این بیماری باعث میشود فرد رویاهای خود را از طریق رفتارهای خشونتآمیز و صداهای بلند به صورت فیزیکی اجرا کند که میتواند منجر به آسیبدیدگی فرد یا شریک خواب او شود و با تغییرات در مرحله REM خواب مرتبط است.
مرحله REM خواب چیست؟
در حالت عادی، انسانها دورهای از خواب را تجربه میکنند که به عنوان مرحله REM شناخته میشود؛ زمانی که بیشتر رویاها در آن رخ میدهد و حدود ۲۰ درصد از کل زمان خواب را تشکیل میدهد که بهویژه در نیمه دوم شب متمرکز است. در این مرحله، بدن معمولاً دچار فلج موقت میشود تا عضلات از حرکت بازمانند.
اما در مورد اختلال رفتاری خواب REM، مسیرهای عصبی مغز که مانع از حرکت میشوند، از کار میافتند. در نتیجه، فرد رویاهای خود را که اغلب خشونتآمیز یا ناخوشایند هستند، به صورت جسمی تقلید میکند.
علائم اختلال رفتاری خواب REM
علائم ممکن است به صورت ناگهانی یا تدریجی ظاهر شوند و با گذشت زمان شدت یابند. این نشانهها عبارتند از:
- حرکات جسمی شدید: مانند لگد زدن، مشت زدن یا پریدن از تخت در پاسخ به اتفاقات رویا (مانند دفاع از خود یا فرار از تعقیب).
- صداهای شنیدنی: مانند فریاد زدن، خندیدن، صحبت کردن یا بیان اصوات احساسی.
- آگاهی از رویا: توانایی به خاطر آوردن جزئیات رویا هنگام بیدار شدن در حین حمله.
عوامل خطر و دلایل بروز
عوامل متعددی احتمال ابتلا به این نوع از اختلالات حرکتی در خواب را افزایش میدهند:
- سن و جنسیت: مردان بالای ۵۰ سال بیشتر در معرض خطر هستند، هرچند تشخیص در زنان زیر ۵۰ سال در حال افزایش است و گاهی کودکان و جوانان نیز دچار میشوند.
- بیماریهای عصبی: این وضعیت میتواند نشانه اولیه بیماریهایی مانند پارکینسون، آتروفی سیستمیک چندگانه، دمانس با اجسام لویی یا سکتههای مغزی باشد.
- اختلالات خواب و داروها: مانند ابتلا به نارکولپسی، استفاده از برخی داروهای ضد افسردگی یا مصرف الکل و مواد مخدر.
- عوامل دیگر: قرار گرفتن در معرض آفتکشها، سیگار کشیدن یا سابقه آسیبهای ضربهای به سر.
تشخیص و درمان اختلال رفتاری خواب REM
تشخیص بر اساس تاریخچه پزشکی، گفتگو با شریک خواب و انجام آزمایشهای عصبی است. پزشک ممکن است برای نظارت بر فعالیت مغز، قلب و حرکات بدن از طریق ویدیو، یک مطالعه خواب شبانه در آزمایشگاه را درخواست کند.
گزینههای درمانی
- اقدامات پیشگیرانه: ایمنسازی اتاق خواب با حذف اشیاء تیز، قرار دادن بالش یا موانع اطراف تخت یا خوابیدن در اتاق جداگانه.
- درمانهای دارویی:
- ملاتونین: یک مکمل غذایی که میتواند علائم را با عوارض جانبی اندک کاهش دهد.
- کلونازپام: دارویی موثر برای کاهش حملات، اما ممکن است باعث خوابآلودگی در روز یا تاثیر بر تعادل و تنفس حین خواب شود.
عوارض احتمالی
این اختلال میتواند باعث آسیب جسمی به بیمار یا شریک او شود و همچنین باعث ایجاد مزاحمت برای سایر ساکنان خانه گردد که در نهایت ممکن است منجر به انزوای اجتماعی شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم زیر فوراً با پزشک مشورت کنید:
- انجام حرکات خشونتآمیز یا فریاد زدن در هنگام خواب.
- بیدار شدن مکرر همراه با به یاد آوردن رویاهایی که با آن حرکات مرتبط هستند.
- بروز آسیبهای جسمی برای شما یا شریکتان در حین خواب.
سوالات متداول
مرحله rem خواب چیست؟
یک مرحله طبیعی از خواب است که چندین بار در شب تکرار میشود و با فعالیت مغزی مشابه بیداری شناخته میشود؛ این دوره زمان اصلی وقوع رویاهاست و حرکات سریع چشم در آن برجسته است.
آیا این اختلال با بیماریهای دیگر مرتبط است؟
بله، ممکن است با شرایط تخریب عصبی مانند بیماری پارکینسون یا انواع خاصی از زوال عقل مرتبط باشد.
چگونه میتوانم از شریک خوابم محافظت کنم؟
با دور کردن مبلمان تیز از تخت، استفاده از حفاظهای جانبی یا خوابیدن در تخت جداگانه تا زمانی که علائم تحت کنترل درآیند.
سلب مسئولیت پزشکی: این محتوا صرفاً برای اطلاعرسانی است و جایگزین توصیه پزشکی متخصص نمیباشد.
مقالات مرتبط
- رایجترین باورهای غلط درباره بیخوابی و واقعیتها
- تفاوتهای بیولوژیکی زن و مرد در خواب و سلامت
- علت راه رفتن در خواب چیست و چگونه درمان میشود؟
- علت و درمان بیخوابی رژیم کتو چیست؟
- بیشتر درباره خواب و اختلالات خواب
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team
