چارەسەری سەرماخواردن لە منداڵان زۆرجار سادەیە؛ ئەم تووشبوونە ڤایرۆسییەی ڕێگای هەناسەدانی سەرەوە مەترسیی شەلەی مێشک بۆ ماوەیەکی کەم زیاد دەکات.
جیاوازیی سەرماخواردن یان ئەنفلۆنزا
نیشانەکانی هەردوو نەخۆشییەکە هاوشێوەن، بەڵام جیاوازیی گرنگیان هەیە:
- سەرماخواردن: بە درێژایی چەند ڕۆژێک بە هێواشی دەست پێدەکات؛ سەرەتا خوران یان گیربوونی سووکی قوڕگ دەردەکەوێت، پاشان لووتڕژان و هەڵمی خۆڵەمێشی، کۆکە و بەرزبوونەوەیەکی کەمی پلەی گەرمی دێت، بەبێ ئەوەی منداڵەکە زۆر نەخۆش دیار بێت.
- ئەنفلۆنزا: بە خێرایی و لەناکاو دەردەکەوێت و ماندووبوونی گشتی، سەرئێشەی توند، ئازاری چاو و جەستە، لەگەڵ کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن، ڕشحە و کۆکە دروست دەکات.
لە شیرخۆرەکان و منداڵانی خوار تەمەنی قوتابخانە، نیشانەی زیاتر وەک سکچوون، ئازاری سک و بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی دەکرێت دەربکەوێت. دەتوانرێت بەوە جیاوازییان بکرێت کە منداڵی تووشبوو بە سەرماخواردن کاتێک پلەی گەرمییەکەی دادەبەزێت باشتر دەبێت، بەڵام لە ئەنفلۆنزا ئەمە ڕوونادات.
ڕێگاکانی چارەسەری سەرماخواردن لە منداڵان و مامەڵەکردن لەگەڵی
چاودێریی ماڵەوە پشت بە کەمکردنەوەی نیشانەکان و یارمەتیدانی جەستە بۆ چاکبوونەوە دەبەستێت:
- دەرمانی کەمکردنەوەی ئازار: دەتوانرێت دەرمانی کەمکردنەوەی ئازاری بێ پێویستی بە ڕەچەتەی پزیشکی و بە شێوەی شلە بەکاربهێنرێت، بەڵام نابێت بەبێ ڕاوێژی پزیشکی ئاسپرین بدرێتە منداڵان.
- پشوودان و شلە: گرنگە منداڵەکە بە قەدەر بخەوێت و شلەی زۆر بخواتەوە بۆ ئەوەی تووشی وشکبوونەوە نەبێت؛ کافایینیش بەکارمەهێنرێت.
- خۆراک و تەڕکردنەوە: سەرنج بخەنە سەر سەوزە، میوە و شۆربا، و هەناسەدانی هەوای تەڕی گەرم بەکاربهێنن بۆ کەمکردنەوەی گیربوونی لووت.
هەڵە باوەکان لە مامەڵەکردن لەگەڵ تووشبوونەکە
هەندێک بۆچوونی هەڵە هەن کە دەبێت لە مامەڵەکردن لەگەڵ سەرماخواردن یان ئەنفلۆنزا ئاگادارییان لێ بکرێت:
- دژەزیندەکان: ئەم نەخۆشییانە چارەسەر ناکەن، چونکە هۆکارەکەیان ڤایرۆسە نەک بەکتریا؛ بەکارهێنانیان بەبێ پێویستی دەکرێت ببێتە هۆی سکچوون و ئازاری سک.
- دەرمانی کۆکە: دەکرێت کاریگەر نەبێت یان زیانبەخش بێت بۆ منداڵانی خوار تەمەنی دوو ساڵ؛ خواردنیانیش دەکرێت سەرگێژە یان ئازاری گەدە دروست بکات.
- پاشکۆی خۆراکی: بەڵگەی پزیشکی نییە کە ڤیتامین C ڕێگری لە تووشبوون بکات؛ بەڵام ئەگەر ڕۆژانە بخورێت، دەکرێت ماوە و توندیی نەخۆشییەکە کەم بکاتەوە. ڕووەکی زینک دەکرێت ئەگەر لە ماوەی ٢٤ کاتژمێر لە دەستپێکی نیشانەکاندا بخورێت، چاکبوونەوە خێراتر بکات؛ بەڵام بەکارهێنانی درێژخایەنی دەبێتە هۆی دڵتێکچوون.
ڕێگریکردن لە تووشبوون و ئاڵۆزییەکان
ڤایرۆسەکان لە ڕێگەی پەڕۆکی کۆکە و پڕژانەوە، یان دەستدان بە ڕووی پیسبووەوە دەگوازنەوە. بۆ پاراستن، ئەمانە پێشنیار دەکرێن:
- دەستەکان بە ئاو و سابون بۆ ماوەی ٢٠ چرکە بشۆن، یان پاککەرەوەی دەستی کحولی بە ڕێژەی ٦٠% بەکاربهێنن.
- ڤاکسینی ئەنفلۆنزا وەربگرن؛ توێژینەوەکان نیشانیان داوە منداڵانی وەرنەگری ڤاکسینە ڕۆتینییەکان زیاتر لە مەترسیی شەلەی مێشکی پەیوەست بە تووشبووندا بوون.
- ڕووی شتە زۆر دەست‌لێدراوەکان، وەک دەستگرتەکانی دەرگا و دوگمەکانی ڕووناکی، پاک بکەنەوە.
- کاتی پڕژان، دەم و لووت بە دەستماڵ یان بەشی ناوەوەی قۆڵ دابپۆشن.
پرسیارە باوەکان
سەرماخواردن لە منداڵان چۆن چارەسەر دەکرێت؟
چارەسەرەکە پشت بە پشوودان، خواردنەوەی شلە، خۆراکی تەندروست و بەکارهێنانی دەرمانی گونجاوی کەمکردنەوەی ئازار دوای ڕاوێژ لەگەڵ پزیشک دەبەستێت؛ دژەزیندەکان و دەرمانی کۆکەی بێ ڕەچەتە بەکارمەهێنن.
سەرماخواردن لە شیرخۆر چۆن چارەسەر دەکرێت؟
سەرنج دەخرێتە سەر کەمکردنەوەی نیشانەکان و چاودێریکردنی پلەی گەرمی؛ هەمیشە باشترە ڕاوێژ بە پزیشک بکرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی دەرمانە بەکارهاتووەکان بۆ تەمەنی منداڵەکە گونجاون.
ڤایرۆسی ئەنفلۆنزا چۆن دەگوازرێتەوە؟
لە ڕێگەی پەڕۆکی کۆکە و پڕژانەوە، یان بە دەستدان بە ڕووەکان و دەستە پیسبووەکان کە ڤایرۆسیان لەسەرە دەگوازرێتەوە.
ڤایرۆسەکان تا چەند ماوە لە دەرەوەی جەستە زیندوو دەمێننەوە؟
لە چەند کاتژمێرێکەوە تا چەند ڕۆژ دەمێننەوە؛ ئەمە بە پێکهاتەی ڤایرۆس، جۆری ڕوو (لەسەر ڕووی ڕەق زیاتر دەمێننەوە) و بارودۆخی ژینگەیی وەک شێ و پلەی گەرمی دەگۆڕێت.
ئایا ڕووەکی ئێکیناسیا ڕێگری لە سەرماخواردن دەکات؟
ئەنجامەکان لە ڕووی پزیشکییەوە دڵنیانین، و پێشنیار ناکرێت ئەم ڕووەکە بدرێتە منداڵانی خوار تەمەنی ١٢ ساڵ.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
لەو حاڵەتانەی خوارەوەدا دەبێت دەستبەجێ چاودێریی پزیشکی داوا بکرێت:
- ئەگەر منداڵەکە نەخۆشییەکی درێژخایەنی وەک شەکرە، ئەسمە یان نەخۆشیی دڵی هەبێت.
- پلەی گەرمی لە ٣٨ پلەی سیلیزی زیاتر بێت یان وەڵامی دەرمانی کەمکردنەوەی ئازار نەداتەوە.
- ڕەشەڵەک لەگەڵ پلەی گەرمی دەربکەوێت، یان ڕشانەوەی بێ پەیوەندی بە سکچوون ڕووبدات.
- منداڵەکە لەناکاو بێهێز و بێ‌چالاک ببێت و ڕەت بکاتەوە شلە بخواتەوە.
- ئازاری توندی سەر یان سک هەبێت.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- نیشانەکانی کۆرۆنا و پاراستنی تەندروستی لە گەشتدا
- نوێکارییەکانی دەرمانی دژەڤایرۆسی ئەنفلوانزا
- میوە و سەوزەی چڕکراو ڕۆژەکانی سەرماخۆردن کەم دەکاتەوە
- نیشانەکانی ئەنفلۆنزا و چارەسەرەکەی
- زیاتر دەربارەی هەڵامەت، ئەنفلۆنزا و کۆڤید-١٩
approved by: Medica Health team