هۆکارە خۆراکییەکانی قەڵەوی و چارەسەر تەنها بە بڕی خواردنەوە پەیوەست نین؛ گۆڕینی ڕەفتار و مامەڵەکردن لەگەڵ هۆکارە دەروونییەکانیش گرنگن.
هۆکارە خۆراکییەکانی تری قەڵەوی چین؟
هۆکارەکانی زیادبوونی زۆری کێش جۆراوجۆرن و تەنها بە بڕی خواردن سنووردار نین، بەڵکو شێوازە ڕەفتاری و دەروونییەکانیش دەگرنەوە، وەک:
- خواردنی زۆرەملێیی: خواردنی بڕێکی زۆر لە خواردن لە ماوەیەکی کورتدا (کەمتر لە دوو کاتژمێر)، لەگەڵ هەستکردن بە لەدەستدانی کۆنترۆڵ، بەبێ بەکارهێنانی ڕێگای قەرەبووکردنەوە وەک ڕۆژووگرتن یان ڕشانەوە.
- خواردنی هەستی: بەکارهێنانی خواردن وەک ئامرازێک بۆ ئارامکردنەوە یان تێگەیشتن لە هەستەکان، جا هەستەکان ئەرێنی بن وەک خۆشی، یان نەرێنی وەک نیگەرانی و فشار.
- عادەتە خراپەکانی خواردن: وەک خواردنی خواردنی چەور بە بڕێک زیاتر لە پێویستی جەستە بۆ تێربوون، یان خواردن بەبێ هەستکردن بە برسێتی، و هەروەها نەبوونی توانای بەرگری لە ئارەزووی زۆر بۆ خواردنی ناساغ.
هۆکارە خۆراکییەکانی قەڵەوی و چارەسەر لە ڕێگەی ڕەفتارەوە
چارەسەری مەعریفی-ڕەفتاری دەتوانێت یارمەتی چارەسەرکردنی کێشە ڕەفتارییەکان، ڕێکخستنی هەستەکان و گۆڕینی شێوازی بیرکردنەوە بدات؛ ئەو شێوازانەی دەبنە ڕێگر لە بەدیهێنانی ئامانجە تەندروستییەکان. ئەمەش بەو تەکنیکانە دەکرێت:
تۆمارکردنی خواردن
تۆمارکردنی هەموو ئەو شتانەی دەخورێن، لەگەڵ دیاریکردنی کات و ئاستی برسێتی و هەستە هاوەڵەکان، یارمەتی دەدات بۆ:
- چاودێریکردنی خواردنی نێوان ژەمەکان و بڕە نائاگاییەکان.
- تێگەیشتن لەوەی خواردن بە شێوەیەکی خۆکارانە ڕوونادات، بەڵکو هۆکاری دیاریکراوی هەیە.
- یارمەتیدانی چارەسەرکار بۆ دیاریکردنی بیرۆکە و هەستەکان کە پاڵنەرن بۆ خواردنی زۆر.
گۆڕینی ژینگەی دەوروبەر
ڕێنمایی بە کەسەکە دەدرێت بۆ گۆڕینی ئەو ڕەفتارانەی پەیوەستن بە ژینگە و پاڵنەرن بۆ زیادبوونی کێش؛ وەک لابردنی خواردنی نەخوازراو لە ماڵەوە و خۆپاراستن لە خواردنی ڕاستەوخۆ لە قاپی لێنان.
بەڕێوەبردنی هەستەکان و هاندانی خۆ
لەبری بەکارهێنانی خواردن بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ فشار، فێری ڕێگای جێگرەوە دەبن، وەک:
- ئەنجامدانی پەیڕەوکردنی هۆشیاری و ڕاهێنانی ئارامبوونەوە.
- نووسین و سەرنجدان بە هەستەکە بۆ کەمکردنەوەی توندییەکەی.
- بەکارهێنانی سیستەمی هاندان و خەڵاتدانی ناپەیوەست بە خواردن، کاتێک پابەند دەبن بە خواردنی دروست.
بۆچی ڕێژیمە باوەکان هەمیشە سەرناکەون؟
زۆرێک لە ڕێژیمەکان پشت بە کەمکردنەوەی خێرای کێش دەبەستن، بەڵام زۆرجار سەرناکەون، چونکە سەرنج لەسەر گۆڕینی هەمیشەیی عادەتەکانی خواردن دانانێن و مامەڵە لەگەڵ هەستە پەیوەستەکان بە خواردن یان شێوازی بیرکردنەوەی هۆکاربەخش بۆ قەڵەوی ناکەن. چارەسەری گشتگیر پێویستی بە گۆڕینی شێوازی گشتی ژیان و کەمکردنەوەی سەرقاڵبوونی بەردەوام بە خواردن هەیە.
پرسیارە باوەکان
ئایا دەتوانرێت قەڵەوی بە چارەسەری دەروونی چارەسەر بکرێت؟
بەڵێ، چارەسەری دەروونی، بە تایبەتی چارەسەری مەعریفی-ڕەفتاری، یارمەتی گۆڕینی عادەتە خراپەکانی خواردن و ڕێکخستنی ئەو هەستانە دەدات کە دەبنە هۆی خواردنی زۆر.
جیاوازی نێوان خواردنی زۆرەملێیی و خواردنی هەستی چییە؟
خواردنی زۆرەملێیی بە خواردنی بڕێکی زۆر لە ماوەیەکی کورتدا و لەگەڵ لەدەستدانی کۆنترۆڵ دەناسرێتەوە؛ بەڵام خواردنی هەستی بەکارهێنانی خواردنە وەک ئارامکەرەوە یان ڕێکخەری هەستە ئەرێنی و نەرێنییەکان، بەبێ ئەوەی بە پێویستی بگاتە ئاستی خواردنی زۆر.
چۆن مامەڵە لەگەڵ ئارەزووی زۆر بۆ خواردنی چەور بکەم؟
دەتوانرێت بە تەکنیکەکانی چارەسەری ڕەفتاری، گۆڕینی ژینگەی دەوروبەر و پەرەپێدانی تواناکانی ڕێکخستنی هەستەکان، پاڵنەر بۆ خواردنی ناساغ کەم بکرێتەوە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەم؟
پێشنیار دەکرێت کاتێک ئەم نیشانانە دەردەکەون، ڕاوێژی پزیشکی یان دەروونی وەربگیرێت:
- لەدەستدانی تەواوی کۆنترۆڵ بەسەر بڕی خواردنی خواردراودا.
- بەکارهێنانی خواردن وەک ڕێگای سەرەکی و تاکە ڕێگا بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ فشارە دەروونییەکان.
- نەبوونی توانای پابەندبوون بە شێوازی خواردنی تەندروست، سەرەڕای هەوڵدانە دووبارەکان.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- کەمکردنەوەی کێش و قەڵەوی: قۆناغە سەرەکییەکان
- چۆن لە زستاندا ڕێگری لە قەڵەوی بکەین؟
- ڕژیمی عذاری و زانیارییە گرنگەکان
- هۆکارەکانی زیادبوونی لەناکاوی کێش
- زیاتر دەربارەی کەمکردنەوەی کێش و قەڵەوی
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team