لەرزینی جەستە لە خەودا بە میۆکلۆنیاش ناسراوە؛ لەرزە ماسولییە خۆبەخۆ و ناڕێکەکانە کە لە خەودا یەک یان چەند ماسولە دەگرن.
لەرزینی جەستە لە خەودا چییە؟
میۆکلۆنیا بەخۆی وەک نەخۆشییەک پۆلێن ناکرێت، بەڵکو دۆخێکە کە لە بارودۆخی جۆراوجۆردا دەردەکەوێت. دوو جۆری هەیە:
- میۆکلۆنیای ئەرێنی: دەبێتە هۆی گرژبوونی ماسولەکان.
- میۆکلۆنیای نەرێنی: دەبێتە هۆی شل‌بوونی ماسولەکان.
نیشانەکانی گرژبوونی جەستە بە شێوەی لەرزەی لەناکاو لە جەستە، قاچ یان بازووەکان، یان گرژبوونی کورتخایەنی بەشێکی دیاریکراوی جەستە دەردەکەون. ئەم جوڵانانەش لەوانەیە وەڵامی هاندەرێکی دەرەکی بن.
هۆکاری گرژبوونی جەستە بەپێی تەمەن
ئەم ئاڵۆزییە زۆرجار پەیوەندی بە کێشەکانی مۆخی پشت یان مێشکەوە هەیە، و هۆکاری گرژبوونی جەستە بەپێی تەمەنی کەسی تووشبوو جیاوازە:
منداڵان و شیرخۆرەکان:
- ئاڵۆزیی جوڵەی دووبارەی ئەندامەکان، کە دەبێتە هۆی گرژبوونی کورت لە قاچ و بازووەکان.
- ئاڵۆزیی جوڵەی ڕیتمی، کە بە لەرزینی سەر دەردەکەوێت و زۆرجار پەیوەندی بە کێشەکانی گەشەوە هەیە.
- سەرع.
گەورەساڵان:
- سندرۆمی قاچی بێئارام، کە کەسەکە کۆنترۆڵی جوڵەی پێیەکانی لەدەست دەدات.
- نەخۆشیی هانتینگتۆن، کە دەبێتە هۆی لەرزەی ماسولی و گۆڕانکاری لە خەو و تێگەیشتندا.
- سکێلۆزی چەندگۆشەیی.
بەتەمەنەکان:
- نەخۆشیی پارکینسۆن، کە دەبێتە هۆی ڕەقیی ماسولەکان، لەرزین و لەدەستدانی هاوسەنگی.
- نەخۆشیی ئەلزهایمەر، کە ئەگەری تووشبوون بە نۆبە و میۆکلۆنیا زیاد دەکات.
- نەخۆشیی کرۆیتسفێلدت-یاکۆب، کە دەبێتە هۆی لەرزەی ماسولی و گۆڕانکاریی ڕەفتاری و مەعریفی.
هۆکارەکانی تر و نیشانەکانی دۆخەکە
هۆکارە زیادەکانیش لەوانەیە ببنە هۆی ئەم گرژبوونانە؛ لەوانەش سکته‌ی مێشک، لەکارکەوتنی گورچیلە، تووشبوون بە عەفونی، هەوکردنی ئۆتۆئیمیوون، یان کاریگەریی لاوەکیی هەندێک ماددەی کیمیایی و دەرمان.
سەبارەت بە نیشانەکانی دۆخەکە، تایبەتمەندییەکانی ئەمانەن:
- لەناکاو و چاوەڕواننەکراون.
- لە ڕووی هێز و ماوەوە ڕێکیان نییە.
- کۆنترۆڵکردنیان ناکرێت.
- لەوانەیە لە بەشێکی جەستەدا سنووردار بن یان بڵاوببنەوە.
دەستنیشانکردن و کاریگەرییە نەرێنییەکان
پزیشکان چەند ڕێگایەک بەکاردەهێنن بۆ دیاریکردنی هۆکارەکە؛ لەوانەش تۆماری کارەبایی مێشک، تۆماری کارەبایی ماسولە، و وێنەگرتنی تۆمۆگرافیای کۆمپیوتەری یان ڕێزۆنانسی مێگناتیسی بۆ دۆزینەوەی گەردیلە یان کێشەی پێکهاتەیی لە مۆخی پشت و مێشک، هەروەها پشکنینی جگەر و گورچیلە و شەکرە.
ئەم گرژبوونانە زۆرجار دەبنە هۆی کەمبوونەوەی کوالێتیی خەو و هەستکردن بە ماندووبوونی زۆر لە ڕۆژدا. لە کاتێکدا لە تەندروستاندا سادە دەبن، دووبارەبوونەوەیان لەوانەیە ئاماژە بێت بە ئاڵۆزییەکی دەمارەییی درێژخایەن.
چارەسەری لەرزینی جەستە لە خەودا
چارەسەرەکە پشت بە چارەسەرکردنی هۆکاری سەرەکی دەبەستێت، و لەوانەیە پزیشک هەندێک دەرمان بنووسێت، وەک:
- دژە-نۆبەکان (وەک: لێڤێتیراسیتام، فێنیتۆین، کلۆنازەپام).
- ئارامکەرەوەکان وەک باربیتوراتەکان.
- تۆکسینی بۆتۆلینۆم یان هایدرۆکسیتریپتۆفان.
پرسیارە باوەکان
هۆکاری لەرزینی جەستە لە خەودا چییە؟
لەوانەیە هۆکارەکە ئاڵۆزییە دەمارەییەکان وەک سەرع یان سکێلۆزی چەندگۆشەیی، یان نەخۆشییەکانی وەک پارکینسۆن و ئەلزهایمەر، یان دۆخی تەندروستی وەک لەکارکەوتنی گورچیلە و سکته‌ی مێشک بێت.
ئایا لەرزینی جەستە لە خەودا مەترسیدارە؟
گرژبوونەکان زۆرجار لە کەسانی تەندروستدا سادەن، بەڵام ئەگەر دووبارە ببنەوە، لەوانەیە نیشانەی ئاڵۆزییەکی دەمارەییی درێژخایەن بن.
میۆکلۆنیا چۆن دەستنیشان دەکرێت؟
بە پشکنینی تاقیگەیی، تۆماری کارەبایی مێشک و ماسولەکان، یان وێنەگرتن بە ڕێزۆنانسی مێگناتیسی و تۆمۆگرافیای کۆمپیوتەری دەستنیشان دەکرێت.
تکانی جەستە پێش خەوتن چییە؟
میۆکلۆنیا بریتییە لە لەرزە ماسولییە خۆبەخۆ و ناڕێکەکان کە لە کاتی خەوتندا ڕوودەدەن.
کەی پێویستە دەستبەجێ ڕاوێژ بە پزیشک بکەیت؟
لە بارودۆخەکانی خوارەوەدا پێویستە بە پەلە داوای یارمەتیی پزیشکی بکەیت:
- ڕوودانی نۆبەی سەرع.
- تووشبوون بە سەرئێشەیەکی توند.
- دووبارەبوونەوەی گرژبوونی ماسولەکان یان زیادبوونی توندییان بە شێوەیەک کە کاری ڕۆژانە تێکبدات.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- گلایسین بۆ خەو: سوود و کاتی خواردن
- خەوتنی ئاژەڵان چۆنە؟
- تیشکی ئێکس بۆ پشکنین و چارەسەری نەخۆشی
- سەردانی بەشی فریاکەوتن بەهۆی ملاتۆنین
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team