هۆرمۆنی ئێسترۆجین کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر کردارە سێکسییەکان، دووگیانی و گەشەکردن هەیە؛ خانە غوددییەکان دەریدەکەن بۆ ڕێکخستنی کارکردە گرنگەکانی خانەکانی جەستە.
ئەرکەکانی هۆرمۆنی ئێسترۆجین لە جەستەدا چین؟
ئەم هۆرمۆنە لە هەردوو ڕەگەزدا هەیە، بەڵام ئاستەکانی لە ژناندا بەرزترە. گرنگترین ئەرکەکانی ئەمانەن:
- ڕێنمایی گەشەی سێکسیی کچان لە کاتی بلوغدا.
- ڕێکخستنی گەشەی پەردەی ناوەوەی منداڵدان لە ماوەی سووڕی مانگانە و سەرەتای دووگیانیدا.
- دروستکردنی گۆڕانکاری لە مەمکەکانی کچانی هەرزەکار و ژنانی دووگیاندا.
- یارمەتیدان بە بەهێزکردنی ئێسکەکان و ڕێکخستنی ئاستی کۆلێستەرۆڵ لە خوێندا.
- کۆنترۆڵکردنی هەستیاری بە ئینسولین، کێشی جەستە و پرۆسەی خواردن.
نیشانەکانی ناهاوسەنگیی ئاستی هۆرمۆنی ئێسترۆجین
نیشانەکانی کەمبوونەوە یان زیادبوونی هۆرمۆنەکە بەپێی ڕەگەز جیاوازن:
لە ژناندا
- لە کاتی کەمبوونەوەدا: هەستکردن بە خەمۆکی، گۆڕانی دۆخی دەروونی و سەختیی تەرکیزکردن، لەگەڵ وشکیی ڤاژین کە لە کاتی سێکسدا ئازار دروست دەکات، زیادبوونی تووشبوون بە هەوکردنی ڕێگاکانی میز، و نەبوون یان ناڕێکیی سووڕی مانگانە. هەروەها کەمبوونی چڕیی ئێسک و کێشەی جومگەکانیش ڕووبدات.
- لە کاتی بەرزبوونەوەدا: زیادبوونی کێش لە ناوچەی قۆڵپە و حەوزدا، ئازاری مەمک، خوێنبەربوونی زۆری سووڕی مانگانە، لەگەڵ دەرکەوتنی گرێی فایبرۆیدی لە منداڵدان، ماندووبوونی گشتی و بێخەوی.
لە پیاواندا
- لە کاتی بەرزبوونەوەدا: دەکرێت ببێتە هۆی گەورەبوونی مەمک (ژینیکۆماستیا)، لاوازیی هەستانی ئەندامی زاوزێ، و کاریگەری لەسەر تەندروستیی سپێرم کە ڕەنگە ببێتە هۆی نەزۆکی. هەروەها ڕەنگە نیشانەکانی خەمۆکی دەرکەون.
ڕێگاکانی چارەسەرکردنی کەمبوونەوەی هۆرمۆنی ئێسترۆجین
بۆ ژنانی تووشبوو بە کەمبوونەوەی هۆرمۆنەکە، هەڵبژاردەی چارەسەری جۆراوجۆر هەن، لەوانە:
١. چارەسەری هۆرمۆنی: بە شێوەی ئاسایی بۆ ژنانی تەمەنی ٢٥ تا ٥٠ ساڵ بە دۆزی بەرز دەنووسرێت بۆ کەمکردنەوەی مەترسیی لەدەستدانی ئێسک و نەخۆشیی دڵ؛ بە کرێمی ناوخۆیی، شیافەی ڤاژینال یان دەرزی دەدرێت.
٢. هۆرمۆنە جێگرەوەکان: بۆ گەڕاندنەوەی ئاستەکان بۆ ئاستی ئاسایی بەکاردەهێنرێن، بە تایبەتی کاتێک تەمەنی وەستانی مانگانە نزیک دەبێتەوە.
٣. دەرزیی ماسولکەیی: هەر ٣ تا ٤ هەفتە جارێک دەدرێت و بۆ چارەسەرکردنی نیشانەکانی تەمەنی وەستانی مانگانە یان حاڵەتەکانی نەزۆکی کە بەهۆی شکستی هەردوو هێلکەدانەوە دروست بوون بەکاردەهێنرێت.
خواردن و گیا بۆ کەمکردنەوەی هۆرمۆن لە پیاواندا
هەندێک هەڵبژاردەی خۆراکی دەتوانن یارمەتی کەمکردنەوەی ئاستی زیادە لە پیاواندا بدەن:
- سەوزە کەڵەکەییەکان: وەک بروکلی، قەرنەبیت، کەڵەم و کەڵەمی بروکسل.
- قارچ: وەک قارچی ئۆستەر، شیتاکێ و پۆرتۆبێلۆ.
- میوە: ترێی سوور، هەنار، تووت‌فڕێزە و تووت.
- تۆو و دانەوێڵە: تۆوی کەتان و کەنفە، جۆ، برنج و گەنم.
- هەندێکی تر: سیر و ماسیی چەور وەک ساملۆن و ماکەرێل.
- گیاکان: چا سەوز، زەردەچۆبە، ڕەگی ماکا، گوڵی پاشنی و ڕەگی گیاکەڵەی کێوی.
پرسیارە باوەکان
چی دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی ئێسترۆجین؟
کەمبوونەوەکە ڕەنگە لە کێشەی کارکردنی هێلکەدانەکان، وەرزشکردنی زۆر، شێوازی خواردنی نادروست وەک بێ‌ئیشتیهایی، نەخۆشیی درێژخایەنی گورچیلەکان، شکستی پێشوەختەی هێلکەدانەکان، یان گەیشتن بە تەمەنی چل ساڵییەوە بێت.
کەمبوونەوەی هۆرمۆنی ئێسترۆجین چۆن چارەسەر دەکرێت؟
چارەسەر بە هۆرمۆنە جێگرەوەکان یان چارەسەری هۆرمۆنی دەکرێت؛ کە دەرزیی ماسولکەیی، کرێمی ناوخۆیی یان شیافی ڤاژینالی لەخۆدەگرێت، بەپێی حاڵەت و توندیی نیشانەکان.
ڕێژەی ئاساییی ئێسترادیۆڵ چەندە؟
ڕێژەکان بەپێی گرووپەکە جیاوازن:
- ژنانی پێش وەستانی مانگانە: ١٥ - ٣٥٠ پیکۆگرام/میلیلێتر.
- ژنانی دوای وەستانی مانگانە: کەمتر لە ١٠ پیکۆگرام/میلیلێتر.
- پیاوان: ١٠ - ٤٠ پیکۆگرام/میلیلێتر.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت؟
لە کاتی بەکارهێنانی دەرزیی هۆرمۆنی، ئەگەر یەکێک لەم نیشانانە دەرکەوت، دەبێت دەستبەجێ داوای چاودێریی پزیشکی بکەیت:
- تەنگەنەفەسی یان ئازاری سنگ.
- ئاوسانی ڕوو یان زمان، یان دەرکەوتنی پەڵەی پێستیی توند.
- خوێنبەربوونی نائاساییی ڤاژین یان گۆڕانکاری لە شانەکانی مەمک.
- زەردبوونی پێست یان گۆڕانی ڕەنگی میز و پاشماوە.
- تێکچوونی قسەکردن یان لەدەستدانی هاوسەنگی.
- ئاوسان یان ئازاری توندی لاق.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- پرۆلاکتینی بەرز لە پیاوان: نیشانە و چارەسەر
- هۆکار و چارەسەری مووی زیاد لە ژناندا
- کەمبوونی کۆلێسترۆلی باش؛ هۆکار و چارەسەر
- کاریگەریی زیانەکانی هۆرمۆنی گەشە و ستیرۆید
- زیاتر دەربارەی هۆرمۆنەکان و میتابۆلیزم
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team