بزانە مێلاتۆنین بۆ سەگ بۆ ئاژەڵانی تووشی نیگەرانی یان تێکچوونی خەو هەڵبژاردەیەکی سەلامەتە، چۆن کاری دەکات و چۆن بە دروستی بەکاری بهێنیت.
مێلاتۆنین بۆ سەگ چییە؟
مێلاتۆنین هۆرمۆنێکە کە مێشک لە کاتی تاریکیدا بەرهەمی دەهێنێت بۆ ئەوەی نیشانە بە جەستە بدات پشووبدات. هەموو پستانداران ئەم هۆرمۆنە دروست دەکەن بۆ ڕێکخستنی ڕەفتارە وەرزییەکان و کاتژمێرە ناوخۆییەکانی جەستە، بەڵام جۆری دەستکردی ئەم هۆرمۆنە وەک پاشکۆی خۆراکی بەردەستە. ئەم بەرهەمانەی بەبێ ڕەچەتە دەفرۆشرێن، بە شێوەی دەرزیی شلە، حەب یان حەبی جوێنراو بەردەستن.
مێلاتۆنین چۆن کاریگەری لەسەر سەگ دەکات؟
بە گشتی، ئەم پاشکۆیە کاریگەرییەکی ئارامکەرەوەی لەسەر سەگەکان هەیە. توێژینەوەیەک نیشانی دا کە ئەو سەگانەی پێش نەشتەرگەری ئەم هۆرمۆنەیان وەرگرتبوو، ئارامتر بوون و بڕێکی کەم‌تری بێهۆشکەری سەرەتاییان پێویست بوو. هەروەها، هەندێک توێژینەوە دەریان خستووە کە مێلاتۆنین دەتوانێت یارمەتی سەگ بدات دوای نەزۆککردن، هۆرمۆنەکانی باشتر ڕێک بخات.
کاریگەری مێلاتۆنین لەسەر سەگ دەتوانێت ببێتە هۆی ئەوەی ڤێتێرنەرەکان پێشنیاری بکەن بۆ چارەسەرکردنی ئەمانە:
- کێشەی خەو: لەوانەیە یارمەتی کەمکردنەوەی بێخەوی یان تێکچوونی بازنەی خەو و بەئاگابوون بدات.
- کێشەی ڕەفتاری: دەتوانرێت بۆ سەگانی تووشی فۆبیا، سترێس یان نیگەرانی بەهۆی جیاوازبوونەوە یان گۆڕانی ژینگە بەکاربهێنرێت.
- کەمبوونەوەی توانای مەعریفی: لە سەگە پیرەکاندا، نیگەرانی و کێشەی خەو لەوانەیە نیشانەی لاوازبوونی توانای مەعریفی بن.
سەلامەتی و کاریگەرییە لاوەکییەکانی مێلاتۆنین بۆ سەگ
ASPCA ئەم پاشکۆیە بە سەلامەت بۆ بەکارهێنان لە سەگ دادەنێت. ماندوویی لە ڕۆژی دواتردا باوترین کاریگەرییە لاوەکییەکەیە. خاوەنەکان دەبێت ئاگاداری پێکهاتەکانی بەرهەمەکە بن؛ پاشکۆ خۆراکییەکانی مرۆڤ زۆرجار زایلیتیۆڵ، پڕکەرەوە یان پۆشەرێکیان تێدایە کە بۆ ئاژەڵە ماڵییەکان ژەهراوییە.
لەبەر ئەوەی ئەم هۆرمۆنە دەتوانێت لەگەڵ دەرمانەکانی تر کارلێک بکات، هەمیشە پێش دەستپێکردنی ڕێژەبەرنامەیەکی نوێ ڕاوێژ بە ڤێتێرنەرێک بکە.
دیاریکردنی دۆزی مێلاتۆنین بۆ سەگ
بڕی گونجاو بە کێشی ئاژەڵەکەوە پەیوەستە. یەک ڕێنمایی پێشنیار دەکات بەرامبەر هەر کیلۆگرامێک لە کێشی جەستە، ٠.١ میلیگرام بدرێت. زانیارییەکانی تر ئەم مەودایانە هەر ٨ کاتژمێر جارێک پێشنیار دەکەن:
| قەبارەی سەگ | کێش | دۆز |
|---|---|---|
| زۆر بچووک | کەمتر لە ٥ kg | ٠.٥ mg |
| بچووک | ٥ بۆ ١٥ kg | ٠.٥ – ١.٥ mg |
| مامناوەند | ١٥ بۆ ٣٠ kg | ١.٥ – ٣ mg |
| گەورە | ٣٠ بۆ ٥٠ kg | ٣ – ٥ mg |
| زۆر گەورە | زیاتر لە ٥٠ kg | ٣ – ٥ mg |
بۆ دڵنیابوون لە هەڵمژینی کاریگەر، دۆزەکە نزیکەی دوو کاتژمێر پێش سەردانی ڤێتێرنەر یان کاتی خەوتنی مەبەستدار بە سەگ بدە.
پرسیارە باوەکان
مێلاتۆنین چی دەکات؟
وەک ماددەیەکی ئارامکەرەوە کار دەکات و دەتوانێت یارمەتی ڕێکخستنی شێوازی خەو و کەمکردنەوەی سترێس یان نیگەرانی لە ئاژەڵە ماڵییەکان بدات.
کەی مێلاتۆنین بە سەگ بدەم؟
بۆ باشترین ئەنجام، پاشکۆکە نزیکەی دوو کاتژمێر پێش ئەوەی سەگ پێویستی بە ئارامبوون یان خەوتن هەبێت، پێی بدە.
ئەگەر سەگێک گۆمی مێلاتۆینی خوارد، چی بکەم؟
دەستبەجێ پەیوەندی بە ڤێتێرنەرەوە بکە، چونکە گۆمەکانی مرۆڤ زۆرجار زایلیتیۆڵیان تێدایە کە بۆ سەگ ژەهراوییە.
لە سەگدا وەستانی هەناسە لە خەودا چەند باوە؟
لە زۆربەی سەگەکاندا دەگمەنە، بەڵام لە نەژادە کورت‌لووتەکاندا (ئەوانەی لووتیان کورتە) وەک بولداگ و پاگ زۆر باوە.
کەی پەیوەندی بە پزیشک بکەیت
ئەگەر گۆڕانکارییەکی لەناکاو لە عادەتی خەوی سەگەکەتدا یان هەر یەکێک لەم نیشانە ئاگادارکەرانەیە بینی، پەیوەندی بە ڤێتێرنەرەکەتەوە بکە:
- وەستانی هەناسەدان لە کاتی خەودا کە ١٥ بۆ ٢٠ چرکە دەخایەنێت.
- هەناسەهەڵکێشان، خنکان یان هەناسەدانی پڕدەنگ لە کاتی پشووداندا.
- ماندوویی زۆر یان خەواڵوویی لە ڕۆژدا.
- بەهۆی نیگەرانییەوە لێدانی ڕێ، لەرزین یان ڕەفتاری تێکشکێنەرانە.
ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پیشەیی ڤێتێرنەری، دەستنیشانکردنی نەخۆشی یان چارەسەر نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- مەترسییەکانی کەم‌خەوی بۆ تەندروستی
- خواردنی زۆری مەلاتۆنین: نیشانە و مەترسییەکان
- باشترین شێوازی خەوتن بۆ ئازار و ئارامی
- هۆکاری ئارەقکردنی شەوانە لە پیاوان: هۆکارەکان
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team