نیشانەکانی کەمخەوی و ماندووبوون کاریگەری نەرێنییان لەسەر بیرکردنەوە و تەندروستی جەستەیی هەیە؛ لە ماندووبوونی جەستەییەوە تا گۆڕانی دۆخی دەروونی و لاوازی بەرگری.
نیشانەکانی کەمخەوی و ماندووبوون: کاریگەرییە باوەکان لەسەر جەستە و مێشک
کەمبوونی پشوودان تەنها بە هەستی خەواڵوویی سنووردار نابێت، بەڵکو چەندین لایەنی گرنگی ژیان دەگرێتەوە:
- کارایی مێشک و دۆخی دەروونی: کەسەکە تووشی سەختی دەبێت لە چڕبوونەوەی سەرنج و بڕیاردان، هەروەها بیرەوەری و توانای فێربوونی لێهاتووییە نوێکان لاواز دەبن. گۆڕانی سۆزداریش ڕوودەدات؛ وەک زوو تووڕەبوون، نیگەرانی و ئارەزووی خەمۆکی.
- چالاکی جەستەیی و هاوسەنگی: هەستی لاوازی و سەرئێشە و ئازاری جومگەکان زیاتر دەبێت، هەروەها ئەگەری خەواڵووییەکی کورت و لەناکاو لە کاتی کارکردن یان لێخوڕین هەیە؛ ئەمەش بەهۆی لاوازی هاوئاهەنگیی جووڵەکانەوە مەترسیی ڕووداو زیاد دەکات.
- دەرکەوتنی دەرەوە: نیشانەکانی ماندووبوون لەسەر پێست دەردەکەون؛ وەک زەردەوەیی، ئاوسانی دەوروبەری چاو و پەیدابوونی بازنە ڕەشەکان. ئەمە بەهۆی تێکچوونی هۆرمۆنە بەرپرسیارەکانی نەرمونیانی پێستە.
- ئیشتها و کێش: کەمخەوی لە هاوسەنگی هۆرمۆنەکانی لێپتین و گرێلین تێکدەدات؛ ئەمەش ئارەزوو بۆ خواردنی خواردنی چەور و کاربۆهایدرات زیاد دەکات و ئەگەری قەڵەوی بەرز دەکاتەوە.
مەترسییەکانی کەمخەوی درێژخایەن
کاتێک بێبەشبوون لە خەو بۆ ماوەیەکی درێژ بەردەوام بێت، ڕەنگە ئاڵۆزیی تەندروستیی مەترسیدار دروست ببن، لەوانە:
١. نەخۆشییە درێژخایەنەکان: زیادبوونی ئەگەری تووشبوون بە شەکرەی جۆری دووەم، بەرگریی ئینسولین و بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن.
٢. تەندروستی دڵ: بەرزبوونەوەی مەترسیی تووشبوون بە جەڵتەی مێشک، هێرشی دڵ و نەخۆشییەکانی خوێنبەرەکان.
٣. سیستەمی بەرگریی جەستە: بەرهەمهێنانی سایتۆکاین و دژەتەنەکان کەم دەبێتەوە؛ ئەمەش جەستە زیاتر بەرکەوتەی تووشبوون بە ڤایرۆس دەکات و چاکبوونەوە لە نەخۆشی ماوەیەکی درێژتر دەخایەنێت.
٤. تەندروستیی سێکسی و گەشە: ئاستی تستۆستیرۆن و ئارەزووی سێکسی دادەبەزێت. لە منداڵاندا، ڕەنگە بەهۆی تێکچوونی هۆرمۆنی گەشەوە ببێتە هۆی کورتبوونی باڵا.
٥. ئاڵۆزییە دەروونییەکان: دۆخەکە ڕەنگە بگاتە خەیاڵبینین، سەرلێشێواوی یان گومانی زۆر.
گەشەکردنی نیشانەکانی کەمخەوی و ماندووبوون بەپێی ژمارەی کاتژمێرەکان
توندیی نیشانەکان بەپێی ماوەی بەردەوام بەئاگا ماندن دەگۆڕێت:
- دوای ٢٤ کاتژمێر: ماندووبوون، فشار و کەمبوونەوەی ئاگایی دەردەکەون، هەروەها چاوەکان ئاوسان دەکەن.
- دوای ٣٦ کاتژمێر: خەواڵووییە کورتەکان، لاوازی بیرەوەری و هێواشی کاردانەوەکان دەردەکەون.
- دوای ٤٨ کاتژمێر: ڕەنگە خەیاڵبینین دەست پێ بکات و گۆڕانی بەرچاو لە کەسایەتی و نیگەرانیی تونددا ڕووبدات.
- دوای ٧٢ کاتژمێر: دۆخەکە دەگاتە خەیاڵی نادروست و تێکچوونی بیرکردنەوەی قووڵ.
پرسیارە باوەکان
جەستەت چەند کاتژمێر خەوی پێویستە؟
زۆربەی گەورەساڵان پێویستیان بە ٧ تا ٩ کاتژمێر خەو لە شەودا هەیە، بەڵام پێویستیی منداڵان جیاوازە؛ بۆ نموونە، ئەوانەی تەمەنیان ٦ تا ١٢ ساڵە پێویستیان بە ٩ تا ١٢ کاتژمێرە، و هەرزەکارانی ١٣ تا ١٨ ساڵ پێویستیان بە ٨ تا ١٠ کاتژمێرە.
کەی پێویستت بە خەوی زیاتر لە ئاساییە؟
لە هەندێک دۆخی تایبەتدا، وەک ماوەی دووگیانی، چاکبوونەوە لە نەخۆشی، تووشبوون بە نەخۆشییەکی درێژخایەن یان دوای ماندووبوونی زۆری جەستەیی، جەستە ڕەنگە پێویستی بە ١٠ تا ١٥ کاتژمێر پشوودان هەبێت.
تازە سەختی لە خەوتندا دەبینم؛ ئایا ئەمە ئەگەری نەخۆشبوونم زیاد دەکات؟
بەڵێ، چونکە کەمخەوی توانای سیستەمی بەرگریی جەستە بۆ بەرەنگاربوونەوەی بەکتریا و ڤایرۆس لاواز دەکات؛ ئەمەش بەهۆی کەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی پرۆتینە پارێزەرەکان و دژەتەنەکانەوەیە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
کاتێک ئەم نیشانانە دەردەکەون، پێشنیار دەکرێت ڕاوێژی پزیشکی وەربگریت:
- ڕوودانی هێرشەکانی خەوی لەناکاو و کۆنترۆڵ‌نەکراو لە ڕۆژدا.
- دەرکەوتنی خەیاڵبینینی بینراو یان بیستراو، یان دۆخی خەیاڵی نادروست.
- هەستکردن بە ماندووبوونی بەردەوام، تەنانەت دوای هەوڵدان بۆ زیادکردنی کاتژمێرەکانی خەو.
- کاریگەریی توندی کەمخەوی لەسەر توانای کارکردن یان لێخوڕین.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- سندرۆمی کلاین-لێڤین و نیشانەکانی
- زۆرخەوی: نیشانەکان، هۆکارەکان و چارەسەر
- خواردنەوەی خواردنەوە کافین‌دارەکان و خەوتنی باش
- حەبی مەگنیسیۆم بۆ خەو؛ سوود و دۆزەکان
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team