پزیشکی سییەکان ئەو دۆخانە دەگرێتەوە کە سییەکان و ئەندامەکانی هەناسەدان دەگرنەوە و دەتوانن ئاستی ئۆکسجین کەم بکەن و ئازاری سنگ دروست بکەن.
پزیشکی سییەکان: جۆرەکان و کاریگەرییەکانی نەخۆشییەکانی سنگ
کێشەکانی سیستەمی هەناسەدان بەگوێرەی ئەو بەشەی سنگ کە زیانی پێگەیشتووە جیاوازن:
- نەخۆشییەکانی ڕێگاکانی هەناسەدان: دەبنە هۆی تەسکبوونەوە یان داخستنی ڕێگاکانی گواستنەوەی گازەکان. لەوانە ئەسمە، نەخۆشیی درێژخایەنی داخستنی سییەکان (کە ئەمفیزێمی سییەکان و هەوکردنی درێژخایەنی برۆنشییەکان دەگرێتەوە)، فیبڕۆزی کیستی و هەوکردنی توندی برۆنشییەکان.
- کێشەکانی شانەکانی سییەکان: دەبنە هۆی هەوکردن یان شوێنەبرین لە پێکهاتەی سییەکان، کە فراوانبوون و گۆڕینەوەی گازەکان ئاڵۆز دەکات؛ وەک فیبڕۆزی سییەکان و نەخۆشیی سارکۆید.
- نەخۆشییەکانی سووڕی خوێنی سییەکان: بەهۆی خوێنبەستن یان هەوکردنەوە کاریگەری لەسەر ڕەگە خوێنییەکان دادەنێن. بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن لە سییەکان یەکێکە لە گرنگترینیان.
- کێشەکانی دیواری سنگ: نەخۆشییە دەمار و ماسولکەییەکان وەک لاوازیی ماسولکەی ماستینیا گراڤیس و سکلیۆزی لاترەلاوی ئەمیۆترۆفیک دەگرێتەوە؛ هەروەها کاریگەریی قەڵەویی زۆر کە فراوانبوونی سنگ ڕادەگرێت.
نەخۆشییەکانی تری سییەکان کە باون
چەندین جۆری تری نەخۆشیی سییەکان هەن کە هۆکارەکانیان جیاوازن:
- تووشبوون: وەک ئەنفلۆنزا، هەوکردنی سییەکان بەهۆی قارچ، بەکتریا یان ڤایرۆس، و تەعان.
- گەشەی نائاساییی خانەکان: وەک شێرپەنجەی سییەکان کە دەتوانێت لە کیسە هەواییەکانەوە دەست پێ بکات.
- دۆخی توند: وەک سندرۆمی تەنگانەی توندی هەناسەدان، کە ڕەنگە پێویستی بە بەکارهێنانی ئامێری هەناسەدان هەبێت.
- هۆکارە ژینگەییە هەستیارکەرەکان: وەک نەخۆشیی سییە ڕەشە کە کرێکارانی کانەکانی خەڵووز دەیگرێت.
جیاوازیی نێوان ئەسمە و هەستیاری
هەردووکیان وەڵامێکی بەرگرییی زۆرەڕۆیانە بەرامبەر هەندێک هاندەرن، بەڵام لە نیشانە و شوێنی کاریگەریدا جیاوازن:
- هەستیاری: زۆرجار کاریگەری لەسەر بەشی سەرەوەی سیستەمی هەناسەدان دادەنێت و بە پشوو، ئاوی لووت و فرمێسک‌هاتن لە چاوەکان دەردەکەوێت.
- ئەسمە: هەوکردنێکی درێژخایەنە کە دەبێتە هۆی گرژبوونی ماسولکەکانی برۆنشییەکان و زیادبوونی دەرچوونی بەڵغەم. ئەمەش دەبێتە هۆی ویزەویز لە سنگ، کۆکەی بەردەوام و سەختیی هەناسەدان کە ڕەنگە لە خەو هەڵتاسێنێت.
ئەنژینای سنگ و مۆرەکانی سنگ
کێشەکانی ناوچەی سنگ تەنها تایبەت بە سییەکان نین:
- ئەنژینای سنگ: پەیوەندی بە تەندروستیی دڵەوە هەیە و بەهۆی کەمبوونی ڕەوتی خوێن ڕوودەدات. بە نەخشەی کارەبایی دڵ (ECG)، تاقیکردنەوەی وەرزش یان وێنەگرتنی ڕەگە تاجییەکانی دڵ دەستنیشان دەکرێت.
- مۆرەکانی سنگ: ئەم بەشە لە ١٢ مۆرە پێک هاتووە کە پارێزگاری لە مێشکی ناو پشت و ئەندامە گرنگەکان دەکەن. ڕەنگە بەهۆی عادەتی هەڵە، نەخۆشییە هێواش‌پێشکەوتووەکانی پەیوەست بە تەمەن، یان شێوەگۆڕانەوە وەک سکۆلیۆز و کەژبوونی پشت، تووشی ئازاری میکانیکی ببن.
پرسیارە باوەکان
جیاوازیی نێوان ئەسمە و هەستیاری چییە؟
هەستیاری زۆرجار کاریگەری لەسەر سیستەمی هەناسەدانی سەرەوە دادەنێت و دەبێتە هۆی پشوو و ئاوی لووت؛ ئەسمەش هەوکردنێکی درێژخایەنی ڕێگاکانی هەناسەدانە کە تەنگیی هەناسەدان و ویزەویز لە سنگ دروست دەکات.
ئازاری مۆرەکانی سنگ چۆن چارەسەر دەکرێت؟
چارەسەر بەهۆکارەکەوە پەیوەستە؛ ڕەنگە بۆ گرژبوونی ماسولکەکان چارەسەری فیزیایی و ڕاهێنان، یان دەرمانی ئازارشکێن و دژەهەوکردن، یان دەرزیی بۆ مفصلە فاسێتییەکان بەکاربهێنرێت. لە حاڵەتی شکاندن یان شێوەگۆڕانەوەدا، ڕەنگە پشتگیر یان دەستێوەردانی نەشتەرگەری پێویست بێت.
نیشانەکانی هەوکردنی سنگ لە گەورەساڵان چین؟
نیشانەکان جیاوازن و دەکرێت کۆکەی بڕاوبڕ، بەڵغەمی ڕەنگ‌گۆڕاو، ویزەویز لە کاتی هەناسەدان و ماندووبوون بگرنەوە. لە دۆخە درێژخایەنەکاندا، کۆکەی هاوڕێ لەگەڵ بەڵغەم بۆ ماوەی ٣ مانگ لە ساڵێکدا، بۆ لانیکەم دوو ساڵی بەردەوام، دەخایەنێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
لە کاتی دەرکەوتنی ئەم نیشانانەدا دەبێت بێ‌درەنگ داوای چاودێریی پزیشکی بکەیت:
- بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لە ٣٨ پلەی سیلیزی زیاتر، لەگەڵ ئازاری سنگ و کەمبوونی ئارەزووی خواردن.
- کۆکەی هاوڕێ لەگەڵ خوێن، یان زیادبوونی لەناکاوی چڕی و ڕەنگی بەڵغەم.
- بەردەوامبوونی نیشانەکانی هەناسەدان بۆ ماوەی زیاتر لە سێ هەفتە.
- کەمبوونەوەی کێش بەبێ هۆکارێکی دیار.
- سەختیی توندی هەناسەدان کە ڕێگری لە خەوتن یان ئەنجامدانی چالاکییە ڕۆژانەکان دەکات.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگای ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- نەشتەرگەریی سینوس و چاکبوونەوە
- کۆکەی وشک چییە؟ ڕێگاکانی چارەسەر
- چارەسەری کۆکەی ئەلێرژی و ڕێگاکانی کۆنترۆڵکردن
- هەناسەدانی خێرا و هۆکارە سەرەکییەکانی
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team