هەوکردنی درێژخایەنی پەی لە زیانی بافتەکانی پەیوەستکەرەوەی نێوان ماسولکە و ئێسکەکان دروست دەبێت و ئازاری بەردەوام و سەختیی جومگەکان دەهێنێت.
هۆکارەکانی هەوکردنی پەی و فاکتەرەکانی مەترسی
ئەم دۆخە کاتێک دروست دەبێت کە پەی بەهۆی بەکارهێنانی زۆر یان بەرکەوتن بە برینداریی دووبارە، خراپ دەبێت؛ ئەمەش دەبێتە هۆی دروستبوونی دڕانی بچووک یان تێکچوونی ڕیشاڵەکانی کۆلاجین. ئەم کێشەیە زۆرجار لە شان، ئانیشک، ئەژنۆ، کەلک و پاشنەی پێ ڕوودەدات.
چەندین فاکتەر مەترسیی تووشبوون زیاد دەکەن، لەوانە:
- چالاکیی جەستەیی: جووڵەی دووبارە لە کاری دەستی یان وەرزشی تونددا، وەک نووسینی بەردەوام بە کیبۆرد یان یاریی ڤیدیۆیی.
- دۆخی تەندروستی و تەمەن: مەترسی بە زیادبوونی تەمەنەوە زیاد دەبێت، بەهۆی کەمبوونەوەی نەرمونیانی جومگەکان، یان لە کاتی تووشبوون بە نەخۆشیی شەکرە یان هەوکردنی جومگەی ڕۆماتۆیدی.
- فاکتەری تر: زیادبوونی کێشی جەستە، لەبەرکردنی پێڵاوی نالەبار، یان بەکارهێنانی هەندێک دەرمان وەک دژەزیندەییەکان.
نیشانەکانی تووشبوون لە شوێنە جیاوازەکان
نیشانەکان بەپێی شوێنی تووشبوون دەگۆڕێن، بەڵام هەموویان ئازارێکی ناوخۆیی و ئاوسان لەخۆ دەگرن.
- شان: سەختیی جومگە، قورسایی لە بەرزکردنەوەی شتەکان، و بیستنی دەنگی تەق‌تەق کاتێک باڵ دەجووڵێنرێت.
- دەست و مچ: هەستکردن بە سووتان یان گەرمی و سووربوونەوە، و لاوازی لە جووڵەی مچ. لە دۆخی «هەوکردنی دی کێرڤێن»، ئازارەکە لە بنکەی پەنجەی گەورە کۆدەبێتەوە و بەرەو ساعد درێژ دەبێتەوە.
- ئەژنۆ: ئازارەکە زۆرجار لە بەشی سەرەوەی ژێر کاسەی ئەژنۆ دەردەکەوێت، کە بە ئەژنۆی بازدەر ناسراوە.
- نیشانە گشتییەکان: لەدەستدانی نەرمونیانی جومگە، هەستکردن بە بۆشایی لە شوێنی دڕانەکە، و بەردەوامبوونی ئازار بۆ چەند مانگ.
ڕێگاکانی دەستنیشانکردنی هەوکردنی پەی
پزیشک سەرەتا پشکنینی کلینیکی ئەنجام دەدات بۆ دیاریکردنی شوێنی ئاوسان و ئازار، و لەوانەیە «مانۆڤەری فینکڵشتاین» بەکاربهێنێت بۆ دەستنیشانکردنی هەوکردنی پەیی پەنجەی گەورە. بۆ پشتڕاستکردنەوەی دۆخەکە و لابردنی گومان لە کێشە ئێسکییەکان، ئەم پشکنینانە بەکاردەهێنرێن:
- وێنەی ئیشعەیی.
- وێنەگرتن بە ڕیزۆنانسی مەغناطیسی بۆ دۆزینەوەی گۆڕانکارییە وردەکان.
- شەپۆلی دەنگیی سەرەوەی پێست بۆ دۆزینەوەی دڕانەکان.
هەڵبژاردەکانی چارەسەری هەوکردنی درێژخایەنی پەی
ماوەی چاکبوونەوەی تەواو زۆرجار لە نێوان ٣ تا ٦ مانگدایە، و هەڵبژاردەکانی چارەسەر ئەمانەن:
دەستێوەردانە پزیشکییەکان
- دەرزی: بەکارهێنانی کۆرتیکۆستێرۆید بۆ کەمکردنەوەی ئاوسان (بۆ ماوەیەکی کورت)، یان دەرزیی پلاسمای دەوڵەمەند بە پلاکێت بۆ چاککردنەوەی خانەکان.
- چارەسەری تەکنیکی: شەپۆلە شۆکەکانی دەرەوەی جەستە بۆ نوێکردنەوەی بافتەکان، یان ڕێکاری دەرزیی لەرزۆک.
- توانبەخشی و نەشتەرگەری: دانیشتنەکانی چارەسەری فیزیایی بۆ باشترکردنی جووڵە، یان دەستێوەردانی نەشتەرگەری بۆ لابردنی بافتە زیانلێکەوتووەکان لە دۆخە توندەکاندا.
چاودێریی ماڵەوە
- پشوودان بە ناوچەی تووشبوو و خۆپاراستن لە جووڵەی ماندووکەر.
- دانانی کۆمپرێسی سەهۆڵ بۆ ماوەی ١٥ تا ٢٠ خولەک، چەند جارێک لە ڕۆژێکدا.
- خواردنی دەرمانی کەمکەرەوەی ئازار وەک ئیبۆپرۆفین یان سۆدیۆمی ناپرۆکسین.
- شوێنکەوتنی ڕێژەیەکی خواردنی دەوڵەمەند بە زینک، مەنگەن و ڤیتامین C بۆ پشتگیری لە دروستبوونی کۆلاجین.
- بەکارهێنانی پشتێن یان پاڵپشتی بۆ پاراستنی پەی.
ڕێگریکردن لە هەوکردنی پەیی درێژخایەن
دەتوانرێت ڕێگری لە پێشکەوتنی دۆخەکە بکرێت بە:
- چارەسەرکردنی هەوکردنە توندەکان هەر کە دەردەکەون، بۆ ڕێگریکردن لە گۆڕانیان بۆ دۆخێکی درێژخایەن.
- ئەنجامدانی ڕاهێنانی کشان و گەرمکردنەوە پێش چالاکیی جەستەیی.
- پاراستنی دۆخی دروستی دانیشتن و ڕاوەستان.
- ماساژی بەردەوام بۆ پاراستنی نەرمونیانی بافتەکان.
پرسیارە باوەکان
هەوکردنی پەیی دەست چییە؟
ئاوسان و هەوکردنێکە کە ماددەی سڕکەرەوەی دەوروبەری پەیەکانی دەست یان مچ دەگرێتەوە؛ ئەمە جووڵەیان قورس دەکات و توانای کۆنترۆڵکردنی پەنجەکان کەم دەکاتەوە.
هەوکردنی درێژخایەنی پەی چییە؟
دۆخێکی پزیشکیی باوە کە لە زیانی پەیەکان بەهۆی فشار و ماندووبوونی دووبارە یان برینداریی چاکنەبووەوە دروست دەبێت، و دەبێتە هۆی دروستبوونی بافتی شانەبەستوو و ئازاری درێژخایەن.
چۆن دەتوانرێت ئازاری پەی لە ماڵەوە کەم بکرێتەوە؟
بە پشوودانی تەواو، بەکارهێنانی کۆمپرێسی سارد و ئەنجامدانی ڕاهێنانی کێشانی سووک بۆ زیادکردنی نەرمونیانی.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
پێویستە دەستبەجێ ڕاوێژی پزیشکی وەربگریت ئەگەر ئەم نیشانانە دەربکەون:
- باشترنەبوونی ئازاری ئەژنۆ یان جومگەکان سەرەڕای پشوودان و بەکارهێنانی سەهۆڵ.
- ئاوسانی توند کە ڕێگری لە ئەنجامدانی چالاکییە سادە ڕۆژانەکان دەکات (وەک هەڵگرتنی پەرداخێک).
- هەستکردن بە لاوازیی لەناکاو یان لەدەستدانی تەواوی مەودای جووڵەی جومگە.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ڕێگریکردن لە نەرمبوونی ئێسک و پاراستنی تەندروستی
- لاوازی ئێسک: هۆکار، نیشانە و چارەسەر
- ڕێنمایی چارەسەری ئۆستیۆپینیا
- ئێم ئاڕ ئای پشت: ڕێنمایی تەواو
- زیاتر دەربارەی ماسولکە، ژێ و برینداربوون
Photo: our30, BY 2.0, via flickr.com
approved by: Medica Health team