مایۆکلۆنیای خەوی بێمەترسیی نوزاد تێکچوونێکی بێمەترسیی خەوە کە لە منداڵاندا لەرزەی دووبارە و بێ‌ئیرادەی ماسولکە لە کاتی خەودا دروست دەکات.
تێگەیشتن لە لەرزەی بێمەترسیی خەوی نوزادان
ئەم دۆخە جووڵەی خێرا و دووبارەی گرووپە گەورەکانی ماسولکە دەگرێتەوە، لەوانە جەستە، قاچ و باڵ. ئەم پەڕینەوانە ئاراستەدار نین و بە شێوەیەکی ئاسایی لە هەردوو لای جەستەدا بە هاوسەنگی ڕوودەدەن، هەرچەندە هەندێک جار لەوانەیە هەموو جەستە یان ڕوو بگرنەوە.
هەرچەندە ئەم ڕووداوانە لەوانەیە زۆر سەرسوڕهێنەر دیار بن، تەنها کاتێک ڕوودەدەن کە منداڵەکە خەوتووە. تایبەتمەندییەکی دیاریکەر ئەوەیە کە جووڵەکان دەستبەجێ وەستێن کاتێک نوزادەکە لە خەو هەڵدەستێت.
هۆکارەکانی مایۆکلۆنیا چین؟
هۆکاری ڕاستەقینەی ئەم پەڕینەوانە نادیارە. یەک تیۆریا پێشنیار دەکات کە ئەمانە ڕوودەدەن چونکە پەردەی پارێزەری دەوری نەخاع هێشتا بە تەواوی گەشەی نەکردووە، و ئەمە ڕێگە دەدات هەوەسەکان جووڵە دروست بکەن کە لە حاڵەتی ئاساییدا ڕێگرییان لێ دەکرا.
هۆکاری تریش بریتین لە:
- مێژووی خێزانی: ئەم دۆخە لەوانەیە لە خێزاندا باو بێت.
- هاندەرەکان: هەژاندن یان دەنگی دووبارە لەوانەیە ڕووداوێک هەڵبگیرسێنێت.
- بەرکەوتن بە ئۆپیۆید: ئەم تێکچوونە لە نوزادانی دایکانی تووشی وابەستەیی بە ئۆپیۆید باوە.
جیاوازی مایۆکلۆنیای خەوی نوزاد و تشەنج
بێ تاقیکردنەوەی پزیشکی، جیاکردنەوەی ئەم دۆخە لە سەرعە دەتوانێت سەخت بێت. بەڵام جیاوازیی گرنگ هەن:
- بێداری: تشەنجی مایۆکلۆنی لەوانەیە کاتی بێداریش ڕووبدات، بەڵام ئەم تێکچوونی خەوە تەنها لە کاتی خەودا ڕوودەدات.
- چالاکیی مێشک: تاقیکردنەوەکانی EEG لە کاتی ئەم ڕووداوانە شەپۆلی ئاساییی مێشک نیشان دەدەن، لە کاتێکدا تشەنج چالاکیی نائاسایی نیشان دەدات.
- دۆخەکانی تر: لەرزۆکە، کشانەوە لە دەرمان و نەخۆشیی ترساندنەوە هەروەها کاتی بێداریی نوزاد ڕوودەدەن. ناڕێکیی جووڵەی خولیی ئەندامەکان (PLMD) جووڵەی درێژتر دەگرێتەوە (تا ١٠ چرکە) و زۆرجار زیاتر قاچ دەگرێتەوە تا باڵ.
دووبارەبوونەوە و ماوە
ئەم دۆخە دەگمەنە و کەمتر لە چوار لە هەر ١٠,٠٠٠ لەدایکبوونی زیندوو دەگرێتەوە، و لە نێرەکاندا دوو هێندە باوترە.
- درێژیی ڕووداو: هەر پەڕینەوەیەک کەمتر لە چرکەیەک دەخایەنێت، و لە هەر چرکەیەکدا چوار یان پێنج پەڕینەوە ڕوودەدەن. ڕووداوێکی تەواو بە شێوەیەکی ئاسایی لە نێوان ١ و ١٥ خولەک دەخایەنێت، هەرچەندە هەندێکیان لەوانەیە زیاتر لە کاتژمێرێک بخایەنن.
- کاتی دەستپێکردن: نیشانەکان زۆرجار لە مانگی یەکەمی ژیاندا دەست پێدەکەن و لە تەمەنی ٢ تا ٥ هەفتەدا دەگەنە لوتکە.
- چارەبوونەوە: نیشانەکان پێش تەمەنی ٣ مانگ لە دوو لە سێی منداڵاندا ون دەبن. لە تەمەنی ٦ مانگدا، ٩٥%ی حاڵەتەکان چارە دەبنەوە و تا یەکەمین ساڵیادی لەدایکبوون ٩٧%یان نامێنن.
چارەسەری مایۆکلۆنیا و بەڕێوەبردن
لەبەر ئەوەی ئەم دۆخە بێ‌مەترسییە و بە خۆی چارە دەبێتەوە، پێویست بە هیچ چارەسەری تایبەتی مایۆکلۆنیا ناکات. بەکارهێنانی دەرمانی دژە‌تشنج یان هەوڵدان بۆ ڕاگرتنی ئەندامەکان لەوانەیە بەڕاستی نیشانەکان خراپتر بکات. چاودێران تەنها دەبێت دڵنیابن کە شوێنی خەوتنی منداڵەکە سەلامەتە، بۆ ئەوەی لە کاتی جووڵەکاندا بریندار نەبێت.
پرسیارە باوەکان
لەرزەکانی خەوی نوزاد چیین؟
ئەمە دۆخێکی جووڵەیی بێ‌مەترسییە لە نوزاداندا کە بە پەڕینەوەی دووبارە و بێ‌ئیرادەی ماسولکە دەناسرێتەوە و تەنها لە کاتی خەودا ڕوودەدات.
مایۆکلۆنیای خەوی بێمەترسیی نوزاد چۆن دەردەکەوێت؟
وەک پەڕینەوەی خێرا و هاوسەنگ لە باڵ، قاچ یان جەستەدا دەردەکەوێت. ئەم جووڵانە هەر لە ساتی بەخەبەرهاتنی منداڵەکەدا دەوەستن.
مایۆکلۆنیای خەوی بێمەترسیی نوزاد چەند باوە؟
زۆر دەگمەنە و لە کەمێک کەمتر لە ٤ لە هەر ١٠,٠٠٠ لەدایکبوونی زیندوودا دەردەکەوێت.
مایۆکلۆنیای خەوی بێمەترسیی نوزاد کەی وەستێت؟
لە زۆربەی منداڵاندا نیشانەکان تا تەمەنی ٦ مانگ چارە دەبنەوە و ٩٧%یان تا یەکەمین ساڵیادی لەدایکبوونیان بێ‌نیشانە دەبن.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت
ئەگەر جووڵەی هاوشێوەی تشەنجت لە منداڵەکەتدا بینی، ڕاوێژ بە پزیشکی منداڵان بکە بۆ دڵنیابوون لە نەبوونی سەرعە یان دۆخە دەمارەکییەکانی تر. ئەمە بە تایبەتی بۆ نوزادانی دایکانی تووشی وابەستەیی بە ئۆپیۆید گرنگە، چونکە لەوانەیە پێویستیان بە چاودێریی زیاتر هەبێت.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی نییە. هەمیشە بۆ هەر پرسیارێک سەبارەت بە دۆخێکی پزیشکی، ڕاوێژ بە دابینکەرێکی شایستەی چاودێریی تەندروستی بکە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- سەلامەتیی پێداویستی خەوی منداڵ
- ژووری نووستن کێشت زیاد دەکات؟
- جینەکانی بێخەوی و نەخۆشی دڵ
- قۆناغی REM لە خەو: نیشانە و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team