هەست بە نەخۆشی دەکەم دوای خەوتنی نیوەڕۆ؟ قورسایی دوای خەوتن و گەڕانەوەی ترشی معدە لە هۆکارە باوەکانن؛ گۆڕینی کاتی خەوتن دەتوانێت پشووت باشتر بکات.
بۆچی دوای خەوتنی نیوەڕۆ هەست بە نەخۆشی دەکەم؟
هەندێک کەس دوای خەوتنی نیوەڕۆ هەست بە نەخۆشی دەکەن و دڵتێکچوون، سەرلێشێواوی یان سستییان هەیە. تێگەیشتن لە هۆکارەکانی ئەم هەستانە یارمەتیت دەدات شێوازی خۆت بگۆڕیت بۆ ئەوەی پشوویەکی باشتر و تازەکەرەوە بکەیت.
هۆکارە باوەکانی هەستکردن بە ناخۆشی دوای خەوتنی نیوەڕۆ
هەرچەندە کێشە گشتییەکانی تەندروستی وەک هەوکردن، کەمئاوی یان دووگیانی دەتوانن ببنە هۆی ئەوەی بە ناخۆشی لە خەو هەستیتەوە، بەڵام ماوەی خەوتنەکەت زۆرجار ڕۆڵی هەیە. خەوتنی درێژتر ئەگەری دڵتێکچوون یان خەواڵوویی زیاد دەکات.
قورسایی دوای خەوتن
قورسایی دوای خەوتن دۆخێکی سەرلێشێواوی و خەواڵووییە کە کاتی خەبەربوون ڕوودەدات. دەتوانێت بیرکردنەوە ناڕوون، جووڵەی هێواش و خراپبوونی خێرایی وەڵامدانەوە دروست بکات. ئەم هەستە بە گشتی ٢٠ تا ٣٠ خولەک دەخایەنێت، هەرچەندە ئەگەر بەردەوام خەوتنت کەم بێت، دەتوانێت زیاتر بخایەنێت.
توێژەران پێیان وایە ئەمە کاتێک ڕوودەدات کە کەسێک لە خەوی قووڵ (خەوی هێواش‌موج) خەبەردەکرێتەوە؛ ئەمە قۆناغی سێیەمی خەوی بێ جووڵەی خێرای چاو (NREM) ـە. چونکە خەبەربوون لە خەوی قووڵدا سەختترە، خەوتنی زیاتر لە ٣٠ خولەک ئەگەری ڕوودانی ئەم دۆخە زیاد دەکات.
گەڕانەوەی ترشی معدە
دڵتێکچوون و هەستکردن بە سووتانەوە لە سنگدا دەتوانن لە گەڕانەوەی ترشی معدەوە بن؛ ئەوەش کاتێکە ترشی معدە دەگەڕێتەوە بۆ مری. ئەمە لە کاتی خەوتنی نیوەڕۆدا زیاتر ڕوودەدات، چونکە:
- شێوازی دانیشتن یان پاڵکەوتن: پاڵکەوتن بە تەختە پشتگیریی هێزی کێشکردنی زەوی لادەبات؛ ئەو هێزە یارمەتی دەدات ناوەڕۆکی معدە لە شوێنی خۆی بمێنێتەوە.
- کەمبوونی بزاق: جەستە لە کاتی خەوتندا بزاقی کەمتر بەرهەم دەهێنێت، کە بۆ پووچەڵکردنەوەی ترشییەکان پێویستە.
- کەمتر قووتدان: ڕەفلێکسی قووتدان، کە یارمەتی دەدات ترشی لە مری دوور بێت، لە کاتی خەوتندا هێواش دەبێتەوە.
خەوی قووڵ بە تایبەتی مەترسی گەڕانەوەی ترشی معدە زیاد دەکات. بۆ ئەوانەی ئاسان تووشی ئەم دۆخە دەبن، لە کاتی خەوتنی نیوەڕۆدا لەوانەیە گەڕانەوەی ترشی زیاتر ڕووبدات وەک لە خەوی شەوانەدا.
چۆن ڕێگری لە هەستکردن بە ناخۆشی دوای خەوتن بکەیت
دەتوانیت بە گۆڕینی شێوازی خەوتن و کاتی خەوتن، خەواڵوویی و دڵتێکچوون کەم بکەیتەوە:
- ماوەی خەوتن سنووردار بکە: خەوتنەکەت لە ٣٠ خولەک کەمتر بهێڵەوە بۆ ئەوەی نەچیتە خەوی قووڵ. تەنانەت خەوتنێکی ١٠ خولەکییش دەتوانێت سوودی هەبێت.
- خواردنت بگۆڕە: پێش پاڵکەوتن لە خواردنەوەی کحولی، خواردنی چەور و خواردنی ترش یان تیژ دوور بکەوە. دوای خواردن کەمێک چاوەڕێ بکە و پاشان بخەوە.
- «خەوتنی قاوە» تاقی بکەرەوە: پێش پاڵکەوتن نزیکەی ١٠٠ میلیگرام کافایین بخۆرەوە (نزیکەی یەک پیاڵە قاوەی ٨ ئۆنس). زۆرجار کاریگەریی کافایین هەر لە کاتی خەبەربوونتدا دەست پێدەکات.
- خەوی شەوانەت باشتر بکە: خەوی پێویست لە شەودا وادەکات لە کاتی خەوتنی نیوەڕۆدا زوو نەچیتە خەوی قووڵ.
- بە هێواشی خەبەر ببەوە: ئاوی سارد بە ڕووخسارت بگەیەنە، چای یان قاوە بخۆرەوە، یان بچۆ بۆ ناو تیشکی خۆر تا سەرلێشێواوی لە خۆت دابڕفێنیت.
پرسیارە باوەکان
قورسایی دوای خەوتن چییە؟
ئەو هەستەیە بە خەواڵوویی و سەرلێشێواوی کە دوای خەبەربوون ڕوودەدات؛ زۆرجار بە ئارەزووی زۆری گەڕانەوە بۆ خەو و هێواشی وەڵامدانەوە دەناسرێتەوە.
گەڕانەوەی ترشی معدە چییە؟
بە دڵسووتان یان گەڕانەوەی ترشی معدە بۆ مریش ناسراوە. کاتێک ناوەڕۆکی معدە دەگەڕێتەوە بۆ مری، ڕوودەدات و دەتوانێت ببێتە هۆی دڵتێکچوون یان ئازاری سنگ.
بۆچی دوای خەوتنی درێژ دڵم تێک دەچێت؟
خەوتنی درێژتر ئەگەری ئەوە زیاد دەکات کە لە خەوی قووڵەوە خەبەریت بێتەوە؛ ئەمە دەتوانێت قورسایی دوای خەوتن دروست بکات یان مەترسی گەڕانەوەی ترشی معدە زیاد بکات.
کەی پزیشک ببینیت
ئەگەر دوای خەوتنی نیوەڕۆ زۆرجار دڵسووتان یان دڵتێکچوونت هەیە، ڕاوێژ بە پێشکەشکاری چاودێری تەندروستی بکە. ئەگەر نیشانەکانی نەخۆشی گەڕانەوەی ترشی معدە بۆ مری (GERD) بە دەرمانی بێ پێویستی بە ڕەچەتە باشتر نەبوون، پێویستە یارمەتی پزیشکی وەربگریت؛ چونکە GERD ـی چارەسەرنەکراو دەتوانێت زیان بە پوششی ناوەوەی مری بگەیەنێت.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی نییە. هەمیشە بۆ هەر پرسیارێک سەبارەت بە دۆخێکی پزیشکی، ڕاوێژ بە پێشکەشکارێکی شایستەی چاودێری تەندروستی بکە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هۆکارەکانی خەوی قورس و کاریگەرییەکانی
- ماهومز چەند سوپەربۆڵی بردووەتەوە؟
- دووکەڵی ئاگری دارستان و پاراستنی خەوتن
- سەرگێژی لە کاتی خەوتندا: هۆکار و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team