نیشانەکانی کەمی خەو کاریگەری لەسەر تەندروستیی جەستەیی و دەروونی هەیە و دەتوانێت بەرگریی جەستە لاواز بکات و مەترسیی نەخۆشییە درێژخایەنەکان زیاد بکات.
نیشانەکانی کەمی خەو لەسەر جەستە چین؟
نەبوونی پشووی پێویست دەبێتە هۆی دەرکەوتنی کۆمەڵێک نیشانەی ئاگادارکەرەوە، لەوانە:
- خراپبوونی دۆخی جەستە: هەستکردن بە ماندووبوونی گشتی، ئازاری جومگە و ئێسک، لەگەڵ زۆربوونی سەرئێشە و هەستکردن بە بێ‌حاڵی.
- تێکچوونی بیرکردنەوە و توانای مێشک: لاوازیی سەرنج، سەختی لە بڕیاردان یان تێگەیشتن لە زانیاری، و کەمبوونەوەی کاراییی بیرەوەری.
- گۆڕانکاریی دەروونی و هەڵوێستی: زوو تووڕەبوون و هەڵچوون، و ئاراستەبوون بەرەو خەمباری یان خەمۆکی بەهۆی بەرزبوونەوەی هۆرمۆنی کۆرتیزۆڵ (هۆرمۆنی فشار).
- کاریگەری لەسەر دەرکەوتنی دەرەوە: پەڵەبوونی ڕووخسار، دەرکەوتنی بازنە ڕەشەکان و هێڵە وردەکانی ڕووخسار، و ئاوسانی چاوەکان.
- تێکچوونی ئارەزووی خواردن و کێش: زیادبوونی ئارەزوو بۆ خواردنی کاربۆهایدرەت و چەوری بەهۆی بەرزبوونەوەی هۆرمۆنی گرێلین (هۆرمۆنی برسیەتی) و دابەزینی هۆرمۆنی لیپتین (هۆرمۆنی تێربوون).
- تەندروستیی سێکسی: کەمبوونەوەی ئارەزوو و توانای سێکسی لە پیاوان و ژناندا، بەهۆی تێکچوونی هۆرمۆنەکان و بەفیڕۆچوونی وزەی جەستە.
- خەواڵوویی زۆر: زۆر هەڵمژین، کە ڕەنگە بگاتە خەوتنی لەناکاو و بەبێ ویست لە ڕۆژدا.
هۆکار و مەترسییەکانی کەمی خەو
هۆکارەکانی کەمخەویی جۆراوجۆرن؛ لە ڕەفتاری هەڵە وەک خواردنەوەی کافایین و نیکۆتین لە کاتی درەنگدا، یان بەکارهێنانی شاشە پێش خەوتن، تا فشارەکانی کار و شەونخوونی. هۆکارەکان هەروەها ڕەنگە پەیوەندییان بە تێکچوونی پزیشکییەوە هەبێت، وەک وەستانی هەناسە لە خەودا یان نیشانەی بێ‌ئارامیی لاقەکان؛ یان بە دۆخی دەروونی وەک نیگەرانی و خەمۆکی.
سەبارەت بە مەترسییە تەندروستییە درێژخایەنەکان، بێبەشبوونی بەردەوام لە خەو ئەگەری تووشبوون بەمانە زیاد دەکات:
- نەخۆشیی شەکری جۆری دووەم.
- فشاری خوێنی بەرز، نەخۆشیی دڵ و لەشەڵەقە.
- قەڵەوی زۆر.
- لاوازیی سیستەمی بەرگریی جەستە، کە جەستە لەبەرامبەر تووشبوون بە ڤایرۆس زیاتر هەستیار دەکات و ماوەی چاکبوونەوە لە نەخۆشی درێژتر دەکات.
ڕێنمایی بۆ باشترکردنی کوالێتیی خەو
بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکانی کەمی خەو، دەتوانرێت ئەم ڕێنماییانە جێبەجێ بکرێن:
- هەموو ڕۆژێک کاتی خەوتن و هەستان جێگیر بکە.
- لە درەنگانی ئێوارەدا خۆت لە خواردنەوەی هاندەر و خواردنی چەور بپارێزە.
- ژووری خەوتنێکی بێدەنگ و ئاسوودە، بە پلەی گەرمیی گونجاو، ئامادە بکە.
- لە ڕۆژدا چالاکیی جەستەیی بکە و ماوەی خەوتنی نیوەڕۆ کەم بکەرەوە.
- هەوڵ بدە فشار و نیگەرانی بەڕێوە ببەیت.
پرسیارە باوەکان
جەستەت چەند کاتژمێر خەوی پێویستە؟
پێویستیی ڕۆژانەی زۆربەی گەورەساڵان لە نێوان ٧ و ٩ کاتژمێردایە. پێویستیی منداڵان بەگوێرەی تەمەن جیاوازە؛ منداڵانی تەمەنی ٤ تا ١٢ مانگ پێویستیان بە ١٢-١٦ کاتژمێرە، لە کاتێکدا هەرزەکاران (١٣-١٨ ساڵ) پێویستیان بە ٨ تا ١٠ کاتژمێرە.
ئایا کەمی خەو ئەگەری نەخۆشی زیاد دەکات؟
بەڵێ، چونکە کەمی خەو بەرهەمهێنانی سایتۆکاین و پادەتەنەکان کەم دەکات؛ ئەو ماددانەی کە سیستەمی بەرگری بۆ بەرەنگاربوونەوەی تووشبوون و هەوکردن پێویستی پێیانە.
کەی جەستە زیاتر لە ئاسایی پێویستی بە خەوە؟
لە دۆخی تایبەتدا، وەک ماوەی دووگیانی، چاکبوونەوە لە نەخۆشی، تووشبوون بە نەخۆشییەکی درێژخایەن یان دوای ئەنجامدانی کاری جەستەییی زۆر سەخت، ڕەنگە جەستە پێویستی بە ١٠-١٥ کاتژمێر پشوودان هەبێت.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت؟
لە کاتی دەرکەوتنی ئەم نیشانانەدا پێشنیار دەکرێت سەردانی پسپۆڕ بکەیت:
- شەوانە بەهۆی سەختیی هەناسەدانەوە زۆر لە خەو هەڵدەستیت (گومان بە وەستانی هەناسە لە خەودا).
- سەرەڕای ئەوەی کاتی پێویست لە جێگای خەودا بەسەر دەبەیت، هەستی ماندووبوونی زۆر و خەواڵوویی بەردەوام دەکەیت.
- ئارەزووی بەهێز و بێزارکەر بۆ جوڵاندنی لاقەکانت هەیە و ئەمە ڕێگرتنت لێدەکات بخەویت.
- کەمی خەو بە شێوەیەکی توند کاریگەری لەسەر ئەنجامدانی کارەکانت دادەنێت یان ئەگەری ڕوودانی ڕووداو زیاد دەکات.
بەردەوامی لە بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- نیشانەکانی ئەپنێی خەو و چارەسەرەکان
- خراپترین شارەکان بۆ خەوتن لە ئەمریکا
- ڕاپرسی پاشەکەوتکردنی کات و تەندروستی گشتی
- مانای شەونخوونی و کاریگەرییەکانی
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team