نیشانەکانی تووشبوونی گوێی ناوەڕاست لە ئازار و سەرگێژەوە تا لاوازی بیستن دەگۆڕێن، و لە منداڵان و گەورەکاندا بە شێوەی جیاواز دەردەکەون.
گرنگترین نیشانەکانی تووشبوونی گوێی ناوەڕاست
ئەم دۆخە کاریگەری لەسەر هاوسەنگی و توانای بیستن دادەنێت. گوێی ناوەڕاست بە ئینگلیزی middle ear ـە، و گرنگترین نیشانەکانی ئەم دۆخە ئەمانەن:
- کێشەی بیستن: نەخۆش لەوانەیە بەهۆی کۆبوونەوەی شلە لە کەناڵی بیستن، بە بیستنی دەنگەکاندا کێشەی هەبێت. لە دۆخی هەوکردنی دووبارەدا، ئەگەر عەصەبی بیستن یان پەردەی گوێ زیانی پێبگات، لەوانەیە بیستن بە تەواوی لەدەست بچێت.
- ئاوی گوێ: لەوانەیە شلەی زەرد یان سەوز لە گوێوە بێتە دەرەوە، کە بە گشتی نیشانەی بوونی کونێکە لە پەردەی گوێدا.
- زەنگی گوێ: بیستنی دەنگ بەبێ ئەوەی سەرچاوەیەکی دەرەکی هەبێت؛ ئەم دۆخە لە ٤٣%ی ئەوانەدا دەردەکەوێت کە هەوکردنی درێژخایەنیان هەیە.
- ئازاری گوێی ناوەڕاست و تا: بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی و هەستکردن بە ئازار، بە تایبەتی کاتێک پەردەی گوێ ئاوساوە یان دەدڕێت.
- سەرگێژە: لەدەستدانی هاوسەنگی و هەستکردن بە جووڵەی شتە بێجووڵەکان؛ ئەمە لەوانەیە بەهۆی زیانگەیشتن بە خانە مووچەکانی کۆکلێئا یان بڵاوبوونەوەی ژەهری بەکتریا بێت.
نیشانەکانی هەوکردنی گوێی ناوەڕاست لە منداڵان
شیرخۆرەکان بە ئاسانی ناتوانن ئازارەکانیان دەرببڕن، بۆیە نیشانەکانی تووشبوونی گوێی ناوەڕاست لە منداڵان لە ڕێگەی ڕەفتارێکی دیاریکراوەوە دەردەکەون، وەک:
- بەردەوام گریان، تووڕەیی و قورس‌بوونی خەوتن.
- بە دەست گوێی ئازارەکەی ڕادەکێشێت.
- دەرکەوتنی نیشانە گشتییەکان وەک سستی، کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن، ڕشانەوە، کۆکە یان سکچوون.
- گیرانی لووت و هەستکردن بە پڕبوونی گوێ.
یەکێک لە توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکات کە ٨٠%ی منداڵان پێش گەیشتن بە تەمەنی دە ساڵ، تووشی هەوکردنی ترشحی گوێ دەبن (کۆبوونەوەی شلە بەبێ نیشانەی تریش)؛ ئەمە لەوانەیە کاریگەری لەسەر بەدەستهێنانی خوێندن و توانای پەیوەندیکردنیان دابنێت.
ڕێگاکانی مامەڵەکردن لەگەڵ دۆخەکە و ڕێگریکردن لێی
هەڵبژاردەکانی چارەسەر لە دەرمان و ڕێکارە ماڵییەکان پێکدێن:
- چارەسەری دەرمانی: دەرمانەکانی کەمکردنەوەی ئازار وەک ئایبۆپرۆفین و پاراسیتامۆڵ، و دژە‌زیندەوەرەکان وەک ئەموکس سیلین لە دۆخی تووشبوونی بەکتریایی؛ پێویستە دۆزی دیاریکراو تەواو بکرێت.
- چاودێری ماڵەوە: بەکارهێنانی کۆمپرێسی گەرم یان سارد، بەرزکردنەوەی سەر لە کاتی خەوتندا، خواردنەوەی شلە بە بڕی زۆر و غرغڕەکردن بە ئاو و خوێ.
- ڕێکارەکانی ڕێگریکردن:
- شیردانی منداڵ بە شیرى دایک بۆ ماوەی لانیکەم ٦ مانگ.
- گرنگیدان بە دانانی سەری منداڵ لە شوێنی دروست لە کاتی شیرداندا.
- پابەندبوون بە ڤاکسینەکان وەک ڤاکسینی ئەنفلۆنزا و پنیومۆکۆک.
- باش شۆردنی دەستەکان و دوورکەوتنەوە لە جگەرەکێشان یان شوێنە قەرەباڵغەکان.
- بەکارهێنانی پارێزەری گوێ لە کاتی مەلەکردن لە ئاوی پیسدا.
پرسیارە باوەکان
هۆکاری سەرگێژە و هەوکردنی گوێی ناوەڕاست چییە؟
زۆرجار سەرگێژە بەهۆی کێشە لە سیستەمی هەستیاری گوێی ناوەڕاست و ناوەوەوە ڕوودەدات و لەوانەیە لە تووشبوونی بەکتریایی، هەستیاری، هەڵچوون یان تووشبوونی قارچییەوە بێت.
نیشانەکانی هەوکردنی گوێی ناوەڕاست لە شیرخۆران چین؟
بەردەوام گریان، بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی، ڕشانەوە و ڕاکێشانی گوێ، لەگەڵ سستی و کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن.
کەی پێویستە پزیشک ببینرێت؟
لە دۆخەکانی خوارەوەدا دەبێت دەستبەجێ ڕاوێژی پزیشکی وەربگیرێت:
- شیرخۆرەکە تووشی تا ببێت.
- ئاوسان یان هەڵئاوسان لە پشت گوێدا دەرکەوێت.
- ئازاری توندی گوێ هەبێت و پاشان لەناکاو بوەستێت (لەوانەیە نیشانەی کونبوونی پەردەی گوێ بێت).
- نیشانەی نوێ وەک سەرئێشەی توند یان لەرزینی ماسولکەکانی ڕووخسار دەرکەوێت.
- سەرەڕای چارەسەر، نیشانەکان باشتر نەبن یان توندتر بن.
بەردەوامی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ئاوسانی لووت: نیشانە و چارەسەر
- هۆکارەکانی داخستنی گوێ و چارەسەرەکانی
- تەقەی گوێ و هۆکارەکانی
- منظاری حەنجەرە: بەکارهێنان و جۆرەکان
- زیاتر دەربارەی قوڕگ و دەنگ
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team