گل مژه چشم به صورت یک توده قرمز و دردناک شبیه به جوش روی پلک ظاهر می‌شود که یک عفونت باکتریایی است و می‌توان آن را از طریق مراقبت‌های خانگی یا درمان‌های پزشکی مدیریت کرد.
گل مژه چشم چیست و علائم آن کدامند؟
این وضعیت یک التهاب باکتریایی است که غدد چربی کوچک در پایه مژه‌ها را درگیر می‌کند. زمانی که این غدد به دلیل چربی‌ها، آلودگی‌ها یا سلول‌های مرده پوست مسدود می‌شوند، محیطی برای رشد باکتری‌ها فراهم می‌گردد.
علائم آن عبارتند از:
- ظهور یک دانه قرمز پر از چرک در لبه خارجی یا داخلی پلک.
- تورم و درد در پلک چشم.
- افزایش ترشح اشک.
- احساس خارش و سوزش در چشم.
این وضعیت ممکن است با «شالیسیون» (Chalazion) مشابه باشد، اما تفاوت اصلی در این است که شالیسیون معمولاً دردناک نیست و بیشتر در قسمت داخلی پلک ظاهر می‌شود.
علت گل مژه و عوامل خطر
باکتری‌های استافیلوکوک اغلب باعث التهاب غدد چربی می‌شوند که منجر به این عارضه می‌گردد. چندین عامل احتمال بروز آن را افزایش می‌دهند، از جمله:
- لمس چشم‌ها با دست‌های غیربهداشتی.
- قرار دادن لنزهای تماسی بدون استریل کردن آن‌ها یا بدون شستن دست‌ها.
- خوابیدن با آرایش چشم یا استفاده از لوازم آرایشی قدیمی و تاریخ مصرف گذشته.
- ابتلا به بیماری‌های پوستی مانند روزاسیا یا التهاب مزمن پلک.
روش‌های درمان گل مژه در خانه
در بسیاری از موارد، این عفونت به طور خودبه‌خود از بین می‌رود، اما می‌توان روند بهبودی را تسریع کرد و درد را با روش‌های زیر کاهش داد:
- کمپرس گرم: قرار دادن یک تکه پارچه تمیز و خیس شده با آب گرم روی چشم بسته به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه. تکرار این کار ۲ تا ۳ بار در روز به تخلیه چرک و چربی‌ها کمک می‌کند.
- تمیز کردن پلک: پاک کردن روزانه پلک با پنبه خیس شده با ترکیبی از آب گرم و شامپوی بچه (که باعث سوزش چشم نمی‌شود).
- پاکت‌های چای: قرار دادن یک کیسه چای سیاه (پس از دم کردن و رسیدن به دمای مناسب) روی چشم به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه برای کاهش تورم.
- ماساژ ملایم: ماساژ آرام ناحیه پس از کمپرس گرم برای کمک به تخلیه غدد. حتماً دست‌ها را خوب بشویید و در صورت افزایش درد، ماساژ را متوقف کنید.
هشدار‌های مهم در حین درمان:
۱. هرگز سعی نکنید دانه را فشار دهید یا برای خارج کردن چرک آن را باز کنید، زیرا باعث گسترش عفونت می‌شود.
۲. استفاده از آرایش چشم و لنزهای تماسی را متوقف کرده و تا بهبودی کامل از عینک استفاده کنید.
مداخلات پزشکی و داروهای درمانی
اگر وضعیت بهبود نیافت، پزشک از طریق معاینه بصری تشخیص می‌دهد و ممکن است گزینه‌های درمانی زیر را پیشنهاد کند:
- آنتی‌بیوتیک‌ها: ممکن است به صورت قطره، کرم‌های موضعی یا قرص در صورت گسترش عفونت تجویز شوند.
- مداخلات جراحی: ایجاد یک برش کوچک برای تخلیه چرک در صورتی که گل مژه به طور خودبه‌خود بهبود نیابد.
پیشگیری از گل مژه
برای کاهش احتمال تکرار این عفونت، توصیه می‌شود موارد زیر را رعایت کنید:
- شستن دست‌ها با آب و صابون یا استفاده از ضدعفونی‌کننده الکلی قبل از لمس چشم‌ها.
- پاک کردن همیشگی آرایش چشم قبل از خواب و عدم اشتراک ابزارهای آرایشی با دیگران.
- پایبندی به دستورالعمل‌های پزشک در مورد ضدعفونی کردن لنزهای تماسی.
- استفاده منظم از کمپرس‌های گرم برای کسانی که سابقه ابتلا به این عارضه را دارند.
سوالات متداول
آیا گل مژه چشم واگیردار است؟
خیر، گل مژه چشم واگیردار نیست و از طریق تماس مستقیم از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود، اما توصیه می‌شود از به اشتراک گذاشتن حوله با فرد مبتلا خودداری کنید.
بهبودی آن چقدر زمان می‌برد؟
تورم معمولاً پس از سه روز کاهش می‌یابد، اما روند بهبودی کامل با استفاده از درمان‌های خانگی تقریباً ۷ تا ۱۰ روز طول می‌کشد.
تفاوت آن با شالیسیون چیست؟
شالیسیون ناشی از انسداد غدد چربی است و معمولاً بدون درد است، در حالی که گل مژه دردناک و ملتهب است، هرچند روش درمان هر دو مشابه است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در موارد زیر باید فوراً از پزشک کمک بگیرید:
- عدم بهبود وضعیت پس از ۴۸ ساعت مراقبت‌های خانگی.
- گسترش قرمزی و تورم به گونه‌ای که تمام پلک را در بر بگیرد یا به گونه و سایر نقاط صورت گسترش یابد.
- تشدید محسوس عفونت.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت با پزشک متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- تمرین چشم برای کاهش خستگی و درمان انحراف
- نابیناها چه می‌بینند و چگونه محیط را درک می‌کنند؟
- راهنمای سلامت چشم‌های درشت و بینایی زنان
- علت ورم پلک چشم و روش‌های درمان آن
- بیشتر درباره بیماری‌های چشم
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team