دەتوانرێت پفکردنی سک و گازی ئازاربەخش کۆنترۆڵ بکرێت؛ چارەسەری پفکردنی سک لە ماڵەوە بە گۆڕینی خواردن و جووڵەی جەستەیی یارمەتی هەرسکردن دەدات.
هۆکارەکانی پفکردنی سک
هۆکارەکانی کۆبوونەوەی گاز و هەستی پڕبوون جۆراوجۆرن، لە گرنگترینیان:
- عادتە خۆراکییەکان: بە خێرایی خواردن، خواردنەوەی گازدار، یان زۆر خواردنی خۆراکی چەور.
- کێشە تەندروستییەکان: وەک قەبزی، سندرۆمی ڕوودەی هەستیار، نەخۆشیی سیلیاک، یان تووشبوون بە بەکتریای هلیکۆباکتەر پیلۆری.
- گۆڕانکارییە جەستەیی و دەروونییەکان: فشار، زیادبوونی کێش، یان گۆڕانکارییە هۆرمۆنییەکان پێش سووڕی مانگانە و لە کاتی وەستانی مانگانە.
- هەندێک دەرمان: وەک ئەسپیرین و هەندێک دژەئازار.
- هۆکارەکانی بەشی سەرەوە: پفکردنی بەشی سەرەوەی سک ڕەنگە لە ئەنجامی هەوکردنی گەدە، زامەی هەرسکردن، خاو هەرسکردنی گەدە، یان گەورەبوونی سپڵ ببێت.
چارەسەری پفکردنی سک لە ماڵەوە بە چەند هەنگاوێکی سادە
بە گۆڕانکارییە سادەکانی شێوازی ژیانی ڕۆژانە دەتوانرێت ئەم دۆخە کەم بکرێتەوە. ئەمانە ڕێگاکانی چارەسەرکردنی پفکردنی سک لە ماڵەوەن:
ڕێکخستنی خواردن و خواردنەوە
- هێواش خواردن: باش جووینی خواردن بڕی ئەو هەوایە کەم دەکاتەوە کە قووتی دەدرێت و هەرسکردن ئاسانتر دەکات.
- دابەشکردنی ژەمەکان: باشترە ٦ ژەمی بچووک بخورێت لە جیاتی ٣ ژەمی گەورە.
- کاتی خواردنەوەی شلە: ٣٠ خولەک پێش ژەمەکە ئاو بخۆرەوە، لە جیاتی خواردنەوەی لە کاتی خواردندا، بۆ ئەوەی کۆمەڵە ترشەکانی گەدە کەم نەبنەوە.
باشترکردنی خواردن
- دوورکەوتنەوە لە هاندەرەکان: خواردنی نیسک و لوبیا، پیاز، قەرنەبیت، بەرهەمەکانی شیری، شیرینکەرە دەستکردەکان و دانەوێڵە تەواوەکان وەک ڕەدان کەم بکەرەوە.
- هەڵبژاردنی جێگرەوەی ئاسان بۆ هەرسکردن: زیاتر سەرنج بخەرە سەر برنج، پەتاتە، مۆز، ماست و کاهو.
- خواردنی خوێ بە ڕێژەی گونجاو: خواردنی خوێدار کەم بکەرەوە بۆ یارمەتیدان بە کەمکردنەوەی ئاوسان.
- زیادکردنی ڕیشاڵ: لە دۆخی قەبزیدا، خواردنی کیوی و سەوزە و میوە پێشنیار دەکرێت، لەگەڵ خواردنەوەی ٨ پەرداخ ئاو لە ڕۆژێکدا.
گۆڕینی عادتە هەڵسوکەوتییەکان و چالاکیی جەستەیی
- وەرزش: ڕاهێنانی بەردەوام یارمەتی باشترکردنی کارکردنی ڕوودەکان و دەرکردنی گازە گیرخواردووەکان دەدات.
- دوورکەوتنەوە لە عادتە زیانبەخشەکان: وازهێنان لە جگەرەکێشان، وەستان لە جوینەوەی کێو، و نەخواردنەوە بە «نی» بۆ کەمکردنەوەی قووتدانی هەوا.
هەڵبژاردە سروشتی و دەرمانییەکان بۆ چارەسەری پفکردنی سک
چەند جێگرەوەی ماڵەوە و دەرمانخانەیی بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکان بەردەستن:
- گیای دەرمانی: خواردنەوەی پونە، زەنجەفیل، بابوونە، ئانیسون و ڕازیانە یارمەتی ئارامکردنی سیستەمی هەرسکردن دەدات.
- تەواوکەرەکان و پرۆبیۆتیک: بەکتریاکانی بەسوود بە ڕێکخستنی کارکردنی کۆلۆن یارمەتی دەدەن، بە تایبەتی بۆ نەخۆشانی سندرۆمی ڕوودەی هەستیار.
- چارەسەرەکانی بەبێ ڕەچەتەی پزیشک:
- کاربۆنی چالاککراو: بۆ کەمکردنەوەی گازی زیادە کار دەکات.
- سیمێتیکۆن: یارمەتی دەرکردنی خێرای ئەو هەوایە دەدات کە کۆبووەتەوە.
- ئەنزیمی هەرسکردن: وەک ئەلفا-گالاکتۆسیداز بۆ ڕێگریکردن لە دروستبوونی گاز.
- دژەترشەکان: ئەگەر پفکردن تەنها لە خواردنەوە بێت، ڕەنگە کاریگەر بن.
پرسیارە باوەکان
چارەسەری پفکردنی سک لە ماڵەوە چییە؟
بە هێواش جووینی خواردن، وەرزشکردن، دوورکەوتنەوە لە خواردنە هاندەرەکانی گاز وەک نیسک و لوبیا و خواردنەوە گازدارەکان، و خواردنەوەی ئاوی پونە یان زەنجەفیل ئەنجام دەدرێت.
ئایا دەرمانی سادە بۆ ڕزگاربوون لە گاز هەیە؟
بەڵێ، هەڵبژاردەکانی وەک سیمێتیکۆن، کاربۆنی چالاککراو و تەواوکەری پرۆبیۆتیک هەن کە لە زۆر دۆخدا بەبێ ڕەچەتەی پزیشک بەردەستن.
وەرزش چۆن کاریگەری لەسەر پفکردنی سک هەیە؟
ڕاهێنانی جەستەیی یارمەتی چالاککردنی جووڵەی ڕوودە و باشترکردنی کارایی سیستەمی هەرسکردن دەدات، کە دەرکردنی گاز لە جەستە ئاسانتر دەکات.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر نیشانەکانی خوارەوە دەرکەوتن، پێویستە ڕاوێژ بە پسپۆڕ بکەیت:
- بەردەوامبوونی گاز و پفکردن بۆ ماوەیەکی درێژ بەبێ باشبوون.
- لەگەڵ پفکردندا نیشانەی وەک ڕشانەوە یان تێکچوونی زۆری گەدە هەبێت.
- ئازاری تیژ یان سووتانی بەردەوام لە بەشی سەرەوەی سک.
- دەرکەوتنی نیشانەی وەک سکچوون یان قەبزیی درێژخایەن.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هەوکردنی گەدە: نیشانە، دەستنیشانکردن و چارەسەر
- ئازاری هەرسنەکردن: هۆکار و چارەسەر
- هۆکاری ترشەڵۆکی گەدە و عادەتە ڕۆژانەکان
- چارەسەری خورانی گەروو و ڕێگای پێشگیری
- زیاتر دەربارەی گەدە، سورێنچک و گەڕانەوەی ترشی
Photo: Billy Quinn 1954, CC0 1.0, via flickr.com
approved by: Medica Health team