قەدەغەکان دوای پیوندی قەرنیە و ڕێنمایی چاودێری چاو فێربە؛ ماوەی چاکبوونەوە ڕەنگە تا ١٨ مانگ بخایەنێت و یارمەتیدەر بێت بۆ دوورکەوتنەوە لە ئاڵۆزییەکان.
نەشتەرگەری پیوندی قەرنیە چییە؟
ئەم نەشتەرگەرییە کاتێک ئەنجام دەدرێت کە چینە دەرەکییە ڕوونەکەی چاو زیانی پێبگات. بەشی زیانلێکەوتوو یان هەموو قەرنیەکە بە قەرنیەیەکی تەندروست جێگۆڕکێی پێ دەکرێت، کە دەتوانێت سروشتی یان دەستکرد بێت. ئامانجی نەشتەرگەرییەکە گەڕاندنەوەی ڕوونی چاو و توانای ڕاکێشانی تیشکە بۆسەر تۆڕی چاو، بۆ باشترکردنی بینینی تەمومژاوی.
جۆرەکانی ئەم نەشتەرگەرییە بەپێی دۆخی نەخۆش جیاوازن:
- پیوندی تەواوی ئەستووری: هەموو چینەکانی قەرنیە جێگۆڕکێیان پێ دەکرێت و ماوەیەکی درێژی چاکبوونەوەی دەوێت کە ڕەنگە بگاتە ساڵێک.
- پیوندی بەشی: تەنها چینە دەرەکی یان ناوەندییەکان جێگۆڕکێیان پێ دەکرێت؛ چاکبوونەوەی خێراترە و مەترسی تووشبوون بە هەوکردن کەمترە.
- ڕاپەی قەرنیەی ئەندۆتێلیال: لەم جۆرەدا تەنها چینە ناوەوەییەکە جێگۆڕکێی پێ دەکرێت.
قەدەغەکان دوای پیوندی قەرنیە
بۆ دڵنیابوون لە جێگیری قەرنیەی پیوندکراو و پاراستنی تەندروستی چاو، پێویستە ئەمانە نەکرێن:
- مالاندنی چاو: بۆ ئەوەی زیان بە ئەنجامی نەشتەرگەرییەکە نەگات، دەستدان یان مالاندنی چاو بە تەواوی قەدەغەیە.
- چالاکییە جەستەییە سەختەکان: دەبێت لە وەرزشە توندوتیژەکان وەک مشتومڕ دووربکەونەوە و لە مەلەکردن لە حەوز یان دەریا خۆ بپارێزن، چونکە ماددەکان ڕەنگە چاو هەستیار بکەن.
- شێوازی خەوتن: لە هەندێک دۆخدا، پزیشک ڕێنمایی دەکات تەنها بە پشت بخەون بۆ ئەوەی قەرنیەکە لە شوێنی خۆی بمێنێتەوە.
- مامەڵەکردن بە ئاو: پێشنیار دەکرێت بۆ لانیکەم مانگێک ڕێگا نەدەن سابون یان ئاو ڕاستەوخۆ بگاتە چاو، هەرچەندە دەتوانن بە شێوەی ئاسایی خۆتان بشۆن.
- لێخوڕینی ئۆتۆمبێل: لە ڕۆژی نەشتەرگەری و چەند ڕۆژی دواتردا لێخوڕین قەدەغەیە. هەرچەندە هەندێک کەس ئەگەر چاوی دیکەیان تەندروست بێت، دوای ٢٤ کاتژمێر لێدەخوڕن، پزیشکان پێیان باشترە ماوەیەکی زیاتر چاوەڕێ بکرێت.
گەڕانەوە بۆ کار و چالاکییە ڕۆژانەکان
ماوەی گەڕانەوە بۆ کار بە جۆری پیشەکەوە پەیوەستە:
- کارەکانی نووسینگە: ئەو کارانەی پێویستیان بە هەوڵی جەستەیی نییە، دەتوانرێت دوای ٢ تا ٣ هەفتە دەستیان پێ بکرێتەوە.
- کارە دەستییەکان: پێویستیان بە چاوەڕوانییەک هەیە کە لە ٣ تا ٤ مانگ دەخایەنێت.
- پیشە وردەکان: بەکارهێنانی ئامێری تیژ یان هەڵگرتنی کەرەستەی قورس قەدەغەیە تا دڵنیایی لە گەڕانەوەی تیژی بینین و چاکبوونەوەی تەواو بکرێت.
ڕێنمایی دوای پیوندی قەرنیە بۆ چاکبوونەوە
بۆ پاراستنی تەندروستی قەرنیەی چاو، پێشنیار دەکرێت ئەم ڕێنماییانە جێبەجێ بکرێن:
- چارەسەرییە دەرمانییەکان: پابەندبوونی ورد بە دڵۆپەکانی چاو و دەرمانە پێدراوەکان بۆ تەڕکردنەوەی چاو، کەمکردنەوەی هەوکردن و ڕێگریکردن لە وەڵامی سیستەمی بەرگریی جەستە دژ بە قەرنیە نوێیەکە.
- پاراستنی دەرەکی: چاویلکەی پارێزەر بپۆشن بۆ پاراستنی چاو لە تۆز و تیشکی بەهێزی خۆر.
- بەدواداچوونی پزیشکی: پابەندبن بە کاتی پشکنینە دووبارەکان کە ڕەنگە بۆ ماوەی ساڵێک دوای نەشتەرگەرییەکە بەردەوام بن.
ئاڵۆزییە ئەگەرییەکان
سەرەڕای سەلامەتی نەشتەرگەرییەکە، ڕەنگە هەندێک ئاڵۆزی ڕووبدەن، لەوانە:
- ڕەتکردنەوەی قەرنیەی پیوندکراو لەلایەن جەستەوە، بەهۆی هێرشی سیستەمی بەرگریی جەستە بۆ سەری.
- ڕوودانی خوێنبەربوون، ئاوسانی قەرنیە یان تاریکبوونەوەی لەعدە.
- بەرزبوونەوەی فشاری چاو (گلوکۆما) یان تووشبوون بە هەوکردنی بەکتریایی.
- جیاوازبوونەوەی تۆڕی چاو یان دەرچوونی شلە لە قەرنیە.
پرسیارە باوەکان
کێ پێویستی بەو نەشتەرگەرییە هەیە؟
ئەم نەشتەرگەرییە بۆ دۆخەکانی شوێنەواری برینی قەرنیە بەهۆی تووشبوون بە هەوکردن، قەرنیەی لوولەیی، برینی قەرنیە، باریکبوونەوە و ئاوسانی قەرنیە بەکاردێت. هەروەها بۆ نەخۆشییە میراتییەکان وەک دیستڕۆفی فوکس، یان کێشەکانی دروستبوو بەهۆی نەشتەرگەرییە پێشووترەکانیش بەکاردێت.
کەی بەهۆی ئاڵۆزییەکانی نەشتەرگەرییەکەوە پێویستە پزیشک ببینرێت؟
ئەگەر هەر یەکێک لەم نیشانانەی خوارەوە تێبینی کرا، دەبێت دەستبەجێ پزیشک ببینرێت:
- ئازار یان سووربوونەوەی چاو کە زیاد دەبێت.
- تەمومژاویی و ناڕوونی بینین یان لاوازبوونی توانای بینین.
- زیادبوونی هەستیاری بەرامبەر ڕووناکی.
- دەرکەوتنی دەرچووی چرکی (ئابڵە) لە چاو یان تووشبوون بە تا.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاری: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ڕۆماتیزمی چاو و نیشانەکانی
- چارەسەری ئاوسانی چاو بەپێی هۆکار
- هۆکارەکانی هەستیاری چاو و چارەسەرەکان
- نەخۆشییە جینییەکانی چاو و نیشانەکانیان
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی چاو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team