هێرشی ئەسمە بە خراپتر بوونی لەناکاوی نیشانەکان ڕوودەدات؛ تەنگبوونەوە و ئاوسانی ڕێگاکانی هەناسە و دەرچوونی موخاط هەناسەدان سەخت دەکەن.
چۆن نیشانەکانی هێرشی ئەسمە بناسینەوە؟
نیشانەکان دەتوانن کۆکە، ویزە، تەنگی سنگ و سەختیی هەناسەدان بگرنەوە. ئەمانەش دەتوانن نیشانەی ڕوودانی هێرش بن:
- وەڵام نەدانەوە بە پەمپی هەناسەدانی ڕزگارکەر.
- خراپتر بوونی نیشانەکان، وەک سەختیی هەناسەدان یان کۆکە.
- هەناسەهەڵکێشانی زۆر کە ڕێگری لە خەوتن، خواردن یان قسەکردن دەکات.
- خێرا بوونی بەرچاوی هەناسەدان.
- لە هێرشی ئەسمە لە منداڵاندا، ڕەنگە نیشانەی زیاتر وەک ئازاری سک دەربکەوێت.
هەروەها دەتوانرێت پێوەری زۆرترین ڕەوتی هەوا بەکاربهێنرێت؛ ئەگەر خوێندنەوەکە لە ٨٠%ی باشترین پێوانەی کەسی کەمتر بێت، ئەگەری ڕوودانی هێرش هەیە.
لە کاتی هێرشی ئەسمەدا چی بکەین؟
ئەگەر پلانی کرداری ئەسمەت هەیە، ڕێنماییە دیاریکراوەکانی ناوی جێبەجێ بکە. ئەگەر پلانێکت نییە، دەتوانیت ئەم هەنگاوانە جێبەجێ بکەیت:
١. دەستبەجێ یەک یان دوو پفی پەمپی هەناسەدانی ڕزگارکەر (کە زۆرجار شینە) بەکاربهێنە.
٢. دابنیشە و هەوڵ بدە بە هێواشی و بە جێگیری هەناسە بدەیت.
٣. ئەگەر باشتر نەبوویت، هەر دوو خولەک جارێک دوو پفی پەمپی هەناسەدان بەکاربهێنە (هەر جارێک یەک پف)، بە زۆرترینەوە ١٠ پف.
٤. ئەگەر باشتر نەبوویت یان نیگەران بوویت، دەستبەجێ پەیوەندی بە فریاکەوتنەوە بکە.
٥. ئەگەر گەیشتنی فریاکەوتن زیاتر لە ١٠ خولەک دوا بکەوێت و نیشانەکان بەردەوام بن، دەتوانیت بەکارهێنانی پەمپی هەناسەدان دووبارە بکەیتەوە.
ئەگەر بارودۆخەکە باشتر بوو و پێویستیت بە فریاکەوتن نەبوو، باشترە لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا پزیشک یان پەرستاری پسپۆڕ ببینیت.
ڕێگاکانی کۆنترۆڵی ئەسمە و پێشگیری لە هێرشەکانی ئەسمە
کۆنترۆڵکردنی ئەسمە پشت بە پابەندبوون بە پلانی چارەسەری دەبەستێت کە ئەمانە دەگرێتەوە:
- هەموو ڕۆژێک دەرمانی پێشگیریی درێژخایەن بخۆ.
- لانیکەم ساڵی جارێک پزیشک ببینە بۆ پێداچوونەوە بە چارەسەرەکەتدا.
- لە هۆکارە وروژێنەرەکان وەک دووکەڵی توتن، هەوای سارد، تۆز و ئاژەڵی ماڵی دوور بکەوە.
- هەموو ساڵێک دژی ئەنفلۆنزا و کۆڤید-١٩ واکسین وەربگرە.
- نیشانە ئاگادارکەرەوەکان چاودێری بکە کە چەند ڕۆژێک پێش هێرش دەردەکەون، وەک لە خەودا بەئاگاهاتنەوە لە شەو یان پێویستیی زیاتر بە پەمپی هەناسەدانی ڕزگارکەر.
کەی پێویستە پزیشک ببینین؟
لەو حاڵەتانەدا داوای چاودێریی فریاکەوتن بکە یان سەردانی نەخۆشخانە بکە:
- دوای بەکارهێنانی دەرمانی خێراکاریی ڕزگارکەر، نیشانەکان باشتر نەبن.
- سەختیی زۆری هەناسەدان یان خراپتر بوونی خێرای نیشانەکان.
- خوێندنەوەی زۆرترین ڕەوتی هەوا لە ٥٠% کەمتر بێت.
- توانای ئەنجامدانی چالاکییە ئاساییەکان لەدەست بچێت.
- زیاتر لە ٢٤ کاتژمێر لە «ناوچەی زەرد» (نیشانە مامناوەندەکان) بمێنیتەوە.
پرسیارە باوەکان
هێرشی ئەسمە چییە؟
زیادبوونێکی لەناکاوی توندیی نیشانەکانی ئەسمەیە؛ ماسولکەکانی دەوری ڕێگاکانی هەناسە گرژ دەبن و شانەکان هەڵدەئاوسێن، کە دەبێتە هۆی سەختیی هەناسەدان.
چۆن لە ماڵەوە هێرشی ئەسمە کەم بکەمەوە؟
دەتوانیت بە بەکارهێنانی پەمپی هەناسەدانی ڕزگارکەر (خێراکاری)، دانیشتن بە شێوەیەکی ئاسوودە و هەناسەدانی هێواش و جێگیر بەپێی پلانی چارەسەری کەسیت، نیشانەکان کەم بکەیتەوە.
چارەسەری هێرشی ئەسمە لە بەشی فریاکەوتندا چییە؟
چارەسەرەکە ڕەنگە ئۆکسجین، بەکارهێنانی دەرمانی خێراکار لە ڕێگەی پەمپی هەناسەدان یان ئامێری پەستاندن، دانی کۆرتیکۆستیرۆید بۆ کەمکردنەوەی هەڵئاوسان بگرێتەوە؛ لە حاڵەتە مەترسیدارەکانی ژیاندا ڕەنگە هەناسەدانی دەستکرد بەکاربهێنرێت.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ یان وەرگرتنی چاودێریی پزیشکیی فریاکەوتن ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- چارەسەری خێرای ئەسمە و کەمکردنەوەی بستەرکردن
- لبنیاتی کەمچەوری لە دووگیانیدا و ئاستمای منداڵ
- بەخاخی ئەسمە بۆ کۆرۆنا و کاریگەرییەکەی
- ڕۆژی جیهانیی هەناسەتەنگی و گرنگییەکەی
- زیاتر دەربارەی ڕەبۆ
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team