Gece yeme sendromu, bireylerin günlük kalorilerinin büyük bir kısmını akşam yemeğinden sonra tükettiği veya yemek yemek için gece boyunca uyandığı, uyku ve uyku bozuklukları ile yakından ilişkili bir yeme bozukluğudur.
Gece Yeme Sendromunu Anlamak
Bu durum, uyku düzensizlikleri ve gece boyunca aşırı yeme davranışlarının bir kombinasyonunu içerir. Genel nüfusun yaklaşık %1,5’ini etkilediği tahmin edilmektedir. Ancak, obezitesi olan kişilerde bu yaygınlık %6 ile %16 arasında daha yüksektir. Obezite ile bağlantılı olsa da, bu bozukluğa sahip olan herkes fazla kilolu değildir.
Yaygın Yeme Bozukluğu Belirtileri
Bu durumdan etkilenen kişiler tipik olarak şunları yaşarlar:
- Günlük kalorilerin en az %25’ini akşam yemeğinden sonra tüketmek.
- Yemek yemek için haftada en az iki kez uyanmak.
- Haftada en az dört kez kahvaltıya karşı isteksizlik veya iştah kaybı yaşamak.
- Haftada dört veya daha fazla gece uykuya dalmada veya uykuda kalmada zorluk çekmek.
- Uykuya dalmak veya tekrar uyumak için yemek yemenin gerekli olduğu hissi.
- Akşam saatlerinde kötüleşen depresyon gibi ruh hali değişiklikleri.
- Gece yeme bölümlerinin bilinçli farkındalığı ve hatırlanması.
Gece Yeme Sendromu Nedenleri ve Riskleri
Kesin tetikleyiciler tam olarak bilinmemekle birlikte, araştırmacılar bu durumun bozulmuş bir sirkadiyen ritimle bağlantılı olduğuna inanmaktadır. Bu iç saat, uyku ve yeme modellerini senkronize etmekte başarısız olabilir. Kortizol, ghrelin, leptin ve melatonin içeren hormonal dengesizlikler de rol oynayabilir. Bazı kanıtlar, muhtemelen PER1 genindeki bir kusuru içeren genetik bir bağlantıya işaret etmektedir.
Aşağıdakiler de dahil olmak üzere belirli faktörler, bu bozukluğun gelişme riskini artırabilir:
- Anksiyete ve depresyon (özellikle mevsimsel afektif bozukluk).
- Bulimia veya tıkınırcasına yeme bozukluğu gibi diğer yeme bozuklukları.
- İnsomni (uykusuzluk) ve uyku apnesi.
- Antipsikotik ilaçların kullanımı.
- Sigara kullanımı.
- Tip 2 diyabet.
Gece Yeme Sendromu Riskleri arasında düşük uyku kalitesi ve parçalı dinlenme yer alır. Uzun vadeli sağlık sonuçları arasında diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar bulunabilir.
Tanı ve Ayırıcı Tanı
Bir sağlık hizmeti sağlayıcısı, durumu teşhis etmek için Gece Yeme Anketi (NEQ) veya yapılandırılmış bir görüşme kullanabilir. Bazı durumlarda kalp atış hızı, solunum, kan oksijeni ve beyin dalgalarını izlemek için polisomnografi testi kullanılır. Resmi bir tanı için, bu modellerin en az 3 ay boyunca devam etmesi ve diğer tıbbi sorunlardan veya madde kullanımından kaynaklanmaması gerekir.
Bu durumu benzer koşullardan ayırt etmek önemlidir:
- Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu: Bu bozukluğa sahip kişiler genellikle tek bir oturuşta daha büyük miktarlarda yer ve kontrol kaybı hissederler; oysa bu sendroma sahip olanlar genellikle gece boyunca daha küçük porsiyonlar tüketirler.
- Uykuyla İlişkili Yeme Bozukluğu: Bu sendromun aksine, uykuyla ilişkili yeme bozukluğu olan kişiler tam olarak uyanık değildirler ve yemek yediklerini hatırlamazlar.
Gece Yeme Sendromu Tedavileri
Tıbbi uzmanlar genellikle terapi ve ilaç kombinasyonunu önerirler.
- Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Hastaların uyumak için yemek yemeleri gerektiği inancını sorgulamalarına yardımcı olur. Stratejiler arasında yemek günlükleri tutmak ve daha fazla kalori alımını günün erken saatlerine kaydırmak yer alır.
- İlaçlar: Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar) ve melatonin takviyeleri bazen reçete edilir.
- Parlak Işık Terapisi: Sabah ışığına maruz kalmak, serotonin seviyelerini yükselterek ruh halini iyileştirmeye ve uykusuzluğu gidermeye yardımcı olabilir.
- Kademeli Kas Gevşetme: Kas gruplarını germek ve serbest bırakmak anksiyeteyi azaltabilir ve iştahın tekrar sabaha kaymasına yardımcı olabilir.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Gece yeme alışkanlıklarınız şu durumlarda profesyonel yardım almalısınız:
- Haftada en az iki kez gerçekleşiyorsa.
- Gün içinde kendinizi bitkin hissetmenize neden oluyorsa.
- Suçluluk, anksiyete veya sıkıntı duygularına yol açıyorsa.
- Depresyon belirtileriyle eş zamanlı seyrediyorsa.
- Genel sağlığınızı veya kilonuzu etkiliyorsa.
SSS
Gece yeme sendromu nedir?
Kişinin günlük gıdalarının önemli bir kısmını akşam yemeğinden sonra yediği veya yemek yemek için gece uykusundan uyandığı, genellikle uykusuzluğun eşlik ettiği tıbbi bir durumdur.
Gece yeme sendromuna ne sebep olur?
Vücudun iç saatindeki bozulmalardan ve açlığı ve uykuyu düzenleyen hormonlardaki dengesizliklerden kaynaklandığı düşünülmektedir.
Nasıl teşhis edilir?
Doktorlar genellikle yeme ve uyuma modellerini değerlendirmek için özel anketler veya görüşmeler kullanırlar ve polisomnografi adı verilen bir uyku çalışması yapabilirler.
Gece yeme sendromuna ne iyi gelir?
Etkili yönetim genellikle bilişsel davranışçı terapi, antidepresanlar, parlak ışık terapisi ve gevşeme tekniklerini içerir.
Tıbbi Uyarı: Bu bilgiler eğitim amaçlıdır ve profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavyin yerini tutmaz.
İlgili makaleler
- Bebeğim Beşikte Uyumuyor Diyenler İçin Çözümler
- COVID’de Uykusuzluk Daha Yaygın mı? Yeni Araştırma
- Uyku Süresini Kısaltma ve Verimliliği Artırma Yolları
- Tasarruflu Ampul ve Uyku Kalitesi Arasındaki İlişki
- Uyku ve Uyku Bozuklukları hakkında daha fazlası
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team