بزانە ئایا مەگنیسیۆم بۆ خەو یارمەتیدەری پشوودانە؛ جۆرە باشەکان، دۆزی گەورەساڵان و کاریگەرییە لاوەکییەکانیش بخوێنەوە.
مەگنیسیۆم چییە؟
مەگنیسیۆم کانییەکی گرنگە کە پشتگیری لە سەدان کارکردنی جەستە دەکات. یارمەتی ڕێکخستنی شەکری خوێن دەدات، ڕیتمی دڵ دەپارێزێت و بۆ پەرەسەندنی ئێسک و کارکردنی ماسولکە و دەمارەکان پێویستە. لەوانەیە زۆر کەس ئەم کانییە بە ئەندازەی پێویست وەرنەگرن، کە ئەمەش لەوانەیە مەترسی نیگەرانی و خەمۆکی زیاد بکات.
دەتوانیت ئەم کانییە لە خواردنی جۆراوجۆردا بدۆزیتەوە، لەوانە:
- سەوزەی گەڵادار و سپیناخ
- گوێز (بەتایبەتی بادام، کاجوو و بادەم زەوی)
- تۆو (وەک تۆوی چیا و تۆوی کەدووی برژاو)
- دانەوێڵەی تەواو، برنج و دانەوێڵە وشکەکان
- سۆیا و بەرهەمە شیرییەکان
- هەندێک ماسی وەک هالیبوت و سامۆن
ئایا مەگنیسیۆم بۆ خەو بەڕاستی کاریگەرە؟
توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئاستی بەرزتری ئەم کانییە پەیوەندی بە ماوەی درێژتری خەو، پشووی باشتر و ماندووبوونی کەمتر لە ڕۆژدا هەیە. بۆ گەورەساڵانی تەمەن‌پیر، پاشکەوتەی مەگنیسیۆم لەوانەیە یارمەتی خێراتر خەوتن بدات.
لەوانەیە ئەم کانییە بە کاریگەریکردن لەسەر ماددە کیمیاییەکانی مێشک و هۆرمۆنەکان، کاریگەری لە خەو بکات، وەک:
- گابا و گلوتامیت
- سێرۆتۆنین و مێلاتۆنین
- کۆرتیزۆڵ
هەروەها لەوانەیە بۆ دۆخی دیاریکراوی تەندروستی سوودبەخش بێت. هەندێک توێژینەوە پێشنیار دەکەن کە دەتوانێت یارمەتی نیشانەکانی بێخەوی بدات. بۆ ئەوانەی نەخۆشی پێی بێ‌ئارام یان گرژبوونی قاچی شەوانەیان هەیە ــ بەتایبەتی لە ماوەی دووگیانیدا ــ لەوانەیە سوودی هەبێت، بە تایبەتی کاتێک لەگەڵ ڤیتامینی B6 بەکاربهێنرێت.
هەڵبژاردنی جۆری گونجاوی پاشکەوتەی مەگنیسیۆم
جۆرە جیاوازەکانی حەبی مەگنیسیۆم لەلایەن جەستەوە بە شێوەی جیاواز هەڵدەمژرێن.
- گلیسیناتی مەگنیسیۆم: زۆرجار بۆ خەو و نیگەرانی پێشنیار دەکرێت، چونکە بە ئاسانی هەڵدەمژرێت و بۆ گەدە نەرمە.
- ترێۆناتی مەگنیسیۆم: توێژینەوە سەرەتاییەکان ئاماژە دەکەن کە لەوانەیە بە کاریگەرییەکی زیاتر بگاتە مێشک و ئەگەری باشترکردنی قۆناغەکانی خەوی REM و خەوی قوڵ هەبێت.
- سیتراتی مەگنیسیۆم: بە باشی هەڵدەمژرێت و زۆرجار بۆ چارەسەرکردنی قەبزی بەکاردێت، بەڵام لەوانەیە کێشەی گەوارەیی دروست بکات.
- ئۆکسیدی مەگنیسیۆم: جەستە بە ئەستەمتر هەڵیدەمژێت و بۆ باشترکردنی خەو کاریگەرییەکی کەمتر هەیە. ئەگەری دروستکردنی کێشەی گەوارەیی لەم جۆرەدا زیاترە.
- جۆرەکانی دیکە: مالات و کلۆرایدی مەگنیسیۆم بە خێرایی هەڵدەمژرێن، بەڵام بەڵگەی کۆتایی‌هاتوو لەبارەی کاریگەرییان لەسەر خەو نییە.
مەگنیسیۆم بۆ خەوی گەورەساڵان: دۆز و شێوازی بەکارهێنان
ڕێژەی خواردنی ڕۆژانەی پێشنیارکراو (RDA) بۆ گەورەساڵان بە گشتی لە ٣١٠ تا ٤٢٠ میلیگرامە، بە پێی تەمەن، ڕەگەز و باری دووگیانی.
کاتێک پاشکەوتە بەکاردەهێنیت، ئەنجومەنی خواردن و خۆراک پێشنیاری سنوورێکی ٣٥٠ میلیگرام لە ڕۆژێکدا دەکات بۆ دوورکەوتنەوە لە کاریگەرییە لاوەکییەکان. بەڵام، لە هەندێک توێژینەوەی کلینیکیدا دۆزی لە ٢٥٠ میلیگرامەوە تا زیاتر لە ٧٠٠ میلیگرام بەکارهاتووە. بۆ ئەوانەی بە چاودێری پزیشک خەمۆکی چارەسەر دەکەن، ڕەنگە پزیشکێک پێشنیاری ٥٠٠ میلیگرام بکات کە بەسەر چەند دۆزێکدا دابەش بکرێت. بۆ پێشگیری لە میگرێن، هەندێک پزیشک لەوانەیە پێشنیاری دەستپێکردن بە ٤٠٠ میلیگرام بکەن؛ لە هەندێک توێژینەوەدا تا ٦٠٠ میلیگرام بەکارهاتووە.
بۆ زۆرکردنی سوودی پشوودان، هەموو ڕۆژێک لە هەمان کاتدا پاشکەوتەکە بخۆ، زۆرجار کەمێک پێش خەوتن. لەوانەیە چەند هەفتە بە بەردەوامی بەکاری بهێنیت تا باشبوون ببینیت.
کاریگەری لاوەکی مەگنیسیۆم بۆ خەو و مەترسییەکان
خواردنی زۆری مەگنیسیۆم لە ڕێگەی پاشکەوتەوە لەوانەیە کاریگەرییە لاوەکییەکانی خوارەوەی لێبکەوێتەوە:
- سکچوون و دڵتێکچوون
- قڕچی سک یان ناخۆشی گەدە
- ڕشانەوە
نیشانە ئاگادارکەرەوە سەختەکان کە پێویستیان بە پزیشکی خێرا هەیە بریتین لە:
- پیسایی ڕەش، قیرئاسا یان خوێناوی
- سەرلێشێواوی یان لاوازیی نائاسایی
- هەناسەتەنگی
- لێدانی دڵی ناریتم یان خاو
- بێ‌هەستی یان مورمورە لە ئەندامە کۆتاییەکاندا
پرسیارە باوەکان
کام جۆری مەگنیسیۆم بۆ خەو و نیگەرانی باشترە؟
گلیسیناتی مەگنیسیۆم زۆرجار بۆ خەو و نیگەرانی پێشنیار دەکرێت، چونکە بە ئاسانی هەڵدەمژرێت و ئەگەری ئەوەی کێشەی گەدە دروست بکات کەمترە. ترێۆناتی مەگنیسیۆمیش بۆ ئەم مەبەستانە لەژێر توێژینەوەدایە.
مەگنیسیۆم چەند کات دەخایەنێت تا بۆ خەو کاری بکات؟
هەرچەندە جەستە ئەم کانییە لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا هەڵدەمژێت، لەوانەیە باشبوونی خەو لە دوو هەفتەوە تا چەند هەفتە بە بەکارهێنانی بەردەوامی شەوانە بخایەنێت.
جیاوازی نێوان مەگنیسیۆم و مێلاتۆنین چییە؟
مێلاتۆنین هۆرمۆنێکە کە مێشک بەرهەمی دەهێنێت، بەڵام مەگنیسیۆم کانییەکی پێویستە کە لە خواردندا هەیە. لەوانەیە مەگنیسیۆم کاریگەری لەسەر شێوازی بەکارهێنانی مێلاتۆنین لەلایەن مێشکەوە هەبێت.
ئایا هەموو ڕۆژ مەگنیسیۆم خواردن سەلامەتە؟
بەکارهێنانی ڕۆژانە بۆ زۆربەی خەڵک بە گشتی سەلامەتە، ئەگەر پابەندی دۆزی پێشنیارکراو بن. بەڵام، لەوانەیە لەگەڵ دەرمانەکانی فشاری خوێن، تووشبوون بە نەخۆشییەکان یان تەندروستی ئێسک کارلێک بکات.
بەیاننامەی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی نییە. پێش دەستپێکردن بە هەر پاشکەوتەیەکی نوێ، هەمیشە ڕاوێژ بە دابینکەری خزمەتگوزاریی تەندروستی بکە، بەتایبەتی ئەگەر نەخۆشی گورچیلەت هەیە یان دەرمانی بە ڕەچەتە وەردەگریت.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ژێلی بیلدر بۆ عادەتی خەوی باشتر
- خەونی خراپی گەورەساڵان: هۆکار و چارەسەر
- زیانە شاراوەکانی کەمخەوی و کاریگەرییەکانی
- باشترین شێوازی خەوتن بۆ مل | ڕێنمایی
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team