هۆکاری زۆر خەوتنی هەرزەکاران دەتوانێت عادەتە نادروستەکان، نەخۆشی یان کاریگەریی دەرمان بێت و چالاکیی جەستەیی و مێشکییان کاریگەر بکات.
هۆکاری زۆر خەوتنی هەرزەکاران چین؟
چەندین هۆکار دەبنە هۆی زیادبوونی کاتژمێرەکانی خەوتن یان هەستی خەواڵووییی زۆر لە ڕۆژدا؛ گرنگترینیان ئەمانەن:
- ڕەفتارە ناتەندروستەکان: شەونخوونی تا دوای نیوەشەو دەبێتە هۆی سەرگێژی و ماندووبوون لە ڕۆژی دواتردا، و ئەمەش هەرزەکار ناچار دەکات ماوەیەکی درێژ بخەوێت. هەروەها، ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان بە دەرکردنی دۆپامین و نۆرئەدرێنالین مێشک هاندەدەن و کۆرتیزۆڵ و ئەدرێنالین زیاد دەکەن، کە خەوتن لە شەودا قورس دەکات.
- ئاڵۆزییە تەندروستی و جەستەییەکان:
- کێشەکانی هەناسەدان: وەک وەستانی هەناسەدانی ناوەندی یان وەستانی هەناسە لە کاتی خەوتندا، کە هەناسەدان لە شەودا بەناکاو دەوەستێت و بەهۆیەوە کوالێتیی خەوتن کەم و خەواڵوویی لە ڕۆژدا زیاد دەبێت.
- سندرۆمی نائارامیی لاقەکان: هەستێکی ناخۆش لە لاقەکان کە پێویستی بە جوڵاندنیان هەیە، نزیکەی هەر ٢٠ تا ٣٠ چرکە جارێک؛ ئەمەش ڕێگری لە خەوتنی پێویست دەکات.
- نارکۆلێپسی: نەخۆشییەکی دەمارەییە کە مێشک توانای ڕێکخستنی خولی خەوتن و بەئاگابوونی لەدەست دەدات، و ڕەنگە هەرزەکار لەناکاو لە کاتی خواردن یان قسەکردندا بخەوێت.
- هۆکارە دەروونییەکان: خەمۆکی ئاڵۆزی لە کاتژمێرەکانی خەوتندا دروست دەکات؛ ئەوانەی تووشی دەبن شەوانە کەم دەخەون و ڕوودەکەنە خەوتنی ڕۆژانە.
- کاریگەریی دەرمانەکان: هەندێک دەرمان خەواڵوویی دروست دەکەن، وەک ئاتینۆلۆڵ بۆ پەستانی خوێن، ئەمیتریپتیلین بۆ دژەخەمۆکی و دایفێنهایدرامین بۆ چارەسەری هەستیاری.
ڕێگاکانی چارەسەری زۆر خەوتنی هەرزەکاران
پلانی چارەسەری بە دۆزینەوەی وردی هۆکارەکەوە پەیوەستە و ئەمانە دەگرێتەوە:
دەستێوەردانە پزیشکییەکان و تەواوکەرە خۆراکییەکان:
- بەکارهێنانی ئامێری فشاری ئەرێنیی بەردەوامی ڕێڕەوی هەناسەدان (CPAP) بۆ کردنەوەی ڕێڕەوەکانی هەناسەدان لە کەیسەکانی وەستانی هەناسەدا.
- خواردنی تەواوکەری ترشی فۆلیک یان ئاسن بۆ چارەسەری نائارامیی لاقەکان لە هەندێک کەیسدا.
- بەکارهێنانی دەرمانی دیاریکراو بە چاودێریی پزیشک، وەک میثیلفێنیدات (هاندەر)، ڕۆپینیرۆل (بۆ نەخۆشیی پارکینسۆن) یان دایازێپام (هێورکەرەوە).
گۆڕینی شێوازی ژیان:
- دیاریکردنی کاتێکی جێگیر بۆ خەوتن و بەئاگابوون هەموو ڕۆژێک، و خۆبواردن لە کافایین لە ئێواراندا.
- وەرزشکردن بۆ ماوەی ٣٠ خولەک لە ڕۆژێکدا و خۆدان بە خۆر بۆ ڕێکخستنی کاتژمێری زیندەوەری.
- تەرخانکردنی جێگای خەوتن تەنها بۆ خەوتن و دوورخستنەوەی سەرنج‌لادەرەکان و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان.
- ڕێکخستنی ژەمەکانی ڕۆژ و خواردنی دوا ژەم ٢ تا ٣ کاتژمێر پێش خەوتن.
- گرتنەبەری ڕێوڕەسمی ئارامکەرەوە پێش خەوتن، وەک خۆشۆردن بە ئاوی گەرم یان مەراقبە.
مەترسییەکانی کەمی خەوتن و ئاڵۆزییەکانی زۆری
ئەنجامەکان بە پێی دۆخی خەوتن جیاوازن؛ لە کاتێکدا زۆر خەوتن دڵەڕاوکێ، کەمبوونەوەی وزە، کێشەی بیرەوەری، قەڵەوی و شەکرە دروست دەکات، کەمی خەوتن دەبێتە هۆی:
- زیادبوونی ئەگەری برینداربوونی وەرزشی؛ خەوتن بۆ ٨ کاتژمێر ئەم ئەگەرییە بە ڕێژەی ٦٨% کەم دەکاتەوە.
- بەرزبوونەوەی بەرگریی ئینسولین؛ توێژینەوەیەک دۆزیوەتەوە کە زیادکردنی خەوتن بە یەک کاتژمێر بۆ ئەوانەی ٦ کاتژمێر دەخەون، ئەم بەرگرییە بە ڕێژەی ٩% کەم دەکاتەوە.
- کاریگەریی نەرێنی لەسەر گەشەکردن و توانای بڕیاردان، و زیادبوونی مەترسیی جەڵتەی مێشک و نەخۆشییەکانی دڵ.
پرسیارە باوەکان
هۆکارەکانی خەوتنی زۆر لە هەرزەکاران چین؟
هۆکارەکان جۆراوجۆرن و لەخۆدەگرن عادەتی نادروست وەک شەونخوونی و بەکارهێنانی شاشە، یان نەخۆشی وەک نارکۆلێپسی و وەستانی هەناسە، یان کاریگەریی لاوەکیی هەندێک دەرمانی پەستانی خوێن، هەستیاری و خەمۆکی.
هەرزەکار پێویستی بە چەند کاتژمێر خەوتن هەیە؟
هەندێک ڕاسپاردە ئاماژە بەوە دەکەن کە هەرزەکاران بۆ پاراستنی تەندروستیی باش و خۆپاراستن لە بەرگریی ئینسولین، پێویستیان بە ٩ کاتژمێر خەوتنی بەردەوامی شەوانە هەیە.
چۆن دەتوانرێت کوالێتیی خەوتنی هەرزەکار باشتر بکرێت؟
بە دابینکردنی ژوورێکی بێدەنگ و تاریک، دیاریکردنی کاتێکی جێگیر بۆ خەوتن، و دوورخستنەوەی ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان لە ژووری خەوتن.
کەی دەبێت سەردانی پزیشک بکرێت؟
لە کاتی دەرکەوتنی ئەم نیشانانەی خوارەوەدا دەبێت دەستبەجێ ڕاوێژ بە پسپۆڕ بکرێت:
- خڕەپەی بەرز یان وەستانی هەناسە لە کاتی خەوتندا.
- زەحمەتیی زۆر لە بەئاگابوون یان خەوتن.
- زۆر خەوتنی بەرچاو لە کاتژمێرەکانی ڕۆژدا.
بەردەستکردنی بەرپرسیاریی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- کاریگەری ئاپنێ لەسەر خوێن و فشاری خوێن
- خواردنەوەی پرۆتین پێش خەوتن: سوود و زیانەکان
- GLP-1 واتە چی و کاریگەریی لە وەستانی هەناسەی خەودا
- تاری دید بەیانیان: هۆکار و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team