پۆلیسێکشواڵ ئاراستەیەکی سێکسییە کە تێیدا کەسێک بۆ چەندین ڕەگەزی جیاواز ڕاکێشانی سێکسی هەیە. ئەم ناسنامەیە جۆراوجۆری ڕاکێشان لە دەرەوەی دووانەی باوی نێر و مێ دەناسێنێت.
تێگەیشتن لە پۆلیسێکشواڵ و زاراوە پەیوەندیدارەکان
وشەی «پۆلی» واتای «زۆر» دەگەیەنێت. ئەوانەی خۆیان بە ئەم ئاراستەیە دەناسێنن، بۆ چەندین ڕەگەز ڕادەکێشرێن، بەڵام نەک بە پێویستی بۆ هەموو ڕەگەزەکان. چونکە ئەم پێناسەیە لەگەڵ ناسنامەکانی دیکە هاوبەشی هەیە، زۆرجار لە ژێر چەتری «چەند-سێکسواڵی» یان «دووسێکسواڵی» دادەنرێت؛ ئەمانە هەر کەسێک دەگرنەوە کە بۆ لانیکەم دوو ڕەگەز ڕادەکێشرێت.
پۆلیسێکشواڵ یان پانسێکشواڵ
هەردووکیان ڕاکێشان بۆ چەندین ڕەگەز لەخۆدەگرن، بەڵام جیاوازییان هەیە:
- پۆلیسێکشواڵ: ڕاکێشان بۆ زۆر ڕەگەز، بەڵام نەک بۆ هەموویان.
- پانسێکشواڵ (ئۆمنی‌سێکشواڵ): ڕاکێشانێک کە تێیدا ڕەگەز کاریگەری لەسەر دروستبوونی ئەو ڕاکێشانە نییە.
هەندێک کەس وشەکانی «دووسێکسواڵ» و پۆلیسێکشواڵ بە هەمان واتا بەکاردەهێنن. بەڵام، چونکە دووسێکسواڵی لە مێژوودا بە دووانەی پیاوان و ژنانەوە بەستراوەتەوە، هەندێک کەس پۆلیسێکشواڵ بەکاردەهێنن بۆ دوورکەوتنەوە لەو پۆلێنە باوانە. کەسانی دیکەش لەوانەیە خۆیان بە پۆمۆسێکسواڵ بناسێنن و هەڵبژێرن لە بەکارهێنانی ناونیشانە باوەکان و پۆلێنکردنی ڕەگەز بە تەواوی دوور بکەونەوە.
پۆلیسێکشواڵ و پۆلیئامۆری
زۆرجار ئەم دوو زاراوەیە تێکەڵ دەکرێن، بەڵام شتی جیاواز دەگەیەنن. پۆلیسێکشواڵ ئاماژەیە بۆ ئەو کەسانەی کەسێک بۆیان ڕادەکێشرێت. پۆلیئامۆری ئاماژەیە بۆ ئەو شێوازەی کە کەسێک لە هەمان کاتدا زیاتر لە یەک پەیوەندیی خۆشەویستی هەبێت. کەسێک لە هەر ئاراستەیەکی سێکسییەوە دەتوانێت هەڵبژێرێت پۆلیئامۆر بێت.
تێگەیشتنە هەڵە باوەکان
چەندین ئەفسانە سەبارەت بە خەڵکی ئەم ئاراستەیە هەن. ئەمە ناسنامەیەکی دروستە و بەهۆی تاقیکردنەوە یان هەڵبژاردەیەکی کاتییەوە دروست نابێت.
- وەفاداری: ڕاکێشان بۆ چەندین ڕەگەز وا ناکات کەسێک زیاتر بۆ خیانەتکردن بڕوات. ئەو کەسەش وەک هەر کەسێکی دیکە دەتوانێت پابەندیی هاوبەشێکی تاک‌پەیوەندی بێت.
- ئارەزووی سێکسی: ئەم ئاراستەیە دیاری ناکات کەسێک چەندە ئارەزووی سێکسی یان خواستی سەرنجی هەیە.
- جێگیری: ناسنامەی پۆلیسێکشواڵ قۆناغێکی کاتی نییە پێش ئەوەی کەسێک «لایەک هەڵبژێرێت».
کاریگەری پۆلیسێکشواڵ لەسەر پەیوەندییەکان چییە؟
هەڵوێستێکی نەرێنیی باو ئەو باوەڕەیە کە ئاراستەی کەسێک بە پێی هاوبەشی ئێستای دەگۆڕێت. بۆ نموونە، هەندێک کەس وا دادەنێن کە کەسێکی پۆلیسێکشواڵ ئەگەر لەگەڵ کەسێکی ڕەگەزی جیاواز لە خۆی پەیوەندی هەبێت «هێتەرۆسێکشواڵە»، یان ئەگەر لەگەڵ کەسێکی هەمان ڕەگەز پەیوەندی هەبێت «گەیە». ئەمە هەڵەیە و دەتوانێت ببێتە هۆی هەستی دوورکەوتنەوە یان کێشەی تەندروستی دەروونی.
گۆڕاوێتی و گۆڕانی ئاراستەی سێکسی
ئاراستەی سێکسی هەمیشە جێگیر نامێنێت. گۆڕاوێتی سێکسی ڕێگە بە گۆڕان لە ماوەی کاتدا دەدات؛ ئەمە بە تایبەتی لەنێو تاکەکانی LGBTQ+ و گەنجاندا باوە. ئەم گۆڕاوێتییە دەتوانێت بەم شێوەیانە دەربکەوێت:
- ڕاکێشان: لە قۆناغە جیاوازەکانی ژیاندا ڕاکێشان بۆ ڕەگەزە جیاوازەکان هەبوون.
- ناسنامە: گۆڕینی ئەو ناونیشانەی کە کەسێک بۆ خۆی بەکاری دەهێنێت؛ بۆ نموونە، گۆڕان لە ناسنامەی گەی بۆ ناسنامەی دووسێکسواڵ.
- ڕەفتار: لە کاتە جیاوازەکاندا هاوبەشی ڕەگەزە جیاوازەکان هەبوون؛ بۆ نموونە، کەسانی نان‌باینەری و سیسجەندەر.
ئاشکراکردنی ئاراستە و پێشکەشکردنی پشتگیری
باسکردنی ئاراستەی خۆت لەگەڵ کەسانی دیکە هەڵبژاردەیەکی کەسییە. هەرچەندە ئەم پرۆسەیە دەتوانێت پڕ لە فشار بێت، لەوانەیە خۆڕێزی زیاد بکات و هەستێکی سەر بە کۆمەڵگەبوون بدات.
چۆن پۆلیسێکشواڵبوون ئاشکرا بکەیت
- دەست پێ بکە بەو هاوڕێ یان ئەندامانی خێزانەی کە زیاتر پشتگیریت دەکەن.
- سنوور دابنێ بۆ ئەو پرسیارانەی ئامادەیت وەڵامیان بدەیتەوە.
- ڕوون بکەرەوە کە ئەزموونی کەسیی تۆ نوێنەرایەتی هەموو کەسێکی ئەو کۆمەڵگەیە ناکات.
- بۆ ڕێنمایی، داوای یارمەتی لە چارەسەرکارانی دەروونی یان ڕێکخراوەکانی ڕاوێژکاریی پشتگیری‌کەری LGBTQ+ بکە.
چۆن پشتگیریی کەسانی پۆلیسێکشواڵ بکەیت
ئەگەر کەسێکی خۆشەویست ئاراستەی خۆی بۆت ئاشکرا کرد:
- سوپاسی متمانەکەی بکە.
- ئاراستەکەی بە نهێنی بهێڵەوە، مەگەر خۆی هەڵبژێرێت باسی بکات.
- لە حوکمدان یان دەربڕینی بۆچوونی نەرێنی سەبارەت بە کۆمەڵگەی LGBTQ+ خۆ بپارێزە.
- پێشنیاری فێربوونی زیاتر سەبارەت بە کۆمەڵگەکە بکە، بۆ ئەوەی ئەزموونی ئەو کەسە باشتر تێبگەیت.
پرسیارە باوەکان
ئایا ئاراستەی سێکسی دەتوانێت بگۆڕێت؟
بەڵێ، لە ڕێگەی گۆڕاوێتی سێکسییەوە، ڕاکێشان، ناسنامە و ڕەفتارە سێکسییەکانی کەسێک دەتوانن لە ماوەی ژیانی گۆڕان بکەن.
ئەم ئاراستەیە چ کاریگەرییەک لەسەر پەیوەندییەکان هەیە؟
خودی ئاراستەکە شێوازی دروستکردنی پەیوەندیی کەسێک ناگۆڕێت، بەڵام هەڵوێستە نەرێنییە کۆمەڵایەتییەکان—وەک پشتگوێخستنی ناسنامەی ئەو کەسە بەهۆی ڕەگەزی هاوبەشەکەی—دەتوانن کاریگەری لەسەر تەندروستی دەروونی دابنێن.
چۆن پۆلیسێکشواڵبوون ئاشکرا بکەم؟
دەتوانیت سەرەتا ناسنامەکەت لەگەڵ کەسانی پشتگیریکار باس بکەیت و بۆ یارمەتیدان لە بەڕێوەبردنی ئەم پرۆسەیە، لە سەرچاوەکانی وەک چارەسەرکارانی دەروونیی پشتگیری‌کەری LGBTQ+ یان ڕێنماییەکانی کۆمەڵگە سوود وەربگریت.
چۆن پشتگیریی کەسانی پۆلیسێکشواڵ بکەم؟
بەبێ حوکمدان گوێیان لێ بگرە، نهێنییەکەیان ڕێز لێ بگرە و سوپاسیان بکە کە ناسنامەکەیان پێت سپاردووە.
تێبینی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکیی پیشەیی، دەستنیشانکردنی نەخۆشی یان چارەسەری پزیشکی نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هەڵستانی ئاسایی ئەندامی پیاو؛ نیشانە و ماوە
- جینۆسێکشواڵیتی و ڕاکێشان بۆ ژنانەیی
- ڕاهێنان بۆ شڵبوونی مەمکی پیاوان
- پریاپیزمی ئیسکیمیک: چارەسەر و دەستنیشانکردن
- زیاتر دەربارەی تەندروستی سێکسی و ژیانی هاوسەری
Photo: Burst, CC0 1.0, via stocksnap.io
approved by: Medica Health team