆخی کۆکەی بەردەوام لە منداڵان و گەورەکان، ئەمانە پێشنیار دەکرێن:
- بە تەواوی واز لە جگەرەکێشان بهێنن و لە دانیشتن لەگەڵ جگەرەکێشان خۆ بپارێزن.
- لە هۆکارەکانی هەستیاری وەک تۆز و بۆنەکان دوور بکەونەوە.
- لە خواردنی توند یان چەور خۆ بپارێزن و ٢ تا ٣ کاتژمێر پێش خەوتن خواردن مەخۆن، بۆ ڕێگریکردن لە گەڕانەوەی ترشی.
پرسیارە باوەکان
ئایا چارەسەری کۆکەی بەردەوام لەگەڵ خلط جیاوازە لە کۆکەی وشک؟
بەڵێ، دەرمانەکان جیاوازن؛ «بلغم‌دەرەکان» بۆ شلکردنی بلغم و ئاسانکردنی دەرچوونی بەکاردێن، لە کاتێکدا «کەمکەرەوەکانی کۆکە» بۆ ئارامکردنی کۆکەی بێ خلط بەکاردێن. بەڵام ڕێکارە ماڵییەکان بۆ هەردوو جۆرەکە هاوشێوەن.
ئایا چارەسەری کۆکەی بێ خلطی بەردەوام لە منداڵان جیاوازە لە گەورەکان؟
بەڵێ، پێوەرەکانی سەلامەتی و دۆز جیاوازن. پێش دانی هەر دەرمانێک بە منداڵ، بە تایبەتی منداڵانی خوار ٤ ساڵ، پێویستە ڕاوێژ بە پزیشک بکرێت بۆ خۆپاراستن لە ڕوودانی نیشانەی مەترسیدار.
چۆن دەتوانم لە چەند چرکەیەکدا لە کۆکە ڕزگار بم؟
خواردنەوەی گەرم و خواردنەوەی ئاو خێراترین ڕێگای ئارامکردنی کاتیی کۆکەن، بەڵام چارەسەری کۆتایی پێویستی بە چارەسەرکردنی هۆکاری سەرەکی هەیە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر کۆکە بۆ ماوەیەکی درێژ بەردەوام بوو یان ئەم نیشانانە دەرکەوتن، دەبێت دەستبەجێ چاودێریی پزیشکی وەربگیرێت:
- تەنگەنەفەسی یان بیستنی فیشەفیش لە سنگدا.
- بەرزبوونەوەی زۆری پلەی گەرمی لەگەڵلەرز.
- دەرچوونی خوێن لەگەڵ موکۆس، یان گۆڕانی ڕەنگی بلغم بۆ زەردی بەرەو سەوز.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- شتەکانی خێراتر دەکەن بۆ چاکبوونەوەی لۆزەکان
- نیشانەکانی کۆکەی ئەلێرژی و چارەسەر
- نیشانەکانی تووشبوونی سینوس و چارەسەرەکانی
- هۆکارەکانی تەنگی هەناسە لە منداڵان
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team