ئەم وتارە زیانەکانی خەربوزە بۆ نەخۆشانی شەکرە و چۆنیەتی خواردنی بە بڕی گونجاو بۆ پاراستنی ئاستی شەکری خوێن ڕوون دەکاتەوە.
بەهای خۆراکی و سوودی خەربوزە بۆ نەخۆشانی شەکرە
خەربوزە چەندین ماددەی پێویستی جەستە دابین دەکات. یەک پەرداخ (نزیکەی ١٧٧ گرام) لە ٥٣ تا ٦٠ کالۆری، ١٤ تا ١٤.٤ گرام کاربۆهایدرەت و ١.٣ تا ١.٦ گرام لیف پێک دێت. هەروەها تا ٧٢%ی پێویستی ڕۆژانەی ڤیتامین C دابین دەکات، لەگەڵ ڤیتامین A و بێتا-کارۆتین.
سوودەکانی خەربوزە ئەمانەن:
- پشتگیری لە دڵ: پۆتاسیۆم یارمەتی ڕێکخستنی فشاری خوێن دەدات، لە کاتێکدا لیف یارمەتی کەمکردنەوەی کۆلێسترۆڵ دەدات؛ ئەمەش مەترسی لێدانە دڵی و مێشکییەکان و تصلبی شریانەکان کەم دەکاتەوە.
- بەرەنگاربوونەوەی وشکبوون: ٩٠%ی خەربوزە ئاوە. ئەمە یارمەتی شێدارکردنی جەستە دەدات؛ جەستەی نەخۆشانی شەکرە لەوانەیە بەهۆی دەرکردنی میز لەلایەن گورچیلەکانەوە بۆ ڕزگاربوون لە شەکری زیادە، شلەیی زۆر لەدەست بدات.
- پاراستنی چاو: زیاکسانتین، لۆتین و ڤیتامین A لە خەربوزەدا هەن؛ ئەم ماددانە پەردەی تۆڕی چاو و بافتەکانی چاویش لە زیان پاراستن دەکەن.
- دژە ئۆکسیدکەرەوەکان: فڵاڤۆنۆیدەکان و بێتا-کارۆتین دابین دەکات کە خانەکان لە فشاری ئۆکسیداتیڤ و هەوکردن دەپارێزن.
زیانەکانی خەربوزە بۆ نەخۆشانی شەکرە چین؟
سەرەڕای سوودە تەندروستییەکان، خواردنی زۆری خەربوزە لەوانەیە هەندێک زیانی هەبێت، لەوانە:
- گۆڕانی ئاستی شەکری خوێن: نیشاندەری گلیسیمی خەربوزە ٦٥ە، کە لە پۆلێنی مامناوەنددایە (لە نێوان ٥٦-٦٩). واتە خواردنی بڕی زۆر لەوانەیە ئاستی شەکری خوێن بەرز بکاتەوە.
- خەربوزە و تەندروستی گورچیلە: خەربوزە پۆتاسیۆمی زۆری تێدایە. هەرچەندە بۆ فشاری خوێن سوودبەخشە، بەڵام زیادبوونی پۆتاسیۆم لەوانەیە لە هەندێک نەخۆشدا ببێتە هۆی زیان بە گورچیلەکان.
- هەستیاری: لە هەندێک کەسدا لەوانەیە ببێتە هۆی ئاوسانی زمان و قوڕگ یان خورانی لێوەکان.
ڕێگای تەندروستی خواردنی خەربوزە
بۆ بەهرەمەندبوون لە سوودەکانی خەربوزە بۆ شەکرە و خۆپاراستن لە مەترسییەکانی، پێشنیار دەکرێت ئەم ڕێنماییانە جێبەجێ بکرێن:
- کۆنترۆڵکردنی بڕی خواردن: چاودێری بڕی کاربۆهایدرەتی خواردراو بکە و بڕی زۆر مەخۆ.
- هاوسەنگی لە خواردندا: میوەکە لەگەڵ خواردنەکانی دیکەدا لە چوارچێوەی ڕێژەیەکی خواردنی تەواو و هاوسەنگ بخۆ.
- چاودێری بەردەوام: دوای خواردن بە شێوەیەکی ڕێکوپێک ئاستی شەکری خوێن بپێوە، بۆ ئەوەی وەڵامی تایبەتی جەستەکەت بزانیت.
- ڕاوێژکردن بە پزیشک: لەگەڵ پسپۆڕی خۆراک گفتوگۆ بکە بۆ دانانی پلانی خۆراک کە لەگەڵ دۆخی تەندروستیت بگونجێت.
پرسیارە باوەکان
بۆ کەمکردنەوەی کێش، هەندەوانە باشترە یان خەربوزە؟
هەردووکیان هەڵبژاردەیەکی تەندروستن، بەڵام خەربوزە بە بەراورد بە هەندەوانە کالۆری و کاربۆهایدرەتی کەمترە؛ بۆیە بۆ ئەو کەسانەی ڕێژەیەکی خواردنی کەمکەرەوەی کێش دەگرن، هەڵبژاردەیەکی باشە.
تۆوی خەربوزە بۆ شەکرە سوودبەخشە؟
زانیارییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە تۆوی خەربوزە لەوانەیە یارمەتی کەمکردنەوەی ئاستی شەکری خوێن بدات و پشتگیری تەندروستی دڵ و ڕیخۆڵەکانیش بکات.
چۆن خەربوزەیەکی پێگەیشتوو هەڵبژێرم؟
ڕەنگی پێستی خەربوزە لەژێر تۆڕەکە دەبێت پرتەقاڵی کاڵ بێت. بۆنی بەشی گوڵی میوەکە دەبێت خۆش بێت و کەمێک نەرم بێت کاتێک پەستی پێوە دەدرێت؛ هەروەها شوێنی لکەی قۆڵی میوەکە دەبێت نەرم بێت.
نەخۆشانی شەکرە دەتوانن خەربوزە بخۆن؟
بەڵێ، بەڵام پێویستە بڕی کاربۆهایدرەت چاودێری بکرێت و لە خواردنی بڕی زۆر خۆپارێزی بکرێت. هەروەها باشە ئاستی شەکری خوێن دوای خواردن بپێورێت، بۆ زانینی وەڵامی جەستە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر نیشانەکانی هەستیاریی توند، وەک ئاوسانی زمان یان قوڕگ، دەرکەوتن، یان دوای خواردنی میوەکە بەرزبوونەوەی بێ‌هۆی ئاستی شەکری خوێن تێبینی کرا، دەبێت دەستبەجێ داوای چاودێری پزیشکی بکرێت. هەروەها ئەگەر نەخۆشەکە کەمی کارکردنی گورچیلەی هەبێت و نیشانەکانی پەیوەندیدار بە زیادبوونی پۆتاسیۆمی لە جەستەدا هەست پێ بکات، پێویستە پزیشک ببینێت.
بەرپرسیارنەبوون: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگای ڕاوێژی پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- سوودەکانی تۆری ڕەش و بەکارهێنانی
- خواردنی باش بۆ جگەر: هەڵبژاردە و سوودەکان
- تۆوی کەدوو و سوودەکانی بۆ تەندروستی
- سوودی شەربەتی ئەنەناس و زەنجەفیل بۆ تەندروستی
- زیاتر دەربارەی خۆراکی تەندروست
Photo: Lily Lvnatikk, CC0 1.0, via stocksnap.io
approved by: Medica Health team