هەوکردنی برۆنشی بەهۆی هەوکردن یان ئاوسانی ڕێگاکانی گواستنەوەی هەوا بۆ سییەکانەوە ڕوودەدات و دەبێتە هۆی کۆکە، خڵت و تەنگەنەفەسی.
هەوکردنی برۆنشی چییە؟
ئەو دۆخەیە کە تێیدا پەردەی ناو برۆنشییەکان هەو دەکات، ئەمەش دەبێتە هۆی دەرچوونی موکۆس و تەسکبوونەوەی ڕێگاکانی هەناسەدان. دوو جۆری هەیە:
- جۆری حاد: باوترین جۆرە و زۆرجار بەهۆی تووشبوون بە ڤایرۆس یان باکتریا (وەک سەرماخواردن و ئەنفلوەنزا) ڕوودەدات، و بە گشتی لە نێوان هەفتەیەک تا سێ هەفتە بەردەوام دەبێت.
- جۆری درێژخایەن: جۆرێکە لە نەخۆشیی درێژخایەنی گیرانی ڕێگاکانی هەناسەدان، کە بە هەڵمەتی دووبارەبووەوە و کۆکەی بەردەوام بۆ ماوەی سێ مانگ یان زیاتر ناسراوە، و زۆرجار پەیوەندی بە جگەرەکێشان یان پیسبوونی ژینگەوە هەیە.
چارەسەری برۆنشیت لە ماڵەوە بۆ هەوکردنی برۆنشی
لە دۆخە سووکەکاندا، دەتوانرێت ئەم ڕێکارانەی چاودێریی خۆیی جێبەجێ بکرێن بۆ خێراکردنی چاکبوونەوە:
- پشوودان و خەوتن: خەوتن (٧-٨ کاتژمێر بۆ گەورەساڵان و ١٠-١٢ کاتژمێر بۆ منداڵان) یارمەتی بەهێزکردنی بەرگریی جەستە و چاککردنەوەی بافتەکان دەدات.
- شلی جەستە: خواردنەوەی بڕێکی زۆر لە شلەکان ڕێگری لە وشکبوونەوە دەکات، قوڕگ شێدار دەکات و ئەستووریی موکۆس کەم دەکاتەوە.
- باشترکردنی ژینگەی هەوا: بەکارهێنانی ئامێری شێدارکەری هەوا یارمەتی کەمکردنەوەی کۆکە و دەرکردنی خڵت دەدات، بەڵام پێویستە ئامێرەکە پاک بکرێتەوە بۆ ڕێگریکردن لە گەشەکردنی قارچ.
- دوورکەوتنەوە لە هۆکارە هەستیارکەرەکان: وازهێنان لە جگەرەکێشان و دوورکەوتنەوە لە دووکەڵی جگەرەی کەسانی تر، هەڵمی بەهێز یان هەوای زۆر سارد؛ دەتوانرێت ڕووپۆش بەکاربهێنرێت.
- خۆراکی دروست: خواردنی سەوزە، میوە، دانەوێڵەی تەواو و پرۆتین، و کەمکردنەوەی شەکر، خوێ و چەوریی تێر.
- ئارامکردنەوەی ئازاری قوڕگ: دەتوانرێت قوڕگ بە ئاوی خوێدار بشۆردرێت، یان خواردنەوەی گەرم وەک چاوی ئازەربەنج یان لیمۆ و هەنگوین بخورێتەوە، یان پارچەی سەهۆڵ و حەبی مەمک بەکاربهێنرێت.
هەڵبژاردە دەرمانییەکان بۆ چارەسەری برۆنشیت
دەرمانەکان بە پێی دۆخەکە جیاوازن و هەندێکیان پێویستیان بە ڕەچەتەی پزیشکییە:
- فراوانکەرەوەکانی برۆنشی: وەک ئەلبوتێرۆڵ و پیربوتێرۆڵ، بۆ کردنەوەی ڕێگاکانی تەسک و ئاسانکردنی ڕۆیشتنی هەوا بەکاردێن.
- دژەهەوکردنە ناستێرۆیدییەکان: وەک ئایبۆپرۆفین و ناپرۆکسین بۆ کەمکردنەوەی تا و ئازار.
- دەرمانی کۆکە و خڵت: دەرکەرەوەی خڵت وەک گوافێنیسین، یان دژەکۆکەی حاوی دێکسترۆمێتۆرفان لەخۆدەگرن (لە شەودا بەکاردێن بۆ باشترکردنی خەو).
- دژەهیستامینەکان: وەک سێتیریزین و لۆراتادین بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکانی هەستیاری.
- دژەباکتریاکان: لە دۆخە ڤایرۆسییەکاندا سوودیان نییە، بەڵام ئەگەر پزیشک گومانی تووشبوون بە باکتریا بکات، دەتوانێت دەستووریان بکات.
دەستنیشانکردن و پێشگیری
پزیشکان بۆ پشکنین گوێگر بەکاردێنن و ڕەنگە وێنەگرتنی سنگ بە تیشکی ئێکس یان تاقیکردنەوەی خڵت داوا بکەن. هەروەها ئامێری «سپیرۆمەتری» بەکاردێنن بۆ پێوانەکردنی بڕ و خێرایی ئەو هەوایەی نەخۆش لە سییەکانی دەریدەدات. بۆ پێشگیریش، پێشنیار دەکرێت بەردەوام دەست بشۆردرێت و جگەرە نەکێشرێت.
پرسیارە باوەکان
نیشانەکانی هەوکردنی برۆنشی لە شیرخۆرەکان چۆن دەردەکەون؟
نیشانەکانیان لەگەڵ نیشانەکانی گەورەساڵان دەچن، بەڵام کۆکەی توند لە شیرخۆرەکاندا ڕەنگە ببێتە هۆی ڕشانەوە.
چەند کات دەخایەنێت تا نیشانەکانی هەوکردنی برۆنشی چاک ببنەوە؟
زۆرجار تووشبووان بە جۆری حاد لە ماوەی دوو هەفتەدا چاک دەبنەوە، بەڵام دۆخەکانی تر لەوانەیە ماوەیەکی درێژتریان بوێت، بە پێی جۆری هەوکردنەکە.
ئایا هەوکردنی برۆنشی مەترسیدارە؟
بە گشتی نا، بەڵام پشتگوێخستنی چارەسەری لە هەندێک دۆخدا ڕەنگە ببێتە هۆی ئاڵۆزی، وەک هەوکردنی سییەکان.
کەی داوای یارمەتیی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانە دەرکەوتن، دەبێت دەستبەجێ پزیشک ببینیت:
- بەردەوامبوونی کۆکە بۆ زیاتر لە ٣ هەفتە.
- دەرچوونی خوێن لەگەڵ خڵت.
- بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی جەستە بۆ زیاتر لە ٣٨ پلەی سیلیزی، یان بەردەوامبوونی تا بۆ زیاتر لە ٣ ڕۆژ.
- زەحمەتیی توند لە هەناسەدان، یان دەرکەوتنی خۆرە لە سنگ، یان ئازاری سنگ.
- هەستکردن بە شێواوی یان خەواڵوویی توند.
بەرپرسیارێتیی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- پاککردنەوەی هەوا بۆ تەندروستی ماڵ
- پێوانەکردنی ئۆکسجینی خوێن و ڕێژەی ئاسایی
- هەڵەکانی خراپترکردنی سەرماخواردن: ڕێنمایی
- هۆکارەکانی فیبڕۆزی سییەکان و چارەسەرەکان
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team