نمرەی مەترسی نەفەسوەستان لە خەودا ئامرازێکی پشکنینە کە کادرانی تەندروستی بەکاری دەهێنن بۆ ناسینەوەی ئەوانەی مەترسی نەفەسوەستانی گیرکەریان زیاترە.
نمرەی مەترسی نەفەسوەستان لە خەودا چییە؟
پرسیارنامەی مەترسی وەستانی هەناسە لە خەودا پرسیارنامەیەکی سادەیە کە لە هەشت پرسیاری بەڵێ یان نەخێر پێک دێت. ئەم پرسیارانە تایبەتمەندییە جەستەییەکان و نیشانە پەیوەندیدارەکان بە نەفەسوەستانی گیرکەر لە خەودا (OSA) هەڵدەسەنگێنن. ناوەکە کورتکراوەی ئەو هۆکارانەیە کە پێوانە دەکرێن:
- S ـ خرەخر: خرەخری بەرز کە هاوژینەکەی کەسەکە بێزار دەکات.
- T ـ ماندووبوون: خەواڵوویی لە ڕۆژدا یان خەوتن لە کاتی چالاکییەکاندا.
- O ـ نەفەسوەستانی چاودێریکراو: هاوژینەکە تێبینی هەناسەهەڵکێشان یان وەستانی هەناسەکردن لە کاتی خەودا دەکات.
- P ـ پەستان: فشاری خوێنی بەرز.
- B ـ BMI: پێوەری جەستەیی زیاتر لە ٣٥.
- A ـ تەمەن: زیاتر لە ٥٠ ساڵ.
- N ـ دەوری مل: پێوانەی دەوری مل زیاتر لە ١٦ ئینچ.
- G ـ ڕەگەز: نێر بوون.
تێگەیشتن لە نمرەی مەترسی نەفەسوەستانی خەوی گیرکەر
هەر وەڵامێکی «بەڵێ» یەک خاڵ بەدەست دەهێنێت و زۆرترین کۆی گشتی هەشت خاڵە. بە گشتی، نمرەی بەرزتر واتای ئەوەیە کە ئەگەری OSA زیاترە و لەوانەیە توندییەکەشی زیاتر بێت.
- مەترسیی نزم: نمرەی ٢ یان کەمتر.
- مەترسیی مامناوەند: نمرەی ٣ یان ٤. لەم دۆخانەدا، پزیشکان لەوانەیە هەڵسەنگاندنی زیاتر ئەنجام بدەن.
- مەترسیی بەرز: نمرەی ٥ یان زیاتر.
پشکنینی نەفەسوەستان لە خەودا کەی بەکاردێت؟
پزیشکان ئەم ئامرازە بەکاردەهێنن بۆ دیاریکردنی ئەو نەخۆشانەی دەبێت لە پشکنینی پۆلیسۆمنۆگرافی، کە پشکنینێکی تشخیصیی خەوە، پێشینەیان پێ بدرێت. ئەم ئامرازە بەتایبەتی بۆ ئەو کەسانە بەسوودە کە خۆیان بۆ نەشتەرگەریی هەڵبژاردەیی ئامادە دەکەن، چونکە OSAی تشخیص‌نەکراو دەتوانێت مەترسیی ئاڵۆزییەکانی نەشتەرگەری زیاد بکات. لە کلینیکەکانی خەو و بۆ گشتیی خەڵکیش بەکاردێت.
هەندێک توێژەر دەستکاریکردنی پرسیارنامەی نەفەسوەستانی خەویان پەرەپێداوە بۆ باشترکردنی وردیی ئەنجامەکان بۆ گرووپی تایبەت. بۆ نموونە، وەشانێکی دەستکاریکراو کە سنوورێکی جیاوازی BMIی تێدایە، بۆ کەسانی تەمەن‌دار بەکارهاتووە. چونکە پرسیاری ڕەگەز بە شێوەیەکی سروشتی نمرەی ژنان کەم دەکاتەوە، هەندێک پزیشک لەوانەیە سنوورێکی نزمتر بەکاربهێنن بۆ ناسینەوەی ژنانی مەترسیدار.
وردی و سنووردارییەکان
ئەم ئامرازە بۆ دوورخستنەوەی ئەگەری OSA و ناسینەوەی مەترسی لە گەورەساڵانی تەمەنی زیاتر لە ٤٠ ساڵ، کەسانی تووشی شەکرەی جۆری ٢، کەسانی دووگیانی خاوەن قەڵەوی، و گەورەساڵانی تووشی سندرۆمی داون کاریگەرە. بەڵام، بە تەنها ئامرازی تشخیص نییە و دەتوانێت ئەنجامی هەڵەی ئەرێنی بدات.
لەوانەیە ئەم تاقیکردنەوەیە بۆ ئەفسەرانی پێشووی سەربازی یان کەسانی تووشی لەکارکەوتنی گورچیلە کەمتر ورد بێت. هەروەها، چونکە هەموو هۆکارەکان بە یەک شێوە نمرەیان بۆ دادەنرێت، تاقیکردنەوەکە ئەوە لەبەرچاو ناگرێت کە هەندێک مەترسی، وەک BMIی بەرز، لە هەندێکی تر، وەک تەمەن، گرنگترن.
پرسیارە باوەکان
نمرەی STOP-Bang چی دەگەیەنێت؟
ئاستی مەترسیی کەسێک بۆ تووشبوون بە نەفەسوەستانی مامناوەند تا توندی گیرکەر لە خەودا نیشان دەدات. ئامرازی پشکنینە، نەک تشخیصی کۆتایی.
ئایا پرسیارنامەی STOP-Bang دەتوانێت جۆرەکانی تری نەفەسوەستان لە خەودا تشخیص بکات؟
نەخێر. بە تایبەتی بۆ نەفەسوەستانی گیرکەر لە خەودا دروست کراوە. هیچ بەڵگەیەک نییە کە نیشان بدات بۆ پشکنینی نەفەسوەستانی ناوەندی لە خەودا بەسوودە؛ ئەو جۆرەیە کە تێیدا هەناسەدان بەهۆی کێشە لە ناردنی سیگناڵەکانی مێشکەوە دەوەستێت.
نمرەکە چۆن هەژمار دەکرێت؟
بۆ هەر وەڵامی «بەڵێ» لە هەشت پرسیارەکەی پەیوەندیدار بە نیشانەکان و هۆکارە جەستەییەکانی مەترسی، یەک خاڵ بە کەسەکە دەدرێت.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانەی ئاگادارکەرەوەت هەبوو، ڕاوێژ بە کادرێکی تەندروستی بکە:
- خرەخری بەرز و زۆرجار.
- بە هەناسەهەڵکێشان لە خەو هەڵسان.
- خەواڵوویی زۆری ڕۆژانە یان خەوتن لە کاتی ئەنجامدانی کارەکاندا.
- تشخیصی فشاری خوێنی بەرز.
ئاگادارکردنەوە: ئەم وتارە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی، تشخیص یان چارەسەر پێشکەش ناکات.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- کاریگەری خواردنەوەی گازدار لەسەر خەو: ڕێنمایی
- ژنان بەڕاستی چەند دەخەون؟ زانست چی دەڵێت؟
- جۆرەکانی تێکچوونی خەو و نیشانەکانی
- کاریگەری مایکرۆبیۆمی ڕیخۆڵە لەسەر خەو
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team