لە هۆکاری لەناکاو لەرزین لە کاتی خەوتندا و ئەو فاکتەرانە دەکۆڵینەوە کە ئەم دۆخە زیاد دەکەن، هەروەها ڕێگاکانی کەمکردنەوەی باس دەکەین.
هۆکاری لەناکاو لەرزین لە کاتی خەوتندا چییە؟
ئەم دۆخە بە هەستی ترسێکی لەناکاو یان لەرزینێکی بەهێز دەردەکەوێت کە کەسەکە لە خەو هەڵدەستێنێت؛ ڕەنگە لەگەڵ لێدانی خێرای دڵ، ئارەقکردن، هەناسەدانی خێرا و گرژییشدا بێت. لە ڕووی زانستییەوە، هۆکارێکی دیاریکراو و پشتڕاستکراوە بۆ ئەم دۆخە نییە، بەڵام گریمانەیەک دەڵێت مێشک ڕەنگە قۆناغی یەکەمی خەو بە هەڵە لێک بداتەوە؛ چونکە ئەم قۆناغە سووکە، مێشک لەوانەیە وا بزانێت جەستە هێشتا بەئاگایە، چونکە ماسولکەکان بێجوڵەن. بۆیە نیشانە بۆ ماسولکەکان دەنێرێت بۆ دڵنیابوون لە کارکردنیان، کە ئەمەش دەبێتە هۆی لەرزەی جەستە یان هەستی کەوتن.
فاکتەرەکانی زیادکردنی ترس پێش خەوتن
چەندین کاریگەر هەن کە ڕەنگە ببنە هۆی دووبارەبوونەوەی زیاتر لەم دۆخە، لەوانە:
- بۆماوەیی: ئەم دۆخە لە نێو ئەندامانی هەمان خێزاندا زیاتر ڕوودەدات.
- فشارەکانی ڕۆژانە: نیگەرانی و ماندووبوونی ڕۆژانە جەستە و مێشک ماندوو دەکەن، و ئەمەش دەبێتە هۆی گۆڕانکاریی نەخوازراو لە کاتی خەوتندا.
- بارودۆخی تەندروستی: ئەم دۆخە ڕەنگە پەیوەندی بە هەندێک کێشەوە هەبێت، وەک سکلێرۆزی چەندگۆشەیی یان تێکچوونی غوددەی تیڕۆئید.
- شێوازی ژیان: تێکچوونی خەو، گۆڕان لە کارکردنی هەندێک بەشی مێشک، و وابەستەبوون بە کحول یان بەکارهێنانی زۆری ماددە هۆشیارکەرەکان لە فاکتەرەکانی دیکەن.
ڕێنمایی بۆ کەمکردنەوەی لەرزین لە خەو
بە ڕەچاوکردنی ئەم ڕێکارانە دەتوانرێت دووبارەبوونەوەی ئەم دۆخانە کەم بکرێتەوە:
- ئاستی فشار و ماندووبوونی جەستە کەم بکەنەوە و خۆتان لە بیرکردنەوەی زۆر و درێژخایەن بپارێزن بۆ کەمکردنەوەی تێکچوونی خەو.
- لە خواردنەوەی کحول و ماددە هۆشیارکەرەکان دوور بکەونەوە، چونکە کاریگەرییان لەسەر خانەکانی مێشک و توانای لێکدانەوەی ڕووداوەکان هەیە.
- پێش کاتی خەوتن، لە خواردنەوەکانی کافایین‌دار دوور بکەونەوە بۆ کەمکردنەوەی بێخەوی و چالاکیی زۆری مێشک.
زانیاریی زیاتر
ئەم دۆخە لە تا ٧٠%ی خەڵکدا دەبینرێت و بەگشتی مەترسیدار نییە و زیان ناگەیەنێت. نۆبەتەکە بە گشتی چەند خولەکێک بەردەوام دەبێت، هەرچەندە هەندێک کەس بۆ گەڕانەوە بۆ خەو کاتێکی زیاتر پێویست دەبێت. بە ترس لە خەو هەستان لەوانەیە لەگەڵ ئەم دۆخەدا ڕووبدات.
پرسیارە باوەکان
هۆکاری ترس لە کاتی خەوتندا چییە؟
هۆکارێکی زانستیی یەکلاکەرەوە نییە، بەڵام باوەڕ وایە ئەم دۆخە لە لێکدانەوەی هەڵەی مێشک بۆ قۆناغی یەکەمی خەوی سووکەوە سەرچاوە دەگرێت.
ئایا لەرزین لە سەرەتای خەوتندا مەترسیدارە؟
ئەم دۆخە بە مەترسیدار دانانرێت، بە تایبەتی ئەگەر بە ماوەیەکی دوور لە یەکتر ڕووبدات.
کەی پێویستە کەسێک چارەسەری پزیشکی وەربگرێت؟
ئەم دۆخە پێویستی بە دەستێوەردانی پزیشکی نییە، مەگەر زۆر و بە شێوەیەکی بەرچاو دووبارە ببێتەوە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانە دەرکەوتن، پێشنیار دەکرێت ڕاوێژ بە پزیشک بکەیت:
- دووبارەبوونەوەی نۆبەکانی لەرزین بە شێوەیەکی زۆر و بەرچاو.
- هەبوونی تێکچوونی خەوی درێژخایەن کە کاریگەری لەسەر کوالێتی ژیان دادەنێت.
- گومان لە هەبوونی کێشەی تەندروستی وەک تێکچوونی غوددەی تیڕۆئید.
بەردەستکردنی بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ڕێکخستنی خەوتن دوای ڕەمەزان: ڕێنمایی کرداری
- هۆکارەکانی خەواڵوویی زۆر و ناسینەوەیان
- ڕێکخستنی فشاری CPAP بۆ چارەسەری خەو
- خەوتن لەگەڵ دەنگی گوێ
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team