عوسفر بۆ ترسی منداڵان هەندێک جار وەک هەڵبژاردەیەکی سروشتی بۆ کەمکردنەوەی نیگەرانی بەکاردێت؛ ڕووەکە دەتوانێت دۆخی دەروونی باشتر بکات.
عوسفر چییە؟
عوسفر، کە بە ناوی قەرطمیش ناسراوە، ڕووەکێکی گوڵدارە و سەر بە خێزانی ئەستێرەییەکانە. گوڵەکانی بە ڕەنگی جۆراوجۆر، لەوانە زەرد، سوور، پرتەقاڵی و سپی دەردەکەون. ئەم ڕووەکە بە فراوانی بۆ ڕەنگکردنی خواردن وەک جێگرەوەی زەعفەران بەکاردێت، هەروەها لە دروستکردنی کەرەستەی جوانکاری و بۆیاغدا بەکاردێت. لە تۆوەکانییەوە ڕۆنێک دەرهێنرێت کە دەوڵەمەندە بە ئەسیدی لینۆلێیک.
عوسفر بۆ ترسی منداڵان چۆن بەکاردێت؟
نیگەرانی و ترس زۆرجار پەیوەندییان بە دۆخی خەمۆکییەوە هەیە. بەهۆی کاریگەرییە لاوەکییەکانی هەندێک دەرمانی باو، وەک بێخەوی، سەرگێژی و زیادبوونی کێش، ڕەنگە عوسفر وەک جێگرەوەیەکی سروشتی یان چارەسەرێکی یارمەتیدەر بەکاربهێنرێت. کاریگەریی عوسفر لە کەمکردنەوەی ترس پەیوەندی بە توانای ڕێکخستنی هۆرمۆنی سیرۆتۆنین و کارلێککردنی لەگەڵ وەرگرەکانی دۆپامینەوە هەیە؛ بەمەش لە جۆرە ڕووەکە دەرمانییەکان دادەنرێت کە یارمەتی کەمکردنەوەی توندی پەستان دەدەن.
سوودەکانی عوسفر بۆ منداڵان بە پێی شێوازی بەکارهێنان
سوودەکانی عوسفر بۆ منداڵان بە پێی ئەوەی چۆن بە منداڵ دەدرێت جیاوازن:
- لە ڕێگەی دەرزیی ناوڕەگ (بە چاودێریی پزیشکی):
- یارمەتیدانی نەخۆشانی ڕکودەی زەرداو کە لە خواردنیاندا چەورییان کەمە.
- یارمەتیدانی چارەسەری پاپیلۆمای حەنجەرە دوای نەشتەرگەری بۆ کەمکردنەوەی ئەگەری گەڕانەوەی.
- ڕووبەڕووبوونەوەی خراپخۆراکی بەهۆی ئەو ڤیتامین و چەورییە تێرەنەکراوانەی تێیدایە.
- لە ڕێگەی دەمەوە:
- زیادکردنی بۆ برنج و شۆربا بۆ بەهێزکردنی تەندروستیی گشتی.
- ڕۆنی عوسفر وەک تەواوکەری خۆراک بەکاردێت (بە بڕی دوو کەوچکی گەورە لە ڕۆژێکدا) بۆ یارمەتیدانی چارەسەری نەخۆشیی فرطی کەرەستەبوونی دەوری ڕیشەی موو، کە لە خراپخۆراکییەوە دروست دەبێت.
- ماساژی دەرەکی:
- ڕۆنی عوسفر بەسەر پێستدا دەمالرێت بۆ چارەسەری وشکی و باشترکردنی دەرکەوتنی پێست، بەهۆی ڤیتامینی هـ و ئەسیدی لینۆلێیکەوە.
زیانەکانی عوسفر بۆ منداڵان و ئاگادارییەکانی بەکارهێنان
سەرەڕای سوودە تەندروستییەکان، لە هەندێک دۆخدا پێویستە بەکارهێنانی عوسفر دووربخرێتەوە بۆ ئەوەی زیانەکانی بۆ منداڵان ڕوونەدەن:
- ناڕێکیی خوێنبەربوون: بۆ ئەوانەی کێشەی لە جەڵتەبەستنی خوێن یان برینی گەدەیان هەیە بەکاری نەهێنن، چونکە خێرایی جەڵتەبەستنی خوێن هێواش دەکاتەوە.
- شەکرە: بۆچوونەکان دەربارەی کاریگەریی عوسفر جیاوازن؛ هەندێک سەرچاوە ئاماژە بەوە دەکەن کە ڕەنگە ئاستی شەکر لە خوێندا بەرز بکاتەوە، لە کاتێکدا سەرچاوەکانی تر دەڵێن ڕەنگە ئاستەکە باشتر بکات یان ڕێکخستنی شەکر قورس بکات. بۆیە پێویستە لەگەڵ پزیشک ڕاوێژ بکرێت.
- هەستیاری: پێویستە لە منداڵانی هەستیار بە ڕووەکەکانی خێزانی ڕەگ‌وید، وەک داوودی و کالێندولا، دووربخرێتەوە.
کەی پێویستە دەستبەجێ پزیشک ببینرێت؟
ئەگەر دوای بەکارهێنانی عوسفر نیشانەکانی هەستیاری لە منداڵدا دەرکەوت، پێویستە دەستبەجێ یارمەتیی پزیشکی وەربگیرێت. لەوانە:
- قورسایی لە هەناسەدان.
- خێرابوونی لێدانی دڵ.
- دەرکەوتنی پەڵەی پێستیی لەناکاو.
پرسیارە باوەکان
عوسفر چییە؟
ڕووەکێکی گوڵداری سەر بە خێزانی ئەستێرەییەکانە؛ گوڵەکانی وەک ڕەنگ بەکاردێن و لە تۆوەکانی ڕۆنێک دەرهێنرێت کە دەوڵەمەندە بە ئەسیدە چەورییە تێرەنەکراوەکان و ڤیتامینی هـ.
ئایا عوسفر بۆ هەموو منداڵان سەلامەتە؟
نەخێر، پێویستە لە دۆخی هەستیاری بە هەندێک ڕووەک، یان کاتی بوونی ناڕێکیی جەڵتەبەستنی خوێن، یان لە منداڵانی تووشبوو بە شەکرە بەکاری نەهێنرێت.
عوسفر چۆن یارمەتی کەمکردنەوەی نیگەرانی دەدات؟
عوسفر هۆرمۆنی سیرۆتۆنین ڕێکدەخات و لەگەڵ وەرگرەکانی دۆپامین کارلێک دەکات؛ ئەمەش یارمەتی کەمکردنەوەی نیشانەکانی ترس و نیگەرانی دەدات.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاری: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- سوودی ئانیسون بۆ گەدە و هەرس
- زیرفۆن بۆ ئازاری دەمار و سنگ
- بەهای خۆراکی پرتەقاڵ و کاریگەرییەکانی
- سوود و زیانەکانی ڕۆنی ئۆکالیپتۆس
- زیاتر دەربارەی گیا پزیشکییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team