سندرۆمی تریچر کۆلینز نەخۆشییەکی جینیی دەگمەنە کە گەشەی ئێسکەکانی ڕووخسار، گوێ و پلکەکان دەگۆڕێت و دەتوانێت کێشەی بیستن و هەناسەدان دروست بکات.
سندرۆمی تریچر کۆلینز چییە؟
ئەم دۆخەی لەدایکبوویی لە نزیکەی ١ لە هەر ٥٠٬٠٠٠ منداڵی تازە لەدایکبوودا لە سەرانسەری جیهان ڕوودەدات، و توندییەکەی لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆڕێت. دۆخەکە بە شێوەیەکی سەرەکی گەشەی چەناگەکان و ئێسکەکانی گۆنا کاریگەر دەکات؛ ئەمەش دەتوانێت ببێتە هۆی دەرکەوتنی ڕووخسارێکی تەخت یان قوڵبووەوە و کێشەی کرداری لە جوین و قووتدان و قسەکردندا دروست بکات.
هۆکارەکانی سندرۆمی تریچر کۆلینز
ئەم دۆخە لە ئەنجامی گۆڕانێک لە یەکێک لە سێ جینەکەدا دروست دەبێت؛ ئەو جینانە بەرپرسی گەشەی ئێسکەکانی ناوچەی ڕووخسار و دەوروبەری لە قۆناغە سەرەتاییەکانی دووگیانیدان. سەبارەت بە گواستنەوەی میراتییەکەی:
- لە ٤٠٪ی حاڵەتەکاندا، منداڵ جینی هۆکارسازەکە لە یەکێک لە دایک‌وباوکەکانی وەردەگرێت.
- لە نزیکەی ٦٠٪ی حاڵەتەکاندا، دۆخەکە ڕوودەدات بەبێ ئەوەی هیچ‌کام لە دایک‌وباوک جینەکەیان هەبێت.
- لە ڕێژەیەکی کەمی تووشبوواندا، هێشتا جینی هۆکارسازەکەی دۆخەکەیان نەزانراوە.
نیشانەکانی تریچر کۆلینز
نیشانەکان لەوەوە دەگۆڕێن کە زۆر سووک بن و دایک‌وباوک تەنها دوای گواستنەوەیان بۆ منداڵەکە تێبینییان بکەن، تا دەگەنە نیشانەی توند، کە ئەمانەن:
- دیمەنی ڕووخسار: بچووکبوونی چەناگەی سەرەوە و خوارەوە و چەناگە، بچووکبوون یان بەشێکی نەبوونی ئێسکەکانی گۆنا، لەگەڵ لاری چاوان بەرەو خوارەوە و بوونی شەق لە پلکی خوارەوە.
- گوێ و بیستن: گوێیەکان دەتوانن بچووک، شێوەگۆڕاو یان نەبوون بن، لەگەڵ گەشەکردنی پێست لە پێشیان. لاوازی یان لەدەستدانی بیستن لە ئەنجامی کێشەی کەناڵی گوێ یان ئێسکەکانی ناوەڕاستی گوێ ڕوودەدات.
- دەم و ددان: ئەگەری بوونی کامەی دڕاو، کەمبوونی ژمارەی ددان یان دەرکەوتنی ددان بە شێوەیەکی لوول‌خواردوو و ڕەنگی نائاسایی.
- هەناسەدان: تەنگبوونی ڕێڕەوی هەوا کە دەبێتە هۆی کێشەی هەناسەدان.
سندرۆمی تریچر کۆلینز و چارەسەری
چارەسەری بنەڕەتی بۆ ئەم دۆخە بەردەست نییە و پلانی چارەسەر بە پێی نیشانەکانی هەر نەخۆشێک دادەڕێژرێت. دەستێوەردانەکان دەتوانن ئەمانە بگرنەوە:
- پشتگیریی هەناسەدان: بەکارهێنانی بۆری بۆ یارمەتیدانی منداڵ لە هەناسەدان، ئەگەر ڕێڕەوەکانی هەوا کاریگەریان لێکەوتبێت.
- ئامێرە یارمەتیدەرەکان: بەکارهێنانی ئامراز بۆ باشترکردنی توانای بیستن.
- دەستێوەردانی نەشتەرگەری:
- نەشتەرگەری بۆ چاککردنەوەی کامەی دڕاو یان دووبارە دروستکردنەوەی گوێ.
- نەشتەرگەریی لووت بۆ کردنەوەی ڕێڕەوەکانی هەناسەدان.
- نەشتەرگەریی چاککاری بۆ پلکەکان، کاسەی چاو یان گۆناکان.
پرسیارە باوەکان
سندرۆمی تریچر کۆلینز چییە؟
ئەم نەخۆشییە دۆخێکی میراتیی دەگمەنە کە گەشەی ئێسکەکانی ڕووخسار و گوێ کاریگەر دەکات و دەبێتە هۆی ناهاوسەنگیی لەدایکبوویی کە کاریگەری لە بیستن و هەناسەدان و ئەرکە گرنگەکانی ڕووخسار دەکات.
چۆن نیشانەکانی تریچر کۆلینز چارەسەر دەکرێن؟
چارەسەری کۆتایی نییە، بەڵام نیشانەکان بە نەشتەرگەریی چاککاریی ڕووخسار و گوێ و کام، و بەکارهێنانی ئامێری یارمەتیدەری بیستن یان بۆری هەناسەدان مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت.
ئایا تووشبوون بە سندرۆمی تریچر کۆلینز لە دایک‌وباوکەوە دەگوازرێتەوە؟
بەڵێ، لە ٤٠٪ی حاڵەتەکاندا، بەڵام لە ٦٠٪ی حاڵەتەکاندا وەک گۆڕانێکی نوێی جینی ڕوودەدات، بەبێ ئەوەی دایک‌وباوک هەڵگری جینەکە بن.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
ئەگەر هەر یەکێک لەم نیشانانەی خوارەوە لە منداڵی تازە لەدایکبوودا تێبینی کرا، پێویستە ڕاوێژ بە پزیشکی پسپۆڕ بکرێت:
- بچووکبوونی بەرچاوی چەناگە یان چەناگە.
- ناهاوسەنگی لە شێوەی گوێکان یان نەبوونیان.
- بوونی شەق لە پلکی خوارەوە یان لاری چاوان بەرەو خوارەوە.
- کێشەی دیاری هەناسەدان یان شیرخواردن و قووتدان.
بەرپرسیاریی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- دەستکاری ژینی بۆ زیادکردنی تەمەن و تەلۆمیر
- کەمخوێنی باقڵا بە ئینگلیزی و نیشانەکانی
- سندرۆمی لینچ و چاودێریی پێشوەختە
- بۆماوە و نەخۆشییە دەگمەنەکان: چارەسەری جینی
- زیاتر دەربارەی بۆماوە و نەخۆشییە دەگمەنەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team