بیماری سارس یک عفونت ویروسی شدید تنفسی است که می‌تواند منجر به مرگ شود و برای نخستین بار در سال ۲۰۰۲ شناسایی شد.
بیماری سارس چیست و چگونه ایجاد شد؟
این وضعیت که با نام «سندرم تنفسی حاد شدید» شناخته می‌شود، عفونی است که توسط سویه‌ای از ویروس‌های کرونای (تاجی) ایجاد می‌شود؛ همان خانواده‌ای که باعث سرماخوردگی‌های شایع می‌گردند. دانشمندان معتقدند این ویروس از سویه‌های حیوانی تکامل یافته و به انسان منتقل شده است و همین امر به آن اجازه داده تا سیستم ایمنی بدن را دور بزند. این ویروس به کیسه‌های هوای ریه حمله کرده و فرآیند تبادل اکسیژن و دی‌اکسید کربن را مختل می‌کند.
روش‌های انتقال و خطر سارس
این ویروس عمدتاً از طریق قطرات معلق در هوا هنگام سرفه، عطسه یا صحبت کردن فرد مبتلا منتقل می‌شود. همچنین خطر سارس شامل احتمال انتقال از طریق موارد زیر است:
- تماس مستقیم با مایعات و ترشحات بیمار.
- لمس سطوح آلوده مانند دستگیره‌های در و تلفن‌ها و سپس لمس چشم، بینی یا دهان.
- نشستن دست‌ها پس از استفاده از توالت در صورتی که مدفوع به ویروس آلوده باشد.
علائم بیماری سارس چیست؟
نشانه ها معمولاً پس از یک دوره نهفتگی بین ۲ تا ۱۰ روز ظاهر می‌شوند و در دو مرحله پیش می‌روند:
۱. علائم اولیه: شبیه به آنفلوانزا هستند و شامل تب (۳۸ درجه سانتی‌گراد یا بیشتر)، لرز، سردرد، درد در عضلات و مفاصل، خستگی عمومی و بی‌اشتهایی می‌باشند.
۲. علائم پیشرفته: شامل سرفه خشک، تنگی نفس و اسهال است و در برخی موارد حالت تهوع یا استفراغ نیز رخ می‌دهد.
گروه‌های در معرض خطر عوارض
اگرچه این بیماری می‌تواند هر کسی را مبتلا کند، اما برخی گروه‌ها بیشتر در معرض عوارض شدید مانند ذات‌الریه یا نارسایی کبد و قلب هستند، از جمله:
- سالمندان (به‌ویژه افراد بالای ۶۰ سال).
- مبتلایان به بیماری‌های مزمن مانند دیابت یا التهاب کبد.
- بیماران دارای نقص ایمنی یا کسانی که داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی مانند استروئیدها و شیمی‌درمانی مصرف می‌کنند.
- زنان باردار و بیماران پیوند عضو.
روش‌های پیشگیری و درمان
درمان قطعی و موثری که ویروس را از بین ببرد وجود ندارد، بنابراین بر درمان‌های حمایتی برای کاهش علائم تکیه می‌شود و برخی بیماران ممکن است به دستگاه تنفس مصنوعی نیاز داشته باشند. برای درمان خودِ ویروس از آنتی‌بیوتیک استفاده نمی‌شود، اما پزشک ممکن است در صورت بروز عفونت‌های باکتریایی ثانویه، آن‌ها را تجویز کند.
برای پیشگیری، موارد زیر توصیه می‌شود:
- شستشوی مداوم دست‌ها با آب و صابون یا ضدعفونی‌کننده‌های الکلی با غلظت حداقل ۶۰٪.
- استفاده از ماسک‌های محافظ، عینک و دستکش هنگام مراقبت از بیمار.
- ضدعفونی منظم سطوح آلوده و استفاده از آب گرم برای شستشوی لباس‌ها و ظروف فرد مبتلا.
- اجتناب از تماس مستقیم با مبتلایان تا حداقل ۱۰ روز پس از ناپدید شدن علائم.
سوالات متداول
بیماری سارس چگونه تشخیص داده می‌شود؟
این امر از طریق معاینات بالینی دقیق، آزمایش خون و مدفوع، تست ترشحات بینی و همچنین رادیوگرافی قفسه سینه (X-ray)، تصویربرداری از ریه‌ها و آزمایش PCR انجام می‌شود.
بیماری سارس چگونه منتشر می‌شود؟
از طریق قطرات تنفسی معلق در هوا، لمس سطوح آلوده به ویروس و سپس انتقال آن به ورودی‌های بدن، یا از طریق تماس نزدیک با فرد مبتلا منتقل می‌گردد.
عامل بیماری سارس چیست؟
عامل آن نوعی از ویروس‌های کروناست که تصور می‌شود از حیوانات به انسان منتقل شده و تکامل یافته تا به سویه‌ای جدید و آسیب‌رسان به سیستم تنفسی تبدیل شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم زیر، باید فوراً برای دریافت کمک پزشکی اقدام کنید:
- وجود علائم شبیه به آنفلوانزا همراه با تب پس از سفر به خارج.
- احساس تنگی نفس شدید یا سرفه خشک مداوم.
- ظهور علائم بیماری شدید عمومی، به‌ویژه در سالمندان یا افراد دارای بیماری‌های مزمن.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت با پزشک متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- راهنمای جامع مراقبت از ریه‌ها و تقویت سیستم تنفسی
- علائم آسم کودکان و راهنمای جامع درمان
- شناخت انواع سرفه و روش‌های درمان خانگی و پزشکی
- سرطان ریه و ارتباط آن با بیماری‌های ریوی و تغذیه
- بیشتر درباره بیماری‌های ریوی
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team