پیسی نەخۆشییەکی درێژخایەنی پێستە کە بەهۆی وەستانی بەرهەمهێنانی مێلانین یان مردنی خانە ڕەنگدانەکان، ڕەنگی بەشێک لە پێست لەدەست دەدات.
چۆن پیسی دروست دەبێت؟
ئەم تێکچوونە کاتێک ڕوودەدات کە سیستەمی بەرگریی جەستە بە هەڵە هێرش دەکاتە سەر خانەکانی بەرهەمهێنەری ڕەنگی مێلانین. مێلانین ئەو مادەیەیە کە ڕەنگی سروشتی پێست، موو و چاوەکان دیاری دەکات و پاراستن لە تیشکی سەرووی مۆر پێشکەش دەکات. لەناوچوونی ئەم خانانە دەبێتە هۆی دەرکەوتنی لکەی سپیی ناریگولار لەسەر پێست.
هۆکارەکانی پیسی و فاکتەرەکانی مەترسی
هۆکاری وردی تووشبوون بە تەواوی نەزانراوە، بەڵام چەند فاکتەرێک ئەگەری دەرکەوتنی ئەم نەخۆشییە زیاد دەکەن:
- فاکتەری بۆماوەیی و بەرگریی جەستە: توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ٣٠%ی حاڵەتەکان پەیوەندییان بە جینەکانەوە هەیە. مەترسی لە کەسانێکدا زیاترە کە خزمێکی پلەی یەکەمیان تووشی ئەم نەخۆشییە یان تێکچوونی دیکەی بەرگریی جەستە بووە.
- نەخۆشییە هاوڕێکەوتووەکانی بەرگریی جەستە: ئەم دۆخە هەندێک جار پەیوەندی بە نەخۆشییەکانی دیکەوە هەیە، وەک شەکرەی جۆری ١، نەخۆشیی ئەدیسۆن، پزیشکی، ئاوسانی جومگەی ڕۆماتیزمی و کەمکاریی غوددەی تیروئید.
- هاندەرە ژینگەییەکان: سووتانی توندی خۆر، بەرکەوتن بە ماددە کیمیاییەکان (وەک فینۆڵەکان و مۆنۆبێنزۆن)، فشار و برینی دەروونی دەتوانن هاندەری دەرکەوتنی لکەکان بن.
- چارەسەرە پزیشکییەکان: مەترسی لە کەسانێکدا دەتوانێت زیاد بێت کە چارەسەری بەرگریی جەستەیان بۆ شێرپەنجەی پێست (مەلانۆما) وەرگرتووە.
هۆکاری پیسی لە منداڵان و ساواکان
پیسی پێست دەتوانێت لە هەر تەمەنێکدا دەرکەوێت، بەڵام لە منداڵان و ساواکاندا هەندێک فاکتەری زیادە ڕەنگە کاریگەرییان هەبێت:
- کەموکوڕیی بۆماوەیی لە جینە بەرپرسیارەکانی ڕەنگدان.
- تووشبوون بە ڕووداو، نەشتەرگەری یان بریندارییەکی تەندروستیی توند.
- خراپیی خۆراک و خواردنی خۆراکی گەنداو.
- هەوکردنی دووبارەبووەوە یان بەکارهێنانی زۆری دژەزیندەکان.
ئاڵۆزییەکانی پیسی پێست
جگە لە کاریگەریی دەروونی، وەک نیگەرانی و خەمۆکی بەهۆی گۆڕانی دەرکەوتن، کەسانی تووشبوو ڕەنگە مەترسییەکانی دیکەشیان هەبێت، وەک:
- زیادبوونی ئەگەری تووشبوون بە شێرپەنجەی پێست.
- سووتانی ئازاربەخشی خۆر لەو ناوچانەی ڕەنگیان لەدەست داوە.
- کێشەی بینین (وەک هەوکردنی پەردەی ڕەنگینی چاو) یان لەدەستدانی بیستن.
کەی دەبێت سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر هەر یەکێک لەم نیشانانەی خوارەوەت بینی، پێشنیار دەکرێت ڕاوێژ بە پزیشکی پێست بکەیت:
- دەرکەوتنی لەناکاوی لکەی سپی لەسەر پێست.
- سپیبوونەوەی زووی مووی سەر، مژوو یان برۆ.
- لەدەستدانی ڕەنگ لە پەردە موکۆزییەکانی ناو دەم.
پرسیارە باوەکان
پیسی چییە و هۆکاری نەخۆشی پیسی چییە؟
ئەمە نەخۆشییەکی خۆبەرگرییە کە پێست ڕەنگەکەی لەدەست دەدات. هۆکارەکەی هێرشی سیستەمی بەرگریی جەستەیە بۆ سەر خانە ڕەنگدانەکان؛ ڕەنگە بۆماوە و فاکتەری ژینگەیییش ڕۆڵیان هەبێت.
چۆن پیسی دەستنیشان دەکرێت؟
پزیشک پێست بە چرایەکی تایبەت پشکنین دەکات و ڕەنگە داوای تاقیکردنەوەی خوێن یان وەرگرتنی نموونەی پێست بکات بۆ دڵنیابوون لە دەستنیشانکردنەکە.
ئایا چارەسەری کۆتایی بۆ پیسی هەیە؟
هیچ دەرمانێک نییە کە بە تەواوی ئەم پرۆسەیە بوەستێنێت، بەڵام هەڵبژاردەی چارەسەر هەن بۆ یەکسانکردنی ڕەنگی پێست یان گەڕاندنەوەی ڕەنگەکە؛ وەک چارەسەری لەیزەر (ئێکسایمەر)، چارەسەری ڕووناکی بە تیشکی سەرووی مۆر، یان بەکارهێنانی کۆرتیکۆستیرۆیدی ناوخۆیی.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاری: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هەڵبژاردنی کرێمی شێدارکەرەوەی پێ
- تاولەی پێ: هۆکار، چارەسەر و جۆرەکان
- بەکارهێنانی میکاپ بۆ پێستی تووشی پسۆریازیس
- ئەلۆڤێرا بۆ هەوکردنی پێست دوای چارەسەری بە تیشک
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی پێست
Photo: Authentic Stock, CC0 1.0, via stocksnap.io
approved by: Medica Health team