زۆر کەس دەپرسی ئایا نزیک‌بینی بۆماوەییە؟ جینەکان ڕۆڵیان هەیە، بەڵام تەنها هۆکار نین و لەگەڵ ژینگە و شێوازی ژیان کارلێک دەکەن.
نزیک‌بینی بۆماوەییە؟
بۆماوەیی یەکێکە لەو هۆکارانەی بەشداری لە دروستبوونی ئەم دۆخەدا دەکات، بەڵام هۆکاری تاکەکەسی نییە. ئەم دۆخە لە کارلێکی کۆمەڵێک جین لەگەڵ شێوازی ژیان و هۆکارە ژینگەییەکان دروست دەبێت. چونکە نزیک‌بینی بە یەک جینەوە پەیوەست نییە، شێوازێکی دیاریکراوی بۆماوەیی نییە؛ بەڵام ئەگەر خزمە پلەی یەکەم (وەک خوشک و برا و دایک و باوک) تووشی بووبن، ئەگەری تووشبوون زیاد دەبێت، چونکە جین و ژینگەی دەوروبەری هاوبەشە. ئەگەر هەردوو دایک و باوک تووشی ئەم کێشەیە بن، ئەگەری تووشبوون زیاترە لەوەی تەنها یەکێکیان تووشی بێت.
نزیک‌بینی چۆن دروست دەبێت؟
کێشەیەک لە چۆنیەتی فوکەسکردنی ڕووناکی لە ناو چاو ڕوودەدات کە بە هەڵەی شکاندنەوەی ڕووناکی ناسراوە؛ ڕووناکی لەبەردەم تۆڕی چاو کۆدەبێتەوە، نەک ڕاستەوخۆ لەسەری. هۆکارە پەیوەندیدارەکانی بە پێکهاتەی چاوەوە ئەمانەن:
- درێژیی گۆی چاو لە ئاستی ئاسایی زیاترە.
- گەردیی قەڵەوەی چاو یان لێنز بە شێوەیەکی زۆر زیاد دەبێت.
هەروەها، هۆکارەکانی دیکەش بەشداری لە دروستبوونی نزیک‌بینیدا دەکەن، لەوانە:
- هۆکارە ژینگەییەکان: کاتی پێویست بەسەرنەبردن لە دەرەوە.
- هۆکارە ڕەفتارییەکان: ماوەیەکی درێژ سەیرکردنی شاشەکان یان خوێندنەوە بۆ چەندین کاتژمێر، کە ماندووبوونی چاو دروست دەکات.
- هۆکارە نەخۆشییەکان: وەک تووشبوون بە نەخۆشیی شەکرە.
جۆرەکانی نزیک‌بینی
ئەم دۆخە بەپێی توندی یان سروشتی جیاواز دەبێت:
- بەپێی توندی (بە دیۆپتەر پێوانە دەکرێت):
- سووک: لە (-٠.٢٥) تا (-٣.٠٠).
- مامناوەند: لە (-٣.٢٥) تا (-٥.٠٠) یان (-٦.٠٠).
- توند: زیاتر لە (-٥.٠٠) یان (-٦.٠٠).
- بەپێی سروشت:
- نەنەخۆشی (سووک یان قوتابخانەیی): زۆرجار لە منداڵیدا دەست پێدەکات و دوای گەنجێتی جێگیر دەبێت.
- نەخۆشی (هەڵوەشاوە یان پێشکەوتوو): جۆرێکی دەگمەنە و زۆرجار بۆماوەییە؛ چاو بە خێرایی درێژ دەبێت و دۆخەکە تا تەمەنی گەورەییش خراپتر دەبێت، و ڕەنگە ببێتە هۆی نابینایی یاسایی.
زانیاری گرنگ دەربارەی نزیک‌بینی: نیشانە و ئاڵۆزییەکان
ئەم دۆخە زۆرجار لە تەمەنی منداڵیدا دەردەکەوێت. نیشانەکەی تەمبوونی بینینی شتە دوورەکانە و ڕەنگە ئەمانەش لەگەڵیدا هەبن:
- سەرئێشە و ماندووبوونی چاو، یان لووتەچاو.
- لە منداڵاندا: زۆر لە چاو مالین، زۆر پرژاندنی چاو و زۆر نزیک دانیشتن لە تەلەفزیۆن.
ئاڵۆزییەکانیش ڕەنگە مەترسیی هەڵکەوتنی تۆڕی چاو، ئاوی سەوز (گلوکۆما) و تاریکبوونی لێنزی چاو زیاد بکەن.
ڕێگاکانی چارەسەری نزیک‌بینی
ئامانجی چارەسەر ئەوەیە فوکەسی ڕووناکی لەسەر تۆڕی چاو باشتر بکرێت، بە بەکارهێنانی چەندین هەڵبژاردە:
- لێنزی چاککەرەوە: چاویلکەی پزیشکی و لێنزی پەیوەست بە چاو لەخۆدەگرێت؛ تەنها لە کاتی لەبەرکردنیاندا بینین چاک دەکەن و دۆخەکە بە تەواوی چارەسەر ناکەن.
- نەشتەرگەریی شکاندنەوەی ڕووناکی (دوای تەمەنی ١٨ ساڵ):
- LASIK و LASEK و PRK: بە لەیزەر شێوەی قەڵەوەی چاو دەگۆڕن.
- SMILE: پارچەیەکی بچووک لە قەڵەوەی چاو لادەبات، بەبێ دروستکردنی پەردەیەک.
- نەشتەرگەرییەکانی دیکە: وەک دانانی لێنز لە ناو چاو یان گۆڕینەوەی لێنزی شکاندنەوەیی؛ بۆ دۆخی توند یان ئەو کەسانە گونجاون کە لەیزەر بۆیان گونجاو نییە.
- تەکنیکە نوێکان: وەک ڕێکخستنی شێوەی قەڵەوەی چاو (Orthokeratology)، کە هێشتا لە قۆناغی پەرەپێداندایە.
پرسیارە باوەکان
نزیک‌بینی بۆماوەییە؟
بەڵێ، بۆماوەیی ڕۆڵێکی گەورە دەگێڕێت و ئەگەری تووشبوون بە بوونی کەسانی تووشبوو لە خێزاندا زیاد دەبێت، بەڵام لەگەڵ هۆکارە ژینگەیی و ڕەفتارییەکانیش کارلێک دەکات.
ئایا نزیک‌بینی بە شێوەی سروشتی چارەسەر دەبێت؟
سەرچاوەکان ئاماژەیان بە بوونی ڕێگای سروشتی بۆ چارەسەرکردنی ئەم دۆخە نەکردووە؛ چارەسەرەکان زیاتر لەسەر ڕێگاکانی پزیشکی وەک چاویلکە، لێنز و نەشتەرگەری سەرنج دەخەنەوە.
ئایا نزیک‌بینی بەخۆی باشتر دەبێت؟
زانیارییەکان دەڵێن جۆری سووک ڕەنگە دوای گەنجێتی جێگیر ببێت، بەڵام جۆری نەخۆشی ڕەنگە خراپتر بێت. سەرچاوەکان باس لە باشبوونەوەی خۆکارانە ناکەن کە دۆخەکە لاببات.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانە ببینیت، پێویستە ڕاوێژ بە پسپۆڕی چاو بکەیت:
- بینینی تەختەی نووسین یان شتە دوورەکان بۆت دژوارە.
- کاتێک بە وردی سەیر دەکەیت، زۆرجار سەرئێشە یان ماندووبوونی چاو دەبێت.
- تێبینی دەکەیت منداڵەکە زۆر نزیک لە شاشەکان دادەنیشێت، یان خوێندنەوەی تەختەی نووسین لە قوتابخانە بۆی دژوارە.
- خاڵی کوێر لە بینینی ناوەندی یان شێوازی شەپۆلیی هێڵە ڕاستەکان دەبینیت.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- جۆرەکانی لێنزی چەندکانونی بۆ ئاوی سپی
- ستارگاردت و کاریگەرییەکەی لەسەر بینایی
- مەرجەکانی بینینی باش و پشکنینی چاو
- چارەسەری ئاوسانی چاو بەپێی هۆکار
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی چاو
approved by: Medica Health team