فێربە لە نیشانەکانی گۆڕانی خەوی منداڵی هەشت مانگ و بزانە چۆن پێشکەوتنە گەشەییەکان دەکرێت خەوی شەوانە و ڕۆتینی ڕۆژانەی منداڵەکەت تێکبدەن.
نیشانەکانی گۆڕانی خەوی منداڵی هەشت مانگ: تێگەیشتن
زۆرێک لە منداڵان لە نزیکەی تەمەنی ٦ مانگیدا لە خەویاندا پێشکەوتن دەکەن و زۆرجار دەست بە خەوتنی درێژ لە شەودا دەکەن. بەڵام هەندێک منداڵ لە نزیکەی تەمەنی ٨ مانگیدا تووشی پاشەکشەیەکی کاتی دەبن. پێناسەی پاشەکشە لەم بارەدا ئەو قۆناغە کاتییەیە کە وا دەردەکەوێت پێشکەوتنەکانی پێشوو لەدەست چوون.
هەرچەندە هەموو منداڵێک تووشی ئەم قۆناغە نابێت، ئەوانەی تووشی دەبن ڕەنگە نیشانە جۆراوجۆرەکان پیشان بدەن، وەک:
- نیگەرانی یان ناڕەحەتی زیاتر لە کاتی ڕۆتینی خەوتندا.
- قورسایی لە خەوتن یان بەخەوماوە مانەوە.
- لە شەودا بەردەوامتر لە خەو هەڵسان.
- خەوی درێژتری نیوەڕۆ، لەگەڵ خەوی کەمتر لە شەودا.
پسپۆڕان پێشنیار دەکەن کە منداڵان لەم تەمەنەدا بە گشتی پێویستیان بە ١٢ تا ١٦ کاتژمێر خەو لە ڕۆژێکدا هەیە، لەوانەش خەوی کاتی ڕۆژ.
هۆکارەکانی گۆڕانی خەوی منداڵ لە هەشت مانگیدا
ئەم تێکچوونانە بە دەگمەن تەنها بەهۆی هۆکارێکەوە ڕوودەدەن. لەبری ئەوە، زۆرجار چەند هۆکارێکی گەشەیی لە یەک کاتدا ڕوودەدەن:
- قۆناغە جەستەییەکانی گەشە: فێربوونی چۆن ڕۆیشتن بە چوارچێوە، دانیشتن یان سووڕانەوە دەتوانێت ببێتە هۆی نائارامی لە جێگای خەودا.
- گەشەی هۆشیاری: هۆشیاریی زیاتر بە دەوروبەر دەتوانێت ببێتە هۆی هەڵچوونی زۆر.
- گۆڕانە سۆزدارییەکان: بەهێزتربوونی پەیوەندییەکان دەتوانێت ببێتە هۆی دڵەڕاوکێی جیاوازی.
- ناڕەحەتیی جەستەیی: دداندەرکردن زۆرجار ببێتە هۆی بێزاری و لە شەودا لە خەو هەڵسان.
ڕێکارەکان بۆ خشتەی خەوی منداڵی هەشت مانگ
دانانی خشتەیەکی جێگیری خەو بۆ منداڵی ٨ مانگ و ژینگەیەکی ئارام دەتوانێت یارمەتی منداڵەکەت بدات ئەم قۆناغە تێپەڕێنێت.
- جێگیری بپارێزە: ڕۆتینێکی ئاسایی بۆ کاتی خەوتن و خشتەیەکی پێشبینی‌کراو بۆ خەوی کاتی ڕۆژ بەکاربهێنە.
- ژینگەکە باشتر بکە: ژوورەکە تاریک و بێدەنگ بهێڵەوە. ئامێری دەنگی سپی دەتوانێت یارمەتی بدات دەنگە سەرنج‌لادەرەکان بپۆشرێن.
- ڕووناکی سروشتی بەکاربهێنە: لە ڕۆژدا منداڵەکەت ڕووبەڕووی ڕووناکی ڕۆژ بکەوە بۆ یارمەتیدان بە ڕێکخستنی بازنەی خەو و بەئاگایی.
- خەوی سەربەخۆ هان بدە: کاتێک منداڵەکەت خەواڵووە، نەک تەواو خەوتووە، دایبنێ لە جێگای منداڵەکەدا تا فێر ببێت جێگاکەی بە خەوتنەوە پەیوەست بکات.
- سەلامەتی لە پێشینە دابنێ: ڕێنماییەکانی خەوی سەلامەت جێبەجێ بکە، وەک لابردنی شتە نەرمەکان لە جێگای منداڵەکە بۆ کەمکردنەوەی مەترسیی سندرۆمی مردنی لەناکاوی منداڵ (SIDS).
چارەسەری کێشەی خەوی بەهۆی دداندەرکردن
ئەگەر ئازاری دداندەرکردن ببێتە هۆی لە خەو هەڵسان، دەتوانیت ئەمانە تاقی بکەیتەوە:
- بە پەنجەی پاک بە نەرمی لثەکان ماساژ بدە.
- قوماشێکی سارد و تەڕ بەکاربهێنە بۆ ئارامکردنەوەی شوێنەکە.
- یارییەکی دداندەرکردن کە بۆ منداڵان دروستکراوە پێشکەش بکە.
بەڕێوەبردنی دڵەڕاوکێی جیاوازی
ئەگەر کاتێک تۆ دەڕۆیت منداڵەکەت بێزار دەبێت، ئەگەر بەهۆی دڵەڕاوکێوە دەگری، لە جێگای خەوەکەی دەری مەهێنە. لەبری ئەوە، ئەمانە تاقی بکەوە:
- لە ڕۆژدا ماوەیەکی کورت جیاوازبوونەوە ڕاهێنان بکە.
- ڕێوڕەسمێکی ماڵئاوایی دڵنەوایی‌بەخش و جێگیر دروست بکە.
- شتێکی ئاشنا لە نزیک جێگای منداڵەکە دابنێ کە بیری تۆی بخاتەوە.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت؟
زۆربەی پاشەکشەکان ماوەیەکی کورت دەخایەنن. بەڵام ئەگەر کێشەکانی خەو بەردەوام بوون یان لەگەڵ کاتدا خراپتر بوون، پەیوەندی بە پزیشکی منداڵانەوە بکە. ئەگەر ئەمانەت بینی، دەستبەجێ ڕاوێژی پزیشکی وەربگرە:
- هەناسەدانی قورس یان نائاسایی لە کاتی خەوتندا.
- کەمبوونەوەی ژمارەی جارەکانی پیسایی یان میزکردن.
- کەمبوونەوەی ژمارەی جارەکانی شیرخواردن لە ڕۆژدا.
- نەبوونی گەشە یان زیادبوونی کێش.
پرسیارە باوەکان
هۆکاری گۆڕانی خەوی منداڵ لە هەشت مانگیدا چییە؟
زۆرجار بەهۆی تێکەڵەیەک لە دداندەرکردن، دڵەڕاوکێی جیاوازی، هەڵچوونی زۆر و گەشەکردنی تواناکانی نوێی جەستەیی وەک چۆن ڕۆیشتن بە چوارچێوەوە ڕوودەدات.
لە گۆڕانی خەوی هەشت مانگیدا چی ڕوودەدات؟
منداڵان ڕەنگە لە خەوتندا کێشەیان هەبێت، لە شەودا زۆرتر لە خەو هەڵبستن، یان لە کاتی ڕۆتینی خەوتندا بێزارتر بن.
مانای پاشەکشەی خەوی هەشت مانگ چییە؟
ئەمە ڕوودەدات چونکە گەشەی خێرای جەستەیی، عەقڵی و سۆزداری دەتوانێت ببێتە هۆی نائاسایی لە شێوازی خەوی منداڵدا.
ئایا گۆڕانی خەوی هەشت مانگی منداڵ دەتوانێت زوو دەست پێ بکات؟
بەڵێ، شێوازی خەو لە نێوان منداڵاندا زۆر جیاوازە و هەندێکیان ڕەنگە ئەم کێشانە پێش یان دوای تەمەنی ٨ مانگ تووشیان ببن.
ئاگادارکردنەوە: ئەم زانیارییانە بۆ مەبەستی فێرکارییە و ڕاوێژی پزیشکی پێکناهێنێت. بۆ هەر نیگەرانییەک سەبارەت بە تەندروستی منداڵەکەت، هەمیشە ڕاوێژ بە دابینکەری چاودێریی تەندروستی بکە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هێشتا تەلەفزیۆن دەبینیت؟ | کاریگەری لە خەوتن
- کەم‌خەوی و برینداری وەرزشی هەرزەکاران؛ پەیوەندییەکە
- خەوتن بە دانیشتن و وەستانی هەناسە لە خەودا
- سەرئێشەی بەیانی: هۆکار و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team