پێشگیری لە هێرشەکانی ئەستەم پێویستی بە دوورکەوتنەوە لە هۆکارەکان و پابەندبوون بە چارەسەری پزیشکی هەیە، بۆ کۆنترۆڵکردنی تەنگبوونەوەی ڕێگاکانی هەناسە.
چۆن پێشگیری لە ئەستەم بکەین؟
کۆنترۆڵکردنی ئەم نەخۆشییە درێژخایەنە پشت بە کەمکردنەوەی بەرکەوتن بە هۆکارە دەرەکییەکان و پابەندبوون بە پلانی چارەسەری دەبەستێت. ئەمانەش هەنگاوەکانن:
- ناسینەوەی هۆکارەکانی ئەستەم: پێشنیار دەکرێت بۆ چەند هەفتەیەک نیشانەکان و ئەو هۆکارانە تۆمار بکەیت کە پێش هێرشەکە ڕوودەدەن. ئەم هۆکارانە لەوانەیە پیسبوونی هەوا، بۆن، دووکەڵ، کپەک، سوسک، یان تەنانەت هۆکاری سۆزداری و سەرما بگرنەوە.
- دوورکەوتنەوە لە هەستێنەرەکان: دەبێت واز لە جگەرەکێشان بهێنرێت و لە سەرچاوەکانی دووکەڵ، وەک بخوور و مۆم، دوور بکەویتەوە. هەروەها باشترە بەرکەوتن بەو ماددانەی لە شوێنی کاردا نیشانەکان توندتر دەکەن کەم بکرێتەوە.
- وەرگرتنی ڤاکسینی ساڵانە: وەرگرتنی ڤاکسینی ساڵانەی هەڵامەت یارمەتی پاراستنی نەخۆشان دەدات لە ئاڵۆزییە مەترسیدارەکان، وەک سینه‌پەڕە، کە ڕەنگە دۆخەکە خراپتر بکەن.
- چارەسەری بەرگریی جەستە: لە کەیسەکانی ئەلێرژیی پشتڕاستکراوەدا، ڕەنگە پزیشک دەرزیی ژێرپێستی بە دۆزی بچووک لە ماددە ئەلێرژی‌دروستکەرەکان بنووسێت، بۆ کەمکردنەوەی وەڵامی جەستە بۆیان.
- پابەندبوون بە دەرمان: دەبێت دەرمانەکان بەپێی ڕێنماییەکان بخورێن، تەنانەت کاتێک هەست بە باشبوون دەکەیت. بۆ دۆخی مامناوەند تا توند، ڕەنگە دەرمانی «دوپیلووماب» (٣٠٠ mg) وەک دەرزییەکی هەفتانەی ژێرپێستی بەکاربهێنرێت؛ توێژینەوەیەک نیشانی داوە کە ئەم دەرمانە هێرشە توندەکان کەم دەکاتەوە و کارکردی سییەکان باشتر دەکات.
چۆنیەتی بەکارهێنانی ئامێرەکانی هەناسەدان بۆ پێشگیری لە هێرشەکانی ئەستەم
بەکارهێنانی دروستی سپرەی هەناسەدان پێویستە بۆ دڵنیابوون لەوەی دەرمانەکە دەگاتە سییەکان. بۆ سپرەی دۆزی دیاریکراو (MDI)، ئەم هەنگاوانە پێشنیار دەکرێن:
١. بۆ ماوەی ٥ چرکە قاپەکە بە باشی بجوڵێنە.
٢. بە نەرمی هەناسە دەر بدە و سەرت بەرەو دواوە بخەرەوە.
٣. سەری سپرەکە بخەرە ناو دەمت و هەناسەیەکی قووڵ و هێواش ڕابکێشە، لە هەمان کاتدا دوگمەی ئامێرەکە دابگرە.
٤. پێش ئەوەی هەناسەکە بە هێواشی لە لووتەوە دەر بدەیت، بۆ ماوەی ٥ تا ١٠ چرکە هەناسەکەت ڕابگرە.
ئەوانەی لە هاوئاهەنگی‌کردندا کێشەیان هەیە، بەتایبەتی منداڵان و بەساڵاچووان، دەتوانن «ئامێری نێوانگیر» (Spacer) بەکاربهێنن؛ ئەم ئامێرە وەک نێوانگیر کار دەکات و یارمەتی دەدات دەرمانەکە بە کاریگەرییەکی زیاتر بگات.
کاریگەریی وەرزی زستان لەسەر نەخۆشان
لە زستان و پاییزدا، بەهۆی چەند هۆکارێکەوە ئەگەری ڕوودانی هێرش زیاد دەبێت:
- هەوای سارد: ڕەنگە تەنگبوونەوەی بڕۆنکەکان و ویزەویز دروست بکات.
- تووشبوونی ڤایرۆسی: بڵاوبوونەوەی هەڵامەت و زکام تووڕەبوونی ڕێگاکانی هەناسە زیاد دەکات.
- ژینگەی داخراو: کارپێکردنی گەرمکەرەوە و داخستنی هەوا، گواستنەوەی تووشبوون ئاسانتر دەکات و چڕی کەنەکانی تۆز زیاد دەکات.
پرسیارە باوەکان
ئایا ئەستەم لە زستاندا خراپتر دەبێت؟
بەڵێ، لەم وەرزەدا زیادبوونی ژمارەی هێرشەکان تێبینی دەکرێت. توێژینەوەکان زیادبوونی کەیسە توندەکانی ئەستەمی منداڵان لە مانگەکانی ئەیلوول و تشرینی یەکەمدا تۆمار کردووە.
ئایا هەوای سارد کاریگەری لەسەر نەخۆشانی ئەستەم هەیە؟
بەڵێ، هەوای سارد دەتوانێت هەستێنەرە دەمارەکانی ناو سییەکان چالاک بکات، کە دەبێتە هۆی سووتان و تەنگبوونەوەی ڕێگاکانی هەناسە و لە ئەنجامدا کورتەهەناسەیی دروست دەکات.
چۆن دەتوانرێت ئەستەم لە زستاندا کۆنترۆڵ بکرێت؟
ئەمە بە پابەندبوون بە دەرمانە پێشگیرییەکان، شۆردنی جێخەوەکان بە ئاوی گەرم بۆ لەناوبردنی کەنەکانی تۆز، دانانی پلانێکی نووسراو کە نیشانە ئاگادارکەرەوەکانی هێرش دیاری دەکات، و هێشتنەوەی سپرە خێراکارییەکان لە شوێنێکی نزیکەوە دەکرێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
کاتێک ئەم نیشانانە دەردەکەون، دەبێت دەستبەجێ داوای چاودێریی پزیشکی بکرێت:
- ڕوودانی هێرشی توند کە ژیان دەخاتە مەترسییەوە یان بە شێوەیەکی بەرچاو ڕێگری لە چالاکییە ڕۆژانەکان دەکات.
- وەڵامدانەوە نەدان بە دەرمانە نووسراوەکان، یان زیادبوونی دووبارەبوونەوەی هێرشە توندەکان.
- دەرکەوتنی نیشانەی توند، وەک کورتەهەناسەیی توند یان کۆکەی بەردەوام کە ناوەستێت.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- خرافەکان دەربارەی شێرپەنجەی سییەکان
- کۆکەی وشک چییە؟ ڕێگاکانی چارەسەر
- دوورکەوتنەوەی کۆمەڵایەتی و پاراستن لە کۆرۆنا
- بەکارهێنانی ماسک بۆ پاراستنی منداڵان
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team