سوودەکانی هەنگوینی سەمەر لەوانەیە بۆ تەندروستی، بەرگریی جەستە و چاودێریی پێست گرنگ بن؛ لێرەدا پێکهاتە و ئاگادارییەکانی بەکارهێنان دەخوێنیتەوە.
هەنگوینی سەمەر چییە؟
ئەم جۆرە هەنگوینە کاتێک بەرهەم دێت کە هەنگەکان دارە ملخە ڕەشەکە هەڵدەبن. ڕەنگی ڕوونە و لە نێوان سپیی مایل بۆ زەرد یان زەردی مایل بۆ سەوز دەگۆڕێت؛ هەندێک جار زۆر شەفافیشە. هەروەها بۆنێکی خۆش و عەتریی هەیە کە لە بۆنی میوە یان گوڵ دەچێت.
پێکهاتە خۆراکییەکانی هەنگوینی سەمەر
یەک قاشق لەم هەنگوینە (بە کێشی ٢١ گرام) نزیکەی ٦٠ کالۆری دابین دەکات، کە ١٧ گرام شکری تێدایە؛ لەوانە فرکتۆز، سوکرۆز و گلۆکۆز. چەوری، پرۆتین و ڕیشاڵی تێدا نییە، بەڵام ئەمانەی تێدایە:
- کانزا و ڤیتامین بە بڕی کەم، وەک مەگنیزیۆم و ڤیتامین C.
- دژە ئۆکسیدکەرەوە، لەوانە فینۆل و فلاڤۆنۆید، کە خانەکان لە زیانی ڕادیکاڵە ئازادەکان دەپارێزن.
- بێتا کارۆتین، کە بۆ تەندروستیی پێست و مێشک سوودبەخشە.
سوودەکانی هەنگوینی سەمەر بۆ تەندروستی
بەهۆی پێکهاتە تایبەتەکەیەوە، ئەم هەنگوینە چەند سوودێکی تەندروستی بۆ جەستە دابین دەکات:
- بەرەنگاربوونەوەی میکرۆب و هەوکردن: پرۆکسیدی هایدرۆجینی تێدایە، کە دیواری خانەکانی بەکتریا دەشکێنێت. بۆیە دەتوانێت دژی بەکتریای ستافیلوکۆکەی زێڕین و پزێودۆمۆناس ئەروژینۆزا کاریگەر بێت؛ هەروەها یارمەتی کەمکردنەوەی هەوکردنی گشتی دەدات و بەرگریی جەستە بەهێز دەکات.
- چاودێریی پێست و برین: بەهۆی تایبەتمەندییە دژە ئۆکسیدکەرەوە و دژە بەکتریاییەکانی، یارمەتی چاکبوونەوەی برین دەدات. هەروەها بەهۆی تێکەڵەکانی زینک، مس، کەلسیۆم، ئاسن و پۆتاسیۆم، دەتوانێت دەرکەوتنی شوێنی برین، سووتان و چین‌وچرووک کەم بکاتەوە.
- چارەسەری ئەکنە: دژە بەکتریاکانی یارمەتی پاکڕاگرتنی پێست دەدەن. هەروەها کرێمی تێکەڵ بە پێکهاتەی ترش هەن کە بۆ چارەسەری ئەم کێشەیە بەکاردێن.
- کۆنترۆڵکردنی کێش: پرۆسەکانی میتابۆلیزم خێراتر دەکات و هەستی تێربوون زیاد دەکات؛ ئەمەش خواردنی خواردنی سووک کەم دەکاتەوە و یارمەتی کەمکردنەوەی کێش دەدات.
- پاراستن لە نەخۆشی: فلاڤۆنۆیدەکانی دەتوانن مەترسیی تووشبوون بە هەندێک نەخۆشیی درێژخایەن، وەک نەخۆشیی دڵ و شێرپەنجەی سییەکان، کەم بکەنەوە.
ئاگادارییەکانی خواردنی هەنگوینی سەمەر
سەرەڕای سوودەکانی، لەم حاڵەتانەدا پێویستە وریا بیت:
- منداڵی شیرخۆر: نابێت بە منداڵانی خوار تەمەنی یەک ساڵ بدرێت، بۆ ئەوەی مەترسیی ژەهراویبوونی خۆراک لاببرێت.
- نەخۆشانی شەکرە: بەهۆی بەرزیی ڕێژەی شەکری سروشتییەکانی، دەبێت بە میانه‌ڕەویی بخورێت.
- هەستیاری: ئەو کەسانەی بەرامبەر هەنگوین یان هەنگ هەستیارییان هەیە، نابێت بیخۆن یان بە شێوەی موضعی بەکاری بهێنن.
پرسیارە باوەکان
سوودەکانی بۆ پێست چین؟
یارمەتی کەمکردنەوەی چین‌وچرووک، هەوکردن و شوێنی برین دەدات؛ هەروەها بەهۆی تایبەتمەندییە دژە بەکتریاییەکان و کانزاکانی، لە دەرکەوتنی ئەکنە ڕێگری دەکات و یارمەتی چارەسەری دەدات.
ئایا بۆ کەمکردنەوەی کێش سوودبەخشە؟
پرۆسەکانی میتابۆلیزم لە جەستەدا خێراتر دەکات و هەستی تێربوون زیاد دەکات؛ ئەمەش ئارەزووی خواردنی خواردنی زیادە کەم دەکاتەوە.
ئایا بۆ هەموو کەسێک سەلامەتە؟
بۆ زۆربەی خەڵک سەلامەتە، بەڵام بۆ منداڵانی خوار تەمەنی یەک ساڵ گونجاو نییە. نەخۆشانی شەکرە و ئەو کەسانەی بەرامبەر هەنگ هەستیارییان هەیە، دەبێت بە وریایی بەکاری بهێنن یان خۆی لێ بپارێزن.
کەی پێویستە ڕاوێژ بە پزیشک بکەیت؟
ئەگەر دوای بەکارهێنانی هەنگوین نیشانەکانی هەستیاریی توندت دەرکەوت، یان نەخۆشیی شەکرەت هەیە و دەتەوێت لە ڕێژەی خۆراکتدا بیخەیتە ناو، پێشنیار دەکرێت سەردانی پزیشک بکەیت یان پەیوەندی بە خزمەتگوزاریی تەندروستیی ناوخۆییەوە بکەیت تا بڕی گونجاوت بۆ دیاری بکرێت.
بەرپرسیارێتییەکە دەخرێتە ئەستۆی خوێنەر: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- چا سەوز و چەوری سک: کاریگەری و ڕاستییەکان
- گیا پزیشکییەکان و سوودەکانی چاى سەوز
- بەهای خۆراکی پرتەقاڵ و کاریگەرییەکانی
- ماسکی چا سەوز بۆ ڕوو: سوود و زیانەکان
- زیاتر دەربارەی گیا پزیشکییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team