زیادبوونی حاڵەتەکانی کۆرۆنا و ئەنفلوەنزا هۆی تۆمارکردنی هەزاران تووشبوو و مردوو بووە؛ لێکۆڵینەوەکان جۆرەکانی ڤایرۆس و توانای گواستنەوەیان دەخەنەڕوو.
وردەکارییەکانی زیادبوونی حاڵەتەکانی کۆرۆنا و ئەنفلوەنزای باڵندە
ئامارەکان نیشانیان داوە کە ژمارەی تووشبووان بە ڤایرۆسی نوێی کۆرۆنا (nCOV-2019) گەیشتووەتە ٢٠,٤٥٨ کەس و ٤٢٦ کەس لەوانە مردوون. هەروەها تووشبوون لە شوێنە جیاوازەکانیش تۆمار کراوە.
لەبارەی ئەنفلوەنزای باڵندەوە، جۆرە جیاوازەکانی ڤایرۆس تۆمار کراون:
- جۆری H5N1: جۆرێکی بەهێز و زۆر گوازراوە لە کێڵگەیەکدا دەرکەوت. ڤایرۆسەکە بووە هۆی مردنی ٤,٥٠٠ مریشک لە کۆی ٧,٨٥٠ مریشک، و ١٧,٨٢٨ باڵندەش لەناوبردران.
- جۆری H10N3: یەکەم حاڵەتی مرۆیی لە پیاوێکی ٤١ ساڵەدا تۆمار کرا؛ تا و نیشانەکانی دیکەی هەبوو. چاک بووەوە و بە تەندروستییەکی زۆر باش لە نەخۆشخانە دەرچوو. ئاماژە بەوە کرا کە ئەم جۆرە بە بەراورد لەگەڵ ئەو جۆرەی لە باڵندەکاندا هەیە، مەترسیی کەمترە و خێرایی بڵاوبوونەوەکەشی کەمترە.
- جۆری H7N9: تاقیکردنەوە تاقیگەییەکان ئەگەری گواستنەوەی ئەم جۆرە لەنێوان پستانداراندا بە ڕێگەی دڵۆپەکانی هەوا، نەک تەنها بە دەست‌لێدان، نیشان دەدەن.
جیاوازیی بۆچوونەکان لەبارەی گواستنەوەی تووشبوون
زانیارییەکان لەبارەی گواستنەوەی جۆری H7N9 لە ڕێگەی هەواوە جیاوازن. لە کاتێکدا توێژینەوەیەکی تاقیگەیی توانای گواستنەوەی ڤایرۆسەکەی بە دڵۆپەکانی هەوا لەنێوان ئاژەڵانی ناو قەفەزی نزیک بە یەک نیشان دا، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی پێشتر ڕایگەیاندبوو کە گواستنەوەی ئەو تووشبوونەی بووە هۆی مردنی ٣٦ کەس لەنێوان تاکەکاندا لە ڕێگەی هەواوە ئەگەری کەمە.
پرسیارە باوەکان
نیشانەکانی تووشبوون بە ئەنفلوەنزای باڵندەی H10N3 چین؟
نەخۆشەکە تووشی تا بوو، لەگەڵ نیشانەی دیکە.
ئایا جۆری H7N9 لە مرۆڤەوە بۆ مرۆڤ دەگوازرێتەوە؟
توێژینەوە تاقیگەییەکان ئاماژەیان بە ئەگەری گواستنەوەی بە دڵۆپەکانی هەوا کردووە؛ ئەمەش دەکرێت ڕێگە بە گواستنەوەی تووشبوون لەنێوان مرۆڤەکاندا بدات، بە پێچەوانەی جۆرەکانی پێشوو.
لە بڵاوبوونەوەی H5N1 لە کێڵگەکاندا چۆن مامەڵە کرا؟
دوای ئەوەی ڤایرۆسەکە بووە هۆی مردنی ٤,٥٠٠ مریشک لە کێڵگەیەکدا، ١٧,٨٢٨ باڵندە لەناوبردران.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانە دەردەکەون، دەستبەجێ داوای چاودێریی پزیشکی بکە:
- بەرزبوونەوەی لەناکاوی پلەی گەرمیی جەستە (تا).
- دەرکەوتنی نیشانەی توندی هەناسەدان.
- ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆ لەگەڵ باڵندە یان مریشکی تووشبوو بە ڤایرۆسەکان.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- خرافەکانی گریپ و ڕاستییە زانستییەکان
- بەکتریا هۆکاری ئینفلۆنزا نییە
- ئەنفلوەنزای باڵندەی دژبە واکسین و مەترسییەکانی
- نوێترین هەواڵی کۆرۆنا و دەرمانی نوێ
- زیاتر دەربارەی هەڵامەت، ئەنفلۆنزا و کۆڤید-١٩
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team