زیانەکانی خەوتن بەسەر سکدا کاریگەریی نەرێنی لەسەر ستوونی پشت و مل هەیە؛ لێرەدا جێگرەوەی تەندروست بۆ باشترکردنی خەو و تەندروستیت دەناسیت.
زیانەکانی خەوتن بەسەر سکدا بۆ تەندروستی گشتی چین؟
خەوتن لەم شێوازەدا فشارێکی زۆر دەخاتە سەر ستوونی پشت و ئێسکەکانی بەشی خوارەوەی پشت، و ئەمە ڕێگری لەوە دەکات کە مۆخی پشت لە دۆخی سروشتی خۆیدا بمێنێتەوە. ئەم فشارە دەکرێت ببێتە هۆی ئازاری جومگەکان و پشت، هەستکردن بە بێهەستی لە ئەندامەکان، نیگەرانی پێش خەوتن یان ماندووبوون کاتی بەئاگاهاتنەوە.
هەروەها ئەم شێوازە کاریگەریی خراپی لەسەر مل دادەنێت؛ چونکە کەسەکە بۆ هەناسەدان ناچارە سەری بۆ لایەک لار بکات، ئەمەش لە درێژخایەندا دەکرێت ببێتە هۆی کێشەیەک وەک دیسکی پشت. جگە لەوەش، بەهۆی دانانی دەستەکان لەژێر سەرینەکەدا، کەسەکە دەکرێت تووشی بێهەستی و ئازاری دەستەکان ببێت.
کاریگەرییەکانی خەوتن بەسەر سکدا بۆ گرووپە جیاوازەکان
مەترسییەکان بە پێی دۆخی تەندروستی و تەمەن جیاوازن؛ لە گرنگترینیان ئەمانەن:
- منداڵان: مەترسیی داخستنی ڕێڕەوی هەناسەدانی سەرەوە، بەرزبوونەوەی پلەی گەرمیی جەستە، دابەزینی فشاری خوێن و خێرابوونی لێدانی دڵ زیاد دەبێت. هەروەها ئەم شێوازە هۆکارێکی سەرەکیی سندرۆمی مردنی لەناکاوی شیرخۆرە، بە تایبەتی پێش تەمەنی یەک ساڵ.
- دووگیانان: خەوتن بەسەر سکدا لە کاتی دووگیانیدا بەهۆی کێشی منداڵەکەوە فشارێکی زیاتر دەخاتە سەر پشت و مل. هەرچەندە هەندێک کەس پێیان وایە لە سێ مانگی یەکەمی دووگیانیدا، بەهۆی بچووکبوونی قەبارەی منداڵەکە، سەلامەتە؛ بەڵام ئامۆژگاری هەیە بۆ پاراستنی منداڵەکە لە فشار، لەم شێوازە خۆ بپارێزرێت.
- پیاوان: ئەم شێوازە دەکرێت ببێتە هۆی لاربوونی ئەندامی زاوزێی پیاوان، چونکە کێشی جەستەی لەسەرە؛ ئەمەش ئاستەنگی لە میزکردن و کێشە لە بەتاڵکردنەوەی میزدان و پرۆستات دروست دەکات.
- ژنان: فشار لەسەر مەمکەکان دەکرێت بە تێپەڕبوونی کات ببێتە هۆی شل‌بوونیان. هەروەها خەوتن لەسەر سک لە کاتی حەیضدا دەکرێت ئازاری گرژبوونی ماسولکەکانی سک زیاد بکات.
- نەخۆشانی سەرەتا: توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو کەسانەی سەرەتا یان ئیپلیپسیان هەیە و بەسەر سکدا دەخەون، زیاتر لە مەترسیی مردنی لەناکاودان.
باشترین شێوازی خەوتن بۆ خەوی ئارام و جێگرەوە تەندروستەکان
بۆ خۆپاراستن لە کێشە تەندروستییەکان، باشترە ئەم شێوازانە هەڵبژێردرێن:
١. خەوتن بە پشت: ستوونی پشت و مل دەپارێزێت و ئازاری ئەژنۆ و کەمەر کەم دەکاتەوە، بەڵام دەکرێت خڕەخڕ و وەستانی هەناسە لە کاتی خەودا زیاد بکات.
٢. خەوتن بە لایەکدا: هەرسکردن باشتر دەکات و سووتانی گەدە و خڕەخڕ کەم دەکاتەوە؛ هەروەها هەڵبژاردەیەکی زۆر باشە بۆ ئەوانەی تووشی وەستانی هەناسە دەبن.
٣. شێوازی جنێوەکە: کەسەکە بە لایەکدا دەخەوێت و جەستەی خۆی دەکۆڵێتەوە. بۆ ئازاری بەشی خوارەوەی پشت و بۆ دووگیانان سوودبەخشە، بەڵام دەکرێت ببێتە هۆی سەختبوونی جومگەکان و ئاستەنگ لە هەناسەدانی قووڵ.
ڕێنمایی بۆ کەمکردنەوەی زیانەکانی خەوتن بەسەر سکدا
ئەگەر گۆڕینی ئەم عادەتە قورسە، دەتوانرێت ئەم ڕێنماییانە جێبەجێ بکرێن بۆ کەمکردنەوەی زیانەکە:
- بۆ ئارامیی مل، سەرینێکی زۆر باریک بەکاربهێنە یان بە تەواوی وازی لێ بهێنە.
- سەرینێک لەژێر ناوچەی حەوز دابنێ بۆ بەرزکردنەوەی بەشی دواوەی ستوونی پشت و کەمکردنەوەی ئازاری پشت.
- مەترەسێکی خەوی ڕەقتر لە ئاسایی هەڵبژێرە.
- کاتی بەئاگاهاتنەوە ڕاهێنانی درێژکردنەوە و نەرم‌کردنی ماسولکەکان بکە.
پرسیارە باوەکان
ئایا خەوتن بەسەر سکدا سوودی هەیە؟
بەڵێ، دەکرێت یارمەتی کەمکردنەوەی خڕەخڕ و پاراستن لە سندرۆمی وەستانی هەناسە لە کاتی خەودا بدات، بەڵام زیانەکانی لە سوودەکانی زیاترە.
ئایا خەوتن بەسەر سکدا زیانی بۆ دووگیان هەیە؟
بەڵێ، بە تایبەتی لە قۆناغە پێشکەوتووەکانی دووگیانیدا، چونکە قەبارەی منداڵدان زیاد دەبێت و فشار دەخاتە سەر ستوونی پشت و مل؛ هەروەها دەبێتە هۆی هەستکردن بە سەرگێژە و سووتانی گەدە.
ئایا خەوتن بەسەر سکدا دەبێتە هۆی مردنی منداڵەکە؟
هیچ توێژینەوەیەک بە شێوەیەکی قەتعی ئەمە پشتڕاست ناکاتەوە، بەڵام فشاری زۆر لەسەر منداڵ لە ناو منداڵداندا دەکرێت ببێتە هۆی ئاڵۆزی لە دووگیانیدا.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر نیشانەکانی خوارەوە دەرکەوتن، پێویستە دەستبەجێ ڕاوێژ بە پزیشک بکەیت:
- بێهەستیی بەردەوام لە ئەندامەکان یان لاوازیی دەمارەکان.
- ئازاری توند و درێژخایەنی مل یان بەشی خوارەوەی پشت.
- ئاستەنگیی زۆر لە میزکردن یان کێشەی میزدان.
- تەنگەنەفەسیی بەرچاو لە کاتی خەوتن یان دوای خەوتن.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- تەختی جیاواز بۆ هاوسەران: سوودەکان
- خەوی کەم و قەڵەویی منداڵان
- بەئاگاهاتنەوەی ساختە: هۆکار و مانا
- خواردنی زۆری مەلاتۆنین: نیشانە و مەترسییەکان
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team