نیشانەکانی دوای واکسینی ئەنفلۆنزا، چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵیان و جیاوازی نێوان کاریگەرییە ئاساییەکان و نیشانەکانی پێویست بە ڕاوێژی پزیشکی دەناسێنێت.
نیشانەکانی دوای واکسینی ئەنفلۆنزا کە ئاسایین چین؟
دوای وەرگرتنی واکسین، چ لە ڕێگەی دەرزیی ماسولکەییەوە بێت یان سپرەی لووت، هەندێک کاریگەریی لاوەکی دەردەکەون. زۆرجار ئەمانە نیشانەی کاردانەوەی سیستەمی بەرگریی جەستە و دروستبوونی دژەتەنن. ئەم نیشانانە لەخۆدەگرن:
- کاردانەوەی ناوچەیی: هەستکردن بە ئازار، ئاوسان، سووربوونەوە یان سەختبوون لە شوێنی دەرزیی بازوو.
- کاردانەوەی گشتیی جەستە: سەرئێشە، ماندووبوون، دڵتێکچوون، ئارەقکردن یان ئازاری ماسولکە و جومگەکان.
- تا: ڕەنگە پلەی گەرمیی جەستە کەمێک بەرز ببێتەوە، بە مەرجێک لە ٣٨ پلەی سێلسیۆس زیاتر نەبێت.
- نیشانەی تر: سەرگێژە یان بێهۆشبوون (کە زۆرجار پەیوەندی بە خودی دەرزیدانەوە هەیە). لە حاڵەتە دەگمەنەکاندا، کۆکە یان سووتانی سووکی قوڕگ بۆ ماوەیەکی کورت دەردەکەوێت.
چۆن نیشانەکانی دوای واکسینی ئەنفلۆنزا کەم بکەینەوە؟
زۆربەی کاریگەرییە لاوەکییەکان لە ماوەی یەک یان دوو ڕۆژدا بەخۆیان دەڕەونەوە. دەتوانیت بەمانە هەستت باشتر بکەیت:
- ئەو بازووەی دەرزیت تێدا وەرگرتووە بەردەوام بجوڵێنە.
- بەشی پێویست لە شلە بخۆرەوە.
- کاتێک گەرمیی جەستەت بەرزە، لە پۆشینی جل‌وبەرگی قورس خۆ بپارێزە.
- دەتوانیت دەرمانەکانی کەمکردنەوەی ئازار، وەک ئیبۆپرۆفین یان ئەسیتامینۆفین، بەکاربهێنیت. ژنان دووگیان پێش خواردنی ئیبۆپرۆفین پێویستە ڕاوێژ بە پزیشک بکەن.
دوای واکسینی ئەنفلۆنزا کەی پزیشک ببینین؟
ئەگەر نیشانەی هەستیاریی توند یان نیشانەی نائاسایی دەردەکەوێت، دەبێت دەستبەجێ چاودێریی پزیشکی وەربگیرێت. لەوانە:
- هەناسەتەنگی، یان دەنگی فیشەفیشە یان خشەی دەنگ.
- ئاوسانی لێوەکان یان ناوچەی دەوروبەری چاوەکان.
- کاڵبوونەوەی ڕەنگی پێست، خێرابوونی لێدانی دڵ یان سەرگێژەی توند.
- لاوازیی بەردەوامی جەستە یان لەرزەی نائاسایی.
زانیاریی گرنگ دەربارەی واکسینی ئەنفلۆنزا
پێشنیار دەکرێت هەموو کەسێک لە تەمەنی ٦ مانگ و زیاتر ساڵانە واکسین وەربگرێت. ئەمە بەتایبەتی بۆ ئەو کەسانە گرنگە کە زیاتر لە مەترسیی ئاڵۆزییەکان دان، وەک کەسانی بەساڵاچوو، ساواکان، ئەوانەی نەخۆشیی درێژخایەنیان هەیە وەک شەکرە و هەناسەتەنگی، و ژنانی دووگیان.
جۆرەکانی واکسینی بەردەست:
١. دەرزیی ماسولکەیی: ڤایرۆسی مردووی تێدایە و بۆ زۆربەی ئەو کەسانەی هەستیارییان بە هێلکە هەیە سەلامەتە.
٢. واکسینی بێ هێلکە: بۆ ئەو کەسانەیە کە هەستیاریی توندیان بە هێلکە هەیە.
٣. دۆزی بەرزی فلووزۆن: بۆ کەسانی تەمەنی ٦٥ ساڵ و زیاتر دەدرێت بۆ بەهێزکردنی وەڵامی بەرگریی جەستە.
٤. سپرەی لووت: ڤایرۆسی زیندووی تێدایە و بۆ کەسانی تەندروست و نادووگیان، لە تەمەنی ٢ تا ٤٩ ساڵ بەکاردێت.
کەی نابێت واکسین وەربگیرێت و ئاگادارییەکان:
بۆ ئەو کەسانەی هەستیاریی زۆریان بە پێکهاتەکانی واکسین هەیە، وەرگرتنی واکسین قەدەغەیە. هەروەها لە حاڵەتەکانی خوارەوە پێویستە پێش واکسینکردن پزیشک ئاگادار بکرێتەوە:
- تووشبوون بە سندرۆمی گیلەن-بارێ.
- وەرگرتنی واکسینی کۆرۆنا لە ١٤ ڕۆژی ڕابردوودا.
- هەبوونی تا کە لە ٣٨.٥ پلەی سێلسیۆس زیاترە.
- وەرگرتنی واکسینی ئەنفلۆنزا لە ماوەی کەمتر لە ٦ مانگدا.
پرسیارە باوەکان
لە کام وەرزی ساڵدا پێشنیار دەکرێت واکسین وەربگیرێت؟
باشترە پێش دەستپێکردنی وەرزی ئەنفلۆنزا واکسین وەربگریت، چونکە جەستە نزیکەی دوو هەفتە دوای واکسینکردن پێویستی بە کاتە بۆ دروستکردنی دژەتەن و دابینکردنی پاراستن.
ئایا واکسین دەتوانێت ببێتە هۆی تووشبوون بە ئەنفلۆنزا؟
واکسیـنی ناچالاک ڤایرۆسی زیندووی تێدا نییە، بۆیە ناتوانێت ببێتە هۆی نەخۆشیی ئەنفلۆنزا.
ئایا واکسینکردنی ژنی دووگیان بۆ کۆرپەکەی سوودمەندە؟
بەڵێ، واکسینکردنی دایک یارمەتی دەدات مەترسیی تووشبوونی ساواکان بە نەخۆشییەکە دوای لەدایکبوونیان کەم بێتەوە. توێژینەوەیەک نیشانی داوە کە مەترسیی تووشبوونیان ٤١% و حاڵەتەکانی پێویست بە چوونە نەخۆشخانە ٣٩% کەم بووەتەوە.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگای ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ڤاکسین لە کاتی دووگیانیدا و پاراستنی کۆرپە
- ڕێنماییەک بۆ ڤاریانتەکانی کۆرۆنا
- تووشبوون بە ئەنفلۆنزا: ڕێنمایی و چارەسەر
- ئەنفلۆنزا: نیشانەکان و ڕێگاکانی پاراستن
- زیاتر دەربارەی هەڵامەت، ئەنفلۆنزا و کۆڤید-١٩
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team