نیشانەکانی سەرماخۆردن بە ئینگلیزی (Common Cold) لەگەڵ هەستیاری و ئەنفلۆەنزا تێکەڵ دەبن؛ جیاکردنەوەیان بۆ دیاریکردنی چارەسەری گونجاو گرنگە.
جیاوازی نێوان سەرماخۆردن بە ئینگلیزی و هەستیاریی وەرزی
سەرماخۆردن بەهۆی تووشبوون بە ڤایرۆسی گوازراوەوە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دروست دەبێت، بەڵام هەستیاری بەهۆی کاردانەوەیەکی زۆری سیستەمی بەرگریی جەستە بەرامبەر بە هۆکارە ناتوشێنەرەکان، وەک تۆز و گەردی گوڵ، ڕوودەدات. جیاوازی زکام و هەستیاری لە نیشانەکاندا بە چەند شێوەیەک دەردەکەوێت:
گرنگترین جیاوازییەکانی نیشانەکان:
- مخاط: لە هەستیارییەکاندا ڕوونە، بەڵام لە سەرماخۆردندا ئەستوورتر دەبێت و زۆرجار بەهۆی گۆڵە سپییەکانی خوێنەوە دەبێتە زەرد یان سەوز.
- خوران: خورانی چاو و لووت نیشانەیەکی بەهێزی هەستیارییە، بەڵام لە سەرماخۆردندا دەگمەنە.
- تا و ئازار: تا و ئازاری جەستە زۆرجار نیشانەی تووشبوون بە سەرماخۆردنن، بەڵام هەستیاریی وەرزی هەرگیز تا دروست ناکات.
- ماوە: سەرماخۆردن لە یەک هەفتە تا دوو هەفتە دەخایەنێت؛ هەستیاریش لەوانەیە شەش هەفتە یان زیاتر بەردەوام بێت، تا ئەو کاتەی ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ هۆکارەکە بەردەوامە.
چۆن سەرماخۆردن لە ئەنفلۆەنزا جیا بکەیتەوە؟
هەردووکیان نەخۆشیی ڤایرۆسیی سیستەمی هەناسەدانن، بەڵام ئەنفلۆەنزا مەترسیدارترە و نیشانەکانی بە شێوەیەکی لەناکاو و توند دەردەکەون.
- ئەنفلۆەنزا: بە تای بەرز (زۆرجار ٣٨ پلەی سێلسیۆس یان زیاتر)، ماندووبوون و لاوازیی زۆر کە لەوانەیە لە کەسانی بەساڵاچوودا چەندین هەفتە بخایەنێت، و ئازاری ماسولکەکان و کۆکەی وشک دەناسرێتەوە.
- سەرماخۆردن: سووکترە، زۆرجار لووت‌گرتن و ئاوی لووتی لێ دەکەوێتەوە و نیشانەکانی بە هێواشی پەرە دەسەنن.
سەرماخۆردن لە منداڵان و ساواکان
ڕشح یان زکام لە نەخۆشییە باوەکانی منداڵانە و لەوانەیە منداڵێک لە یەک زستاندا زیاتر لە پێنج جار تووشی ببێت.
نیشانە باوەکان:
- سووتان و ئازاری قوڕگ وەک یەکەم نیشانە.
- ئاوی لووت، لووت‌گرتن، پژمین و کۆکە.
- سەرئێشە و بەرزبوونەوەیەکی کەمی پلەی گەرمی لەگەڵ کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن.
ئامۆژگاری بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکان:
- بەکارهێنانی سپرەی ئاوی خوێیی بۆ پاککردنەوەی لووت.
- شێدارکردنی ژوورەکە بە هەڵمی ئاو.
- بەکارهێنانی ڤازیلین لە دەرەوەی لووت بۆ کەمکردنەوەی هەستیاری و ئازاری پێست.
- پشوودان و خواردنەوەی شلە.
ڕێگاکانی پێشگیری و گواستنەوەی تووشبوون
تووشبوون بە هەڵمی هەناسەدان یان دەستدان لە ڕوویە پیسکراوەکانەوە دەگوازرێتەوە، و ڤایرۆسەکان دەتوانن لە چاوەوە بۆ لووت و پاشان بۆ قوڕگ بگوازنەوە.
بۆ پێشگیری، ئەمانە پێشنیار دەکرێن:
- بەردەوام دەست بشۆ.
- کاتی کۆکە یان پژمین، دەم و لووت دابپۆشە.
- منداڵان لە دوور لە جگەرەکێشان و کەسانی تووشبوو بە ڕشح ڕابگرە.
- خاولی و کەرەستەکانی خواردن بە هاوبەشی بەکارمەهێنە.
پرسیارە باوەکان
سەرماخۆردن بە ئینگلیزی چی پێ دەوترێت؟
بە ئینگلیزی بە سەرماخۆردن دەوترێت “Common Cold”.
چۆن بە ئینگلیزی بڵێم سەرماخۆردنم هەیە؟
دەتوانیت ڕستەی “I have a cold” بەکاربهێنیت بۆ دەربڕینی ئەوەی سەرماخۆردنت هەیە.
زکام بە ئینگلیزی چییە و چۆن لە ئەنفلۆەنزا جیا دەبێتەوە؟
بۆ جیاکردنەوەیان بە ئینگلیزی، وشەی “Cold” بۆ زکامی ئاسایی بەکاردێت و وشەی “Flu” بۆ ئاماژەکردن بە ئەنفلۆەنزا.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانەی خوارەوە دەرکەوتن، دەبێت دەستبەجێ ڕاوێژی پزیشکی وەربگریت:
- بەردەوامبوونی کۆکە بۆ ماوەیەکی درێژ یان گۆڕانی بۆ کۆکەی هاوبە ڕەشاوە.
- بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی بۆ سەر ٣٨.٨ پلەی سێلسیۆس لەگەڵ لەرز.
- هەستکردن بە تەنگەنەفەسی یان سەختی لە هەناسەدان.
- بەردەوامبوونی کۆکە لە منداڵاندا (لەوانەیە ئاماژە بێت بە ئەسمای پەیوەست بە هەستیاری).
بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژکردن لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- نیشانەکانی مێرس و خۆپاراستن لێی
- جیاوازی گریپ یان سەرماخواردن
- ڤاکسینی ئەنفلۆنزا لە دووگیانیدا: سوود و سەلامەتی
- پرسیارەکان دەربارەی کۆرۆنا: نیشانە و خۆپاراستن
- زیاتر دەربارەی هەڵامەت، ئەنفلۆنزا و کۆڤید-١٩
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team