مەترسییەکانی خەوتنی زۆر لەسەر دڵ، مێشک و چالاکیی جەستە کاریگەری دەکەن؛ لێرەدا گرنگترین زیانەکان و کاتی پێویستی بە پزیشک دەزانیت.
مەترسییەکانی خەوتنی زۆر چین؟
پێویستیی خەوتن بە پێی تەمەن دەگۆڕێت، بەڵام بە گشتی پێشنیار دەکرێت پێگەیشتووان ڕۆژانە ٧ تا ٩ کاتژمێر بخەون. بەردەوام خەوتن بۆ ماوەی زیاتر لەمەوە دەتوانێت ببێتە هۆی کێشەی جۆراوجۆری تەندروستی:
- تەندروستیی دڵ و ڕەگەکانی خوێن: بە خەوتن بۆ کاتژمێری زیاتر، ئەگەری تووشبوون بە نەخۆشیی دڵ زیاد دەبێت؛ هەندێک داتا ئاماژە بەوە دەکەن کە مەترسیی جەڵتەی مێشک کە بەهۆی ئەم نەخۆشییانەوە ڕوودەدات، نزیکەی ٤٦% زیاد دەبێت.
- گۆڕینی ماددە لە جەستە و کێش: خەوتنی زۆر کاریگەری لەسەر چۆنیەتی مامەڵەکردنی جەستە لەگەڵ شەکر هەیە؛ ئەمە دەتوانێت ببێتە هۆی بەرگریی ئینسولین و ئەگەری تووشبوون بە دیابێتی جۆری دوو زیاد بکات. هەروەها بە زیادبوونی کێش و قەڵەویی پەیوەندی هەیە، بەهۆی کەمبوونەوەی چالاکیی جەستە.
- کارکردە هۆشیارییەکان: خەوتنی درێژماوە دەتوانێت پیربوونی مێشک خێراتر بکات و گۆڕانکاری لە پێکهاتەکەیدا دروست بکات؛ ئەمەش ئەگەری تووشبوون بە خەراپیی بیر و نەخۆشیی ئەلزهایمر زیاد دەکات، بە تایبەتی لە ژناندا.
- تەندروستیی دەروونی و دۆخی دەروونی: خەوتن بۆ کاتژمێری زۆر کاریگەری لەسەر دۆخی دەروونی هەیە و دەتوانێت مەترسیی تووشبوون بە خەمۆکی زیاد بکات؛ ئەمە بەهۆی گۆڕانی ماددەکانی گواستنەوەی پەیامە عەصبییەکان و کەمیی جووڵەوەیە.
کاریگەریی خەوتنی زۆر لەسەر جەستە
خەوتن بۆ ماوەی درێژ دەتوانێت ببێتە هۆی کاریگەریی جەستەیی دیار، لەوانە:
- سەرئێشە: کەسەکە لەوانەیە دوای خەوتن بۆ ماوەی ١٠ یان ١١ کاتژمێر بەردەوام سەرئێشەی هەبێت. هۆکارەکە دەگەڕێتەوە بۆ گۆڕانی ماددەکانی گواستنەوەی پەیامە عەصبییەکان، وەک سیرۆتۆنین، یان لەدەستدانی ژەمەی نانی بەیانی بەهۆی لە خەو هەستانی درەنگ.
- ئازاری سیستەمی ماسولکەیی: خەوتنی درێژماوە، بە تایبەتی بۆ ئەوانەی کاتژمێری زۆر بە دانیشتن لەسەر مێزی کار بەسەر دەبەن، بە لاوازبوونی ماسولکە و ئێسکەکان دەبێتە هۆ و ئازاری پشت دروست دەکات.
پرسیارە باوەکان
ئایا خەوتنی زۆر دەبێتە هۆی قەڵەویی؟
بەڵێ، چونکە بەسەربردنی کاتژمێری زۆر لە خەودا چالاکیی جەستە و جووڵە کەم دەکاتەوە و ئەمەش ئەگەری قەڵەویی زیاد دەکات.
بۆچی دوای خەوتن بۆ کاتژمێری زۆر سەرئێشەم دەبێت؟
ئەمە بەهۆی گۆڕانی ئاستی ماددەکانی گواستنەوەی پەیامە عەصبییەکان لە مێشکدا، وەک سیرۆتۆنین، ڕوودەدات؛ هەروەها لەدەستدانی ژەمەی نانی بەیانی کاریگەری هەیە.
خەوتنی زۆر چۆن کاریگەری لەسەر مێشک دەکات؟
لەوانەیە پرۆسەی پیربوونی مێشک خێراتر بکات و گۆڕانکاری لە پێکهاتەی مێشکدا دروست بکات؛ ئەمەش مەترسیی تووشبوون بە خەراپیی بیر زیاد دەکات.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانەی خوارەوە دەرکەوتن، پێشنیار دەکرێت ڕاوێژ بە پزیشک بکەیت:
- بەردەوام هەستکردن بە ئارەزووی خەوتن بۆ کاتژمێری زیاتر لە ئاستی ئاسایی (زیاتر لە ٩ کاتژمێر بۆ پێگەیشتووان).
- دەرکەوتنی نیشانەکانی خەمۆکی یان خراپیی بەردەوامی دۆخی دەروونی.
- تووشبوون بە سەرئێشەی دووبارەبووەوە یان ئازاری پشت کە پەیوەندییان بە شێوازی خەوتنەوە هەیە.
- دەرکەوتنی نیشانەکانی بەرگریی ئینسولین یان بەرزبوونەوەی ئاستی شەکر لە خوێندا.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژی پسپۆڕی پزیشکی ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- نەخۆشی جووڵەی ڕیتمیک لە منداڵاندا
- نەخۆشی کابووس: نیشانەکان و چارەسەر
- چەند کاتژمێر دەتوانرێت بێ خەو بمێنرێتەوە؟ ڕاستییەکان
- زیانە شاراوەکانی کەمخەوی و کاریگەرییەکانی
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team