در این مقاله با بهترین روش‌های محافظت از چشم و پوست در برابر آسیب‌های ناشی از قرارگیری بیش از حد در معرض اشعه‌های فرابنفش برای پیشگیری از سرطان‌ها و آسیب‌های بینایی آشنا می‌شوید تا بتوانید از طریق محافظت از چشم و پوست، سلامت خود را تضمین کنید.
خورشید چگونه به پوست آسیب می‌زند؟
اشعه‌های فرابنفش به سلول‌های پوست نفوذ کرده و به آن‌ها آسیب می‌زنند که این امر می‌تواند منجر به تبدیل آن‌ها به سلول‌های سرطانی شود. برای رخ دادن این اثر، لزومی ندارد که هوا حتماً گرم باشد. اما آفت‌زدگی منجر به آزاد شدن مواد شیمیایی می‌شود که باعث تورم رگ‌های خونی و نشت مایعات می‌گردد؛ در نتیجه پوست قرمز شده، احساس درد ایجاد می‌شود و در موارد شدید ممکن است تاول ظاهر شود.
این سوختگی‌ها در تمام سنین خطرناک هستند، اما تأثیر آن‌ها بر کودکان و نوجوانان شدیدتر است و احتمال ابتلا به سرطان پوست در آینده را افزایش می‌دهد. برخی متخصصان معتقدند بروز حتی یک مورد تاول قبل از سن ۲۰ سالگی می‌تواند خطر ابتلا به ملانومای بدخیم را دو برابر کند.
چه کسانی در معرض خطر هستند؟
سرطان پوست می‌تواند هر کسی را مبتلا کند، اما برخی گروه‌ها بیشتر در معرض خطر قرار دارند:
- افرادی با پوست روشن که به راحتی می‌سوزند.
- کسانی که موهای بلوند یا قرمز دارند.
- افرادی که دارای کک و مک یا خال‌های متعدد هستند.
- کسانی که سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پوست دارند.
- افرادی که سابقه آفت‌زدگی شدید، به‌ویژه در دوران کودکی را دارند.
افرادی با پوست سیاه یا قهوه‌ای به دلیل مقاومت طبیعی پوستشان در برابر اشعه‌های فرابنفش، کمتر در معرض خطر هستند، اما ریسک ابتلا برای آن‌ها نیز همچنان وجود دارد.
روش‌های محافظت در برابر آفتاب
خطر خورشید تنها محدود به ایام تعطیلات نیست و آسیب‌ها می‌توانند در هر زمانی رخ دهند. برای تضمین محافظت در برابر آفتاب، توصیه می‌شود موارد زیر را رعایت کنید:
- اجتناب از قرار گرفتن در معرض خورشید و ماندن در سایه از ساعت ۱۱ صبح تا ۳ بعد از ظهر.
- استفاده از ضدآفتاب‌هایی با درجه +۱۵.
- پوشیدن لباس‌هایی که بدن را می‌پوشانند، از جمله کلاه و عینک آفتابی.
- مراقبت ویژه از کودکان از طریق پوشاندن آن‌ها و نگه داشتنشان در سایه.
خطرات دستگاه‌های برنزه کننده مصنوعی
تخت‌های برنزه کننده جایگزین امنی نیستند، زیرا پوست را در معرض اشعه‌های فرابنفش مضر قرار می‌دهند و منجر به موارد زیر می‌شوند:
- افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست تا ۷۵٪ برای کسانی که زیر ۳۵ سال از آن‌ها استفاده می‌کنند.
- تسریع پیری پوست.
- ایجاد سوختگی، خشکی، خارش و بثورات پوستی.
- تحریک چشم‌ها و ابتلا به آب‌مروارید (ساد).
استفاده از این دستگاه‌ها برای افرادی که سابقه خانوادگی سرطان پوست دارند، پوست روشنی دارند یا داروهای افزایش حساسیت پوست به خورشید مصرف می‌کنند، کاملاً ممنوع است.
راهکارهای محافظت از چشم در برابر آسیب‌ها
قرارگیری طولانی‌مدت در معرض خورشید خطر ابتلا به آب‌مروارید و تروما (پتری) را افزایش می‌دهد. همچنین اشعه‌های فرابنفش می‌توانند باعث سوختگی‌های دردناک و موقت در سطح چشم شوند، درست مانند اتفاقی که برای پوست می‌افتد. اشعه‌های منعکس شده از آب، برف و نور مصنوعی در دستگاه‌های برنزه کننده بسیار خطرناک هستند.
برای محافظت از چشم و صورت، بهتر است کلاه‌های لبه‌دار عریض بپوشید. هنگام انتخاب عینک محافظ، باید از وجود ویژگی‌های زیر اطمینان حاصل کنید:
- داشتن علامت CE و استانداردهای مربوطه (مانند BS EN ISO ۱۲۳۱۲-۱:۲۰۱۳).
- داشتن برچسب UV ۴۰۰.
- اطمینان از اینکه ۱۰۰٪ اشعه‌های فرابنفش را مسدود می‌کند.
- انتخاب عینک‌هایی با دسته‌های پهن یا منحنی برای پوشاندن کناره‌های چشم.
سوالات متداول
خورشید چگونه به پوست آسیب می‌زند؟
اشعه‌های فرابنفش به پوست نفوذ کرده و سلول‌های آن را تخریب می‌کنند که می‌تواند منجر به تبدیل آن‌ها به سلول‌های سرطانی شود. همچنین باعث سوختگی‌هایی می‌شوند که منجر به تورم رگ‌های خونی و قرمزی پوست می‌گردد.
چه کسانی در معرض خطر هستند؟
افراد با پوست روشن، موهای قرمز یا بلوند، کسانی که کک و مک یا سابقه خانوادگی سرطان پوست دارند و یا در کودکی دچار آفت‌زدگی شدید شده‌اند.
راههای محافظت از چشم چیست؟
از طریق استفاده از عینک‌های آفتابی با استانداردهای لازم (UV ۴۰۰)، پوشیدن کلاه‌های لبه‌دار عریض و اجتناب از نگاه کردن مستقیم به خورشید برای جلوگیری از آسیب به شبکیه.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در موارد زیر باید فوراً با پزشک مشورت کنید:
- مشاهده هرگونه تغییر در اندازه یا شکل خال‌ها یا کک و مک‌های پوست.
- اگر خال‌های پوستی شروع به خونریزی کنند.
- ظهور هرگونه رشد پوستی غیرعادی.
سلب مسئولیت پزشکی: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت پزشکی تخصصی نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- راهنمای کامل مراقبت از مو و درمان موهای آسیب‌دیده
- چگونه بهترین ضد آفتاب پوست را انتخاب کنیم؟
- خواص سیب‌زمینی برای پوست و مو و روش‌های استفاده
- بررسی ایمنی مام ضد تعریق نیویا و اثرات آن بر سلامتی
- بیشتر درباره مراقبت از پوست
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team