ئەنفلۆەنزا لە نەخۆشییەکانی سییەکانە؛ تووشبوونێکی ڤایرۆسییە کە سیستەمی هەناسەدان دەگرێتەوە و بە خێرایی لە نێو خەڵکدا بڵاو دەبێتەوە.
نیشانەکانی ئەنفلۆەنزا چین و چۆن لە زکام جیا دەبنەوە؟
نیشانەکانی ئەنفلۆەنزا بە گشتی لە زکام توندترن و ڕەنگە بە شێوەیەکی لەناکاو و زۆر خێرا دەربکەون. ئەم نیشانانە لەخۆدەگرن:
- بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی و لەرز.
- سەرئێشە و ئازاری ماسولکەکان.
- کۆکەی وشک و ئازاری قوڕگ.
- ماندووبوونی گشتی و لەدەستدانی ئارەزووی خواردن.
- لە منداڵاندا ڕەنگە نیشانەی دیکە وەک دڵتێکچوون، ڕشانەوە و سکچوونیش دەربکەون.
نەخۆشییەکانی سییەکان و ڕاستییەکان دەربارەی ئەنفلۆەنزا و ڕێگای گواستنەوەی
تووشبوون بە هەناسەدانی وردەئاوی پیسبوو بە پشوو یان کۆکەی کەسی تووشبوو، یان دەستدان لە شتە پیسبووەکانەوە دەگوازرێتەوە. گرنگە بزانرێت ئەنفلۆەنزا پێش دەرکەوتنی نیشانەکانیش گوازراوەیە؛ نەخۆش دەتوانێت پێش ئەوەی هەست بە نەخۆشی بکات ڤایرۆسەکە بۆ کەسانی دیکە بگوازێتەوە. دوای دەرکەوتنی نیشانەکانیش بۆ ماوەی ٣ تا ٤ ڕۆژ گوازراوە دەمێنێتەوە و ڕەنگە ئەم ماوەیە تا ٧ ڕۆژ درێژ ببێتەوە.
ڕێگاکانی خۆپاراستن و ڤاکسینی ئەنفلۆەنزا
پێشنیار دەکرێت هەموو ساڵێک ڤاکسین وەربگیرێت، چونکە ڤایرۆسەکان بەردەوام دەگۆڕێن. ڕاستییەکان دەیسەلمێنن کە ڤاکسینی ئەنفلۆەنزا ئەنفلۆەنزا دروست ناکات؛ دەرزیی گەورەساڵان ڤایرۆسی مردووی تێدایە، لە کاتێکدا دەرزیی منداڵان ڤایرۆسی لاوازکراوی تێدایە.
کاریگەریی ڤاکسین دوای دوو هەفتە لە وەرگرتنی دەست پێدەکات؛ ئەمە ئەو ماوەیەیە کە جەستە پێویستی پێیەتی بۆ دروستکردنی دژەتەنەکان. ڕەنگە هەندێک کاریگەریی لاوەکیی سووک وەک ئازار لە شوێنی دەرزی یان بەرزبوونەوەیەکی کەم لە پلەی گەرمی دەربکەوێت.
هەڵبژاردەکانی چارەسەری ئەنفلۆەنزا و مامەڵەکردن لە ماڵەوە
ئەنفلۆەنزا بە دژەزیندەوەرەکان چارەسەر ناکرێت، چونکە ئەوان تەنها لەسەر بەکتریا کاریگەرییان هەیە، نەک ڤایرۆسەکان. لە جیاتی ئەوە، ڕەنگە پزیشک دەرمانی دژەڤایرۆسی (وەک ئۆسێلتامیویر یان باڵۆکسافیر) بنووسێت تا ماوەی نەخۆشی کەم بکاتەوە و ڕێگری لە ئاڵۆزییەکان بکات؛ باشترە لە دوو ڕۆژی یەکەمی تووشبووندا بەکاربهێنرێن.
ئامۆژگارییەکانی ماڵەوە بۆ سووککردنەوەی نیشانەکان:
- پشوودان و شلە: خەوی پێویست و خواردنەوەی ئاو، شەربەت و شۆربای گەرم بۆ ڕێگریکردن لە وشکبوونەوەی جەستە و یارمەتیدان بە دەرکردنی بلغم.
- خۆراک: خواردنی خۆراکی دەوڵەمەند بە ڤیتامینی C و E (وەک برۆکلی، گوز و ڕۆنی گوڵەبەڕۆژە) بۆ بەهێزکردنی بەرگریی جەستە، لەگەڵ کەمکردنەوەی شەکر.
- پاکوخاوێنی: بەردەوام دەست بشۆرە و خۆت لە دەستدان لە چاو یان دەم دوور بگرە.
- ئازارشکێنەکان: بۆ گەرمی و سەرئێشە ئەسیتامینۆفین یان ئایبۆپرۆفین بەکاربهێنە؛ بەڵام لە دانی ئەسپیرین بە منداڵان و هەرزەکارانی خوار تەمەنی ١٦ ساڵ خۆ بپارێزە بۆ دوورکەوتنەوە لە مەترسیی سێندرۆمی ڕای.
تێبینی: بۆچوونەکان دەربارەی ڤیتامینی C و زینک جیاوازن؛ هەندێک کەس پێیان وایە یارمەتی خۆپاراستن و چارەسەر دەدەن، بەڵام سەرچاوەکانی دیکە ئاماژە بەوە دەکەن کە بەڵگەی زانستی بۆ سەلماندنی توانایان بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکە نییە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
لە کاتی دەرکەوتنی ئەم نیشانانەدا دەبێت دەستبەجێ چاودێریی پزیشکی وەربگیرێت:
- هەناسەتەنگی یان ئازاری سنگ.
- بەردەوامبوونی تا بۆ زیاتر لە ٣ ڕۆژ، یان کەمبوونەوەی تا و پاشان دووبارە بەرزبوونەوەی.
- بەردەوامبوونی نیشانەکانی زکام بۆ زیاتر لە ١٠ ڕۆژ.
- دەرکەوتنی پەڵەی پێست.
- دەرچوونی شلە لە گوێ یان ئازاری گوێ یان ئێسکەکانی ڕووخسار.
- ئازاری قوڕگ بەبێ نیشانەکانی زکام.
پرسیارە باوەکان
نیشانەکانی ئەنفلۆەنزای وەرزی چین؟
بە تاوی لەناکاو، سەرئێشە، ئازاری ماسولکەکان، کۆکە و ماندووبوونی زۆر دەناسرێتەوە.
کاریگەرییە لاوەکییەکانی ڤاکسینی ئەنفلۆەنزا چین؟
هەندێک کەس ڕەنگە ئازار لە شوێنی دەرزی، ئازاری ماسولکەکان یان بەرزبوونەوەیەکی کەم لە پلەی گەرمی بۆ ماوەی دوو یان سێ ڕۆژ هەست پێ بکەن.
نیشانەکانی ئەنفلۆەنزای توند و ئاڵۆزییەکانی چین؟
ڕەنگە ببێتە هۆی هەوکردنی بەکتریایی وەک سییەهەوکردن یان ژەهراویبوونی خوێن، یان بارودۆخی ئەو کەسانە خراپتر بکات کە نەخۆشییە درێژخایەنەکانیان هەیە، وەک شەکرە و هەناسەتەنگیی ئەسمە. لە حاڵەتە دەگمەنەکاندا ڕەنگە ببێتە هۆی سکته‌ی مێشک یان هێرشی دڵ.
بەرپرسیارێتیی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ یان دەستنیشانکردنی پزیشکیی ورد نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- کاریگەری دۆخی کەش و هەوا لەسەر هەناسەدان
- هەناسەدانی دیافراگمی و فتقی دیافراگمی
- ڕێگاکانی وازهێنان لە خڕەخڕ و خەوتنی باشتر
- هۆکاری تەنگی هەناسە لە خەودا
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team