هۆکاری سووربوونەوەی چاو لە منداڵان دەکرێت عەفونەت یان هۆکارێکی دەرەکی بێت؛ ئەم دۆخە بە ئاوسانی پەردەی شەفاف و سووربوونی چاو دەردەکەوێت.
ملتحمەی چاو چییە؟
ملتحمە پەردەیەکی باریکە کە گۆی چاو دادەپۆشێت و لە ناوەوە جفنی چاو دەپۆشێتەوە. کاتێک ڕەگە خوێنییە بچووکەکانی ئەم پەردەیە تووشی هەوکردن یان عەفونەت دەبن، ئاوسان دەکەن و زیاتر دیار دەبن؛ ئەمەش وای دەکات سپیی چاو سوور یان پەمەیی بێت. بۆیە هەندێک جار بە «چاوی پەمەیی» ناودەبرێت.
هۆکاری سووربوونەوەی چاو لە منداڵان
هۆکارەکانی ئەم دۆخە جۆراوجۆرن، لەوانە:
- ڤایرۆس و بەکتریا: ڤایرۆسە ئەدینۆییەکان لە هۆکارە باوەکانن، هەروەها ڤایرۆسەکانی تریش وەک هێرپسی سادە. عەفونەتی بەکتریایییش باوە و هەندێک جار لەگەڵ هەوکردنی قوڕگ یان عەفونەتی ڕێگای هەناسەدانی سەرەوە پەیوەندی هەیە.
- هەستیاری: بەهۆی وەڵامدانەوەی جەستە بە ماددەی هەراشکەر وەک تۆزی گوڵ دروست دەبێت؛ جەستە مادەی هیستامین دەردەدات کە هەوکردن دروست دەکات.
- هۆکارە دەرەکییەکان: وەک چوونەژوورەوەی شتی بێگانە یان پڕژانی ماددەی کیمیایی بۆ ناو چاو.
- هۆکارەکانی تر: لە هەندێک نوزاددا، هۆکارەکە دەکرێت تەواو نەبوونی کردنەوەی یەکێک لە دوو کەناڵی فرمێسک بێت.
نیشانەکانی سووربوونەوەی چاو لە منداڵان
نیشانەکان بە پێی هۆکارەکە جیاوازن، بەڵام بە گشتی ئەمانە دەگرنەوە:
- گۆڕانی ڕەنگی چاو بۆ سوور یان پەمەیی.
- هەستی هەبوونی وردەدانەیەکی وەک لمی زبر لە ناو چاو.
- خارشێکی زۆری هەردوو چاو.
- زیادبوونی فرمێسک و هەستیاری بەرامبەر ڕووناکی.
- کۆبوونەوەی دەرچووی شلە یان ئەستوور لەسەر مژوولەکان لە کاتی خەودا، کە لەوانەیە بەیانی کردنەوەی چاو قورس بکات.
- لە عەفونەتی بەکتریاییدا، دەرچووی چەسپاو و زەردی سەوزباو دەردەکەوێت.
- هەوکردنی هەستیاری لەوانەیە لەگەڵ پژمین و ئاوسانی لووت بێت.
هەڵبژاردەکانی چارەسەری ملتحمە
چارەسەر بە پشکنین و دیاریکردنی وردی هۆکارەکەوە پەیوەستە:
- عەفونەتی بەکتریایی: دژەبەکتریا بە شێوەی دڵۆپ یان مەرهەم بەکاردەهێنرێت. پێویستە ماوەی چارەسەرەکە تەواو بکرێت بۆ ئەوەی هەوکردنەکە دووبارە نەگەڕێتەوە.
- عەفونەتی ڤایرۆسی: چارەسەرێکی ڕاستەوخۆی نییە و زۆرجار لە ماوەی دوو تا سێ هەفتەدا خۆی بەخۆی لادەچێت؛ بەڵام لە هەندێک حاڵەتدا، وەک ڤایرۆسی هێرپسی سادە، لەوانەیە دەرمانی دژەڤایرۆس بنووسرێت.
- هەوکردنی هەستیاری: دڵۆپی دژەهیستامین، یان دەرمانی دژەهەوکردن و دەرمانەکانی کەمکردنەوەی گیراوی بەکاردەهێنرێن.
- هەراشەی دەرەکی: زۆرجار دوای شوشتنی باشی چاو بە ئاو، هەوکردنەکە لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا لادەچێت.
چارەسەری ماڵەوە و ڕێکارە یارمەتیدەرەکان
بۆ کەمکردنەوەی ناڕەحەتی، دەتوانرێت:
- دڵۆپی فرمێسکی دەستکرد بۆ شێدارکردنی چاو بەکاربهێنرێت.
- جفنی چاو بە پارچە قوماشێکی تەڕ پاک بکرێتەوە.
- کۆمپرێسی سارد یان گەرم لەسەر جفنی داخراو دابنرێت.
- تا چاکبوونەوە، لە بەکارهێنانی لێنزی پەیوەندی بوەستە.
ڕێگاکانی پاراستن لە عەفونەت
لەبەر ئەوەی جۆرە ڤایرۆسی و بەکتریاییەکان زۆر گوازراوەن، پێشنیار دەکرێت ئەم ڕێکارانە جێبەجێ بکرێن:
- بەردەوام و بە شێوەی دروست دەستەکان بشۆرە.
- بە دەست چاوت مەدە.
- ڕۆژانە داپۆشی سەرین و خاولی بگۆڕە و لەگەڵ کەسانی تر هاوبەشیان مەکە.
- کەرەستەکانی جوانکاری چاو یان کەرەستەکانی پاکوخاوێنی کەسی لەگەڵ کەسانی تر هاوبەش مەکە.
پرسیارە باوەکان
ملتحمە لە منداڵان چییە؟
هەوکردنی ئەو پەردە شەفافەیە کە جفن و گۆی چاو دادەپۆشێت؛ ئەمە دەبێتە هۆی سووربوونی چاو و ئاوسانی ڕەگە خوێنییەکانی. دەکرێت بەهۆی عەفونەت، هەستیاری یان هەراشەی کیمیایی دروست ببێت.
ملتحمە بە ئینگلیزی چی پێ دەوترێت؟
وشەی ئینگلیزی بۆ ملتحمە «conjunctiva» ـیە.
چارەسەری ملتحمەی چاو بە گیا چییە؟ ڕاستییەکەی چییە؟
هەندێک سەرچاوە باس لە بەکارهێنانی کۆمپرێسی بابوونە، ڕازیانە یان چاوی سەوز دەکەن بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکان و هەوکردن؛ لە کاتێکدا سەرچاوەکانی تر ئاماژە بەوە دەکەن کە توێژینەوە و بەڵگەی زانستیی پێویست نییە بۆ سەلماندنی کاریگەریی ئەم گیاانە لە چارەسەری پزیشکیدا. بۆیە پێش تاقیکردنەوەیان، پێویستە لەگەڵ پزیشک ڕاوێژ بکرێت.
ئایا ملتحمە کاریگەری لە بینین دەکات؟
لە زۆربەی حاڵەتەکاندا هەوکردنەکە ناڕەحەتکەرە، بەڵام بە دەگمەن کاریگەری لە بینین دەکات.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
ئەگەر ئەم نیشانانە دەرکەوتن، پێویستە بە خێرایی چاودێری پزیشکی وەربگیرێت:
- ئازاری توندی چاو.
- تاریکبوون یان تێکچوونی بینین.
- هەستی هەبوونی شتێکی بێگانە کە لە چاو گیرساوەتەوە و بە شوشتن دەرناکەوێت.
- باشنەبوونی نیشانەکان لە ماوەی ١٢ تا ٢٤ کاتژمێردا، بە تایبەتی لە کەسانی بەکارهێنەری لێنزی پەیوەندی.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاری پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگای ڕاوێژکردن لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- پێشکەوتنی پزیشکی چاو و پاراستنی بینایی
- پاراستنی چاو لە نەخۆشییەکانی چاو
- تەمبەڵی چاو: هۆکار و چارەسەر
- بەکارهێنانی لێنزی چاو بە شێوەی دروست
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی چاو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team