نیشانەکانی دووگیانی لە هەر مانگێکدا جیاوازن؛ مانگەکانی دووگیانی گۆڕانکاریی جەستەیی و دەروونی دەهێنن، بەڵام هەموویان لە هەموو ژناندا دەرناکەون.
ئایا نیشانەکانی دووگیانی بەپێی مانگەکانی دووگیانی دەگۆڕێن؟
بەڵێ، ئەم گۆڕانکارییانە بە شێوەیەکی بەرچاو جیاوازن؛ سەرەتای دووگیانی لەوانەیە بەهۆی دڵتێکچوون و ڕشانەوەوە ماندووکەرتر بێت، لە کاتێکدا لە قۆناغەکانی کۆتاییدا گرفتە دەروونی و جەستەییەکان توندتر دەبن.
قۆناغی یەکەم (سێ مانگی یەکەم)
- مانگی یەکەم: ژنی دووگیان لەوانەیە تێبینی نەهاتنی سووڕی مانگانە، میزکردنی زۆر، هەوکردنی مەمک و دڵتێکچوون بکات. لە ڕووی دەروونییەوە، لەوانەیە هەست بە گرژی، نیگەرانی و گۆڕانی خێرای هەڵوێست بکات.
- مانگی دووەم: هەستی خەواڵوویی و ماندووبوونی گشتی زیاتر دەبێت، لەگەڵ دەرکەوتنی سووتانی گەدە، قەبزی و سەرئێشە. لەوانەیە ڕەنگی نووکی مەمک بۆ قاوەیی بگۆڕێت و ڕەگە دیارەکان لە ژێریدا دەرکەون.
- مانگی سێیەم: دەست بە زیادبوونی ئارەزووی خواردن دەکات و لە کۆتایی ئەم مانگەدا بەرچاوەبوونی سک دیار دەبێت. دایک لەوانەیە هەست بە تێکەڵەیەک لە ئارامیی دەروونی یان گریان و گرژیی ناگهانی بکات.
قۆناغی دووەم (مانگەکانی چوارەم و شەشەم)
- مانگی چوارەم: لە زۆر ژندا توندیی دڵتێکچوون و ڕشانەوە کەم دەبێتەوە، بەڵام لەوانەیە قەبزی و هەرسنەکردنی باش بەردەوام بن. هەوکردنی سووکی ڕووخسار یان ئەندامەکان دەرکەوێت و لە کۆتایی مانگەکەدا هەست بە جووڵەی کۆرپە دەکرێت.
- مانگی پێنجەم: ئازاری پشت و ئاوسانی ئەندامەکان زیاتر دەبێت و لەوانەیە ڕەنگ‌گۆڕانی پێست لە ڕووخسار و سکدا دەرکەوێت. لە ڕووی دەروونییەوە، ژن دەست بە خۆگونجاندن لەگەڵ دووگیانی دەکات و هەڵوێستی باشتر دەبێت.
- مانگی شەشەم: جووڵەی کۆرپە ڕوونتر دەبێت و لەوانەیە خارشی ناوچەی سک و گەورەبوونی مەمک دروست ببێت، لەگەڵ هەستکردن بە بێزاری یان ترس لە منداڵبوون.
قۆناغی سێیەم (مانگەکانی حەوتەم تا نۆیەم)
- مانگی حەوتەم: جووڵەی کۆرپە بەهێزتر دەبێت و تەنگەنەفەسی و سەختیی خەوتن دەرکەون. لەوانەیە لە مەمکەکانەوە ماددەی زەردی پێش‌شیری دەرچێت و هەڵچوون و نیگەرانی زیاتر ببێت.
- مانگی هەشتەم: ئاوسانی ئەندامەکان و خوێنبەربوونی پووک هەندێک جار بەردەوام دەبن، لەگەڵ گرژبوونی ڕەحم و ملی ڕەحم و هەستکردن بە ئارەزووی خێراکردنی تێپەڕبوونی کات.
- مانگی نۆیەم: چالاکیی لێدانی پێ کەم دەبێتەوە و جووڵەی سووڕانەوەی کۆرپە زیاتر دەبێت؛ بەهۆی دابەزینی سەر بەرەو ملی ڕەحمەوە هەناسەدان ئاسانتر دەبێت. ئازاری ناوچەی حەوز و کونەوە زیاتر دەبێت و دایک هەستیارتر و زوو هەڵچووتر دەبێت.
خۆراک و ڤیتامینە پێویستەکان
بۆ دڵنیابوون لە گەشەیەکی تەندروست، ژنی دووگیان پێویستی بە چەند ماددەی خۆراکییەکی دیاریکراو هەیە:
- ئاسیدی فۆلیک: بۆ گەشەی مێشک و کۆڵەکەی پشت پێویستە؛ دۆزی باوی ڕۆژانەی لە نێوان ٤٠٠-٨٠٠ مایکرۆگرامدایە و لە هەندێک حاڵەتی مەترسیداردا لەوانەیە بگاتە ٤ ملغ.
- ئاسن: ڕێگری لە کەمخوێنی دەکات و یارمەتی دروستبوونی پلاسێنتا دەدات؛ پێویستی ڕۆژانەی ٢٧ ملغە.
- کالسیۆم: ئێسک و ددانی دایک دەپارێزێت و پشتگیری گەشەی ماسولکەکانی کۆرپە دەکات؛ پێشنیار دەکرێت ڕۆژانە ١ گرام بخورێت.
- ماددەکانی تر: وەک ئۆمێگا-٣، یۆد، ڤیتامینەکانی (A، C، D)، زینک و کۆلین.
گەشەی کێشی کۆرپە بەپێی مانگەکانی دووگیانی
کۆرپە بە هێواشی گەشە دەکات و دەتوانرێت کێشی نزیکەیی بەم شێوەیە بزانرێت:
- مانگی دووەم: ١ گرام.
- مانگی سێیەم: ٢٢ گرام.
- مانگی چوارەم: ١٠٠ گرام.
- مانگی پێنجەم: ٣٦٠ گرام.
- مانگی شەشەم: ٨٠٠ گرام.
- مانگی حەوتەم: ١٣٠٠ گرام.
- مانگی هەشتەم: ٢٤٠٠ گرام.
- مانگی نۆیەم: نزیکەی ٣٥٠٠ گرام (لە کۆی گشتیدا لە نێوان ٢.٧ تا ٤ کگ دەبێت).
پرسیارە باوەکان
کێشی کۆرپە چۆن هەژمار دەکرێت؟
پزیشک ئامێری شەپۆلی دەنگی (سونار) بەکاردەهێنێت بۆ پێوانەکردنی دەوری سەر و سک، درێژی ئێسکی ڕان و بازوو، و پانیی سەر؛ پاشان ئەم زانیارییانە دەخرێنە ناو ژمێرەرێکی تایبەت بۆ خەمڵاندنی کێش.
چ فاکتەرێک کاریگەری لەسەر کێشی کۆرپە دەکات؟
چەند فاکتەرێک کاریگەرییان هەیە، لەوانە ڕەگەزی کۆرپە (زۆرجار نێرەکان قورسترن)، جەستەی دایک و باوک، دۆخی تەندروستیی دایک (وەک فشاری خوێن)، عادەتەکانی (وەک جگەرەکێشان)، هەروەها کارایی پلاسێنتا یان بوونی دووانە.
نیشانەکانی دووگیانی کەی کەم دەبنەوە؟
کاتێکی دیاریکراو بۆ هەمووان نییە؛ لە هەندێک ژندا نیشانەکان لە هەفتەی پێنجەمدا ون دەبن، لە هەندێکی تردا لە هەفتەی هەشتەمدا، لە کاتێکدا لەوانەیە لە هەندێک ژندا بە درێژایی ماوەی دووگیانی بەردەوام بن.
کەی دەبێت دەستبەجێ پزیشک ببینرێت؟
کاتێک ئەم نیشانانەی مەترسیدارە دەردەکەون، دەبێت چاودێریی پزیشکی وەربگیرێت:
- خوێنبەربوونی ڤاژینا یان گرژبوونێک کە لە ئازاری سووڕی مانگانە دەچێت.
- ڕشانەوەی زۆر کە لەوانەیە ببێتە هۆی وشکبوونەوەی جەستە.
- بەرزبوونەوەی پلەی گەرما لەگەڵ ڕەشەڵەک یان ئازاری جومگەکان.
- دەرچوونی شلەی ڤاژینا کە دەبێتە هۆی خارش یان ئازار لە کاتی میزکردندا.
- ئاوسانی زۆر یان ئازاری توند لە پێدا.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- پشکنینەکانی سێ مانگی دووەمی دووگیانی
- ئاسانکردنی لەدایکبوونی سروشتی بۆ سکپڕی
- خەواڵوویی لە دووگیانیدا: هۆکار و ڕێگاکانی مامەڵەکردن
- کرامپی دووگیانی: نیشانە و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی سکپڕی
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team