نیشانەکانی سەرماخۆردن زۆرجار ١ تا ٣ ڕۆژ دوای تووشبوون بە ڤایرۆس دەردەکەون؛ لوتڕژان، گیربوونی لووت، کۆکە و ئازاری قوڕگ لەوانەن.
نیشانەکانی سەرماخۆردن چین؟
نیشانە جیاوازەکان لەگەڵ سەرماخۆردندا دەردەکەون، گرنگترینیان ئەمانەن:
- پژمین و کۆکە.
- گیربوون و لوتڕژانی لووت.
- ئازار و هەڵئاوسانی قوڕگ.
- سەرئێشە.
- بەرزبوونەوەی پلەی گەرمیی جەستە.
- ئازاری سووکی ماسولکەکان و جەستە.
- لەدەستدانی کاتیی هەستی بۆنکردن و تامکردن.
لوتڕژان بە تەنها نیشانەی دڵنیای سەرماخۆردن نییە، چونکە هۆکاری تریش دەکرێت ببێتە هۆی، وەک هەستیاری، لاربوونی پەردەی ناوەڕاستی لووت، گۆڕانکارییە هۆرمۆنییەکان یان هەوای وشک.
چۆن سەرماخۆردن دەستنیشان دەکرێت؟
دەستنیشانکردنی سەرماخۆردن زۆرجار پشت بە هەڵسەنگاندنی نیشانە دیارەکان دەبەستێت. پزیشک لەوانەیە بەدوای نیشانەی دیاریکراودا بگەڕێت، وەک:
- هەڵئاوسانی کونەکانی لووت یان گرێ لیمفاوییەکانی مل.
- سووربوونەوە و هەڵچوونی قوڕگ.
لە هەندێک حاڵەتدا، پزیشک لەوانەیە نموونەیەک لە لووت یان قوڕگ وەربگرێت بۆ دەرخستنی نەخۆشییەکانی تر وەک ئەنفلۆنزا، یان داوای وێنەی ڕۆنتگینی سنگ بکات بۆ دڵنیابوون لەوەی نەخۆشییەکە هەڵئاوسانی سییەکان یان هەڵئاوسانی برۆنشییەکان نییە.
هەڵبژاردەکانی چارەسەری سەرماخۆردن
هیچ دەرمانێک نییە کە ڤایرۆسی هۆکارەکە لەناو ببات، و جەستە بە شێوەیەکی ئاسایی لە ماوەی ٧ تا ١٠ ڕۆژدا خۆی چاک دەبێتەوە. چارەسەرەکان تەنها ئامانجیان کەمکردنەوەی توندیی نیشانەکانە.
چارەسەرە دەرمانییەکان
- دژەئازارەکان: دەتوانرێت ئەسیتامینۆفین یان ئیبۆپرۆفین بۆ کەمکردنەوەی تا و سەرئێشە بەکاربهێنرێت. (بۆ منداڵان و هەرزەکاران ئاسپرین بەکارمەهێنە، بۆ ئەوەی ڕێگری لە سندرۆمی ڕای بکرێت).
- دەرمانەکانی کەمکردنەوەی گیربوونی لووت: بۆ گەورەساڵان بە شێوەی سپرەی لووت یان دڵۆپ بەردەستن (ماوەکەیان نابێت لە ٥ ڕۆژ زیاتر بێت)، و بۆ منداڵانی خوار ٦ ساڵ بەکارناهێنرێن.
- دەرمانەکانی تر: وەک دژەهیستامینەکان، دەرمانەکانی کەمکردنەوەی کۆکە و دەرمانەکانی هەڵمژینی بلغم.
پێویستە لە بەکارهێنانی دژەبەکتریاکان خۆ بپارێزرێت، چونکە تەنها بۆ چارەسەرکردنی بەکتریا بەکاردێن و کاریگەرییان لەسەر ڤایرۆس نییە.
چارەسەرە ماڵی و جێگرەوەکان
- پشوودان و شلە: بەشی پێویست خەو بکە و ئاو، شەربەت و شۆربای بێ چەوری بخۆرەوە؛ لە کافئین و کحول دووربکەوە بۆ ڕێگریکردن لە وشکبوونی جەستە.
- تەڕکردن: محلولی خوێیی بۆ لووت بەکاربهێنە و هەوا تەڕ بکە.
- ماددە سروشتییەکان: هەنگوین و لیمۆ لەوانەیە یارمەتی ئارامکردنەوەی کۆکە بدەن (بۆ منداڵانی سەرووی یەک ساڵ)، هەروەها دەتوانرێت زەنجەفیل، سیر و ڕووەکی ئیچیناسیا بەکاربهێنرێت.
- پاشکۆی خۆراکی: زینک و ڤیتامین C بخۆ.
ڕێگاکانی پێشگیری لە سەرماخۆردن
بۆ کەمکردنەوەی ئەگەری تووشبوون، ئەمانە جێبەجێ بکە:
- بەردەوام دەستەکانت بشۆ، بە تایبەتی پێش خواردن یان ئامادەکردنی خواردن.
- ئەو ڕووبەرانە پاک بکەرەوە کە زۆر دەست لێدەدرێن.
- دەست لە ڕوو و چاوەکانت مەدە.
- وەرزش بکە و بەشی پێویست بخەوە بۆ بەهێزکردنی سیستەمی بەرگریی جەستە.
- ئامێر و قاپوقاچاغ لەگەڵ کەسانی تووشبوو بەکارمەهێنە و لێیان دووربکەوە.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت؟
ئەگەر هەر یەک لەم نیشانانە دەرکەوت، دەستبەجێ داوای چاودێریی پزیشکی بکە:
- تەنگەنەفەسی.
- ئازار یان فشار لە ناوچەی سنگ یان سک.
- بەرزبوونەوەی زۆر و بەرچاوی پلەی گەرمی.
- ئازاری گوێ یان ئازار لە دەوروبەری چاو و لووت.
- خراپتربوونی نیشانەکان لەبری باشتر بوونیان.
پرسیارە باوەکان
جیاوازی نیشانەکانی سەرماخۆردن و ئەنفلۆنزا چییە؟
سەرماخۆردن کاریگەری لەسەر بەشی سەرەوەی سیستەمی هەناسەدان هەیە و نیشانەکانی سووکترن (لوتڕژان و کۆکە)، بەڵام ئەنفلۆنزا بەشی خوارەوەی سیستەمی هەناسەدان دەگرێتەوە و لاوازیی گشتی، تایی بەرز و ئازاری توندی ماسولکەکان دروست دەکات و لەوانەیە ببێتە هۆی ئاڵۆزیی خراپتر وەک هەڵئاوسانی سییەکان.
ئایا ئارەقکردنی شەوانە یارمەتی چاکبوونەوە دەدات؟
ئارەقکردن کە بەهۆی داپۆشینی جەستەوە ڕوودەدات، لەوانەیە بە شێوەیەکی کاتی نیشانەکان سووک بکاتەوە، بەڵام چاکبوونەوە لە ڤایرۆس خێراتر ناکات.
ئایا ڤیتامین C ڕێگری لە تووشبوون دەکات؟
زانیارییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە لەوانەیە ڤیتامین C لە تووشبوون بە سەرماخۆردن ڕێگری نەکات، بەڵام وەک پاشکۆیەکی خۆراکی بەکاردێت.
بەدوور لە بەرپرسیاریی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ئاهەنگی ساڵی نوێ دوای پەتای کۆرۆنا
- پاراستن لە ئەنفلۆنزا بە ڕێگاکانی سادە
- باوکبوون مەترسی سەرماخۆردن کەم دەکات
- زکام یان ئەنفلۆنزا: ڕێگاکانی پێشگیری
- زیاتر دەربارەی هەڵامەت، ئەنفلۆنزا و کۆڤید-١٩
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team