توێژینەوەکان دەریانخستووە زۆربەی کۆکەکان بە ئەنتیبیۆتیک چارەسەر نابن؛ ئەم دەرمانانە چاکبوونەوەی تووشبوونی توندی ڕێگای هەناسەدان لە گەورەساڵاندا خێراتر ناکەن.
بۆچی زۆربەی کۆکەکان بە ئەنتیبیۆتیک چارەسەر نابن؟
هەندێک کەس پێیان وایە کاتێک خڕۆکە بە ڕەنگی زەرد یان سەوز دەردەکەوێت، نیشانەی تووشبوونێکی بەکتریاییە و پێویستی بە چارەسەری دەرمانی هەیە؛ بەڵام توێژینەوەکان پیشانیان داوە کە ئەم باوەڕە هەمیشە نابێتە هۆی باشبوونی بارودۆخ. توێژینەوەیەک زیاتر لە ٣٠٠٠ گەورەساڵی لەخۆگرتبوو و دۆزییەوە کە پزیشکان زۆرتر ئەنتیبیۆتیک بۆ ئەو نەخۆشانە دەنووسن کە خڕۆکی ڕەنگدار هەیە، بەڵام ئەم چارەسەرە چاکبوونەوەی خێراتر نەکرد.
لە توێژینەوەیەکی تردا، زیاتر لە ٢٠٠٠ گەورەساڵی سەرووی تەمەنی ١٨ ساڵ کە بۆ ماوەیەکی کەمتر لە مانگێک کۆکەی توندیان هەبوو بەشدار بوون. دەرمانی ئەموکسسلین بە دۆزی سێ جار لە ڕۆژدا بۆ ماوەی حەوت ڕۆژ تاقی کرایەوە. ئەنجامەکان هیچ جیاوازییەکیان نیشان نەدا لەنێوان ئەوانەی ئەم دەرمانیانەیان خوارد و ئەوانەی چارەسەرێکی ناچالاکیان وەرگرت، لە ڕووی ئەمانەوە:
- کەمکردنەوەی توندی نیشانە هاوڕێیەکان.
- کورتکردنەوەی ماوەی بەردەوامبوونی کۆکە.
مەترسییەکانی بەکارهێنانی ئەنتیبیۆتیک بەبێ پێویستی
بەکارهێنانی ئەم دەرمانانە لە دۆخە ناپێویستەکاندا دەبێتە هۆی کاریگەریی نەرێنی، لەوانە:
- زیادبوونی بەرگریی بەکتریاکان بەرامبەر ئەنتیبیۆتیک.
- دەرکەوتنی کاریگەریی لاوەکی وەک سکچوون، پەڵەی پێست و دڵتێکچوون.
کەی پێویستە ڕاوێژ بە پزیشک بکرێت؟
کاتێک نیشانەکانی پێویست بە دەستێوەردانی پزیشکی دەردەکەون، دەبێت پەیوەندی بە پزیشک یان دابینکەری خزمەتگوزاریی تەندروستی بکرێت. ڕاسپاردەکان بۆ هەندێک دۆخی دیاریکراو جیاوازن؛ زۆرجار کۆکەی توند خۆبەخۆ چاک دەبێتەوە، بەڵام ئەگەر نیشانەکان پەیوەندییان بە سییەڵە هەبێت، پێویست بە ئەنتیبیۆتیک دەبێت.
پرسیارە باوەکان
ئایا ڕەنگی سەوزی خڕۆکە واتە پێویستە ئەنتیبیۆتیک بخۆم؟
نەخێر. توێژینەوەکان دۆزیویانەتەوە ئەو نەخۆشانەی خڕۆکی ڕەنگداریان هەبووە، بە بەکارهێنانی ئەنتیبیۆتیک خێراتر چاک نەبوونەتەوە؛ هەروەها جیاوازیی توندی نیشانەکان دوای حەوت ڕۆژ، بەراورد بە ئەوانەی چارەسەریان وەرنەگرتووە، زۆر کەم بووە.
ئایا ئەموکسسلین بۆ چارەسەرکردنی کۆکەی توند کاریگەرە؟
توێژینەوەکان پیشانیان داوە کە ئەموکسسلین لە دۆخی کۆکەی تونددا لەوانەیە زیانەکەی زیاتر لە سوودەکەی بێت، مەگەر کەسەکە سییەڵەی هەبێت.
کۆکەی توند لە گەورەساڵاندا چۆن چاک دەبێتەوە؟
ئەنجامەکان پشتڕاستی دەکەنەوە کە کۆکەی توند لە گەورەساڵاندا لە زۆربەی دۆخەکاندا خۆبەخۆ چاک دەبێتەوە و پێویستی بە چارەسەرکردن بە ئەنتیبیۆتیک نییە.
بەرپرسیاریەتی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- گەشت و گوزار: پێشگیری لە کۆرۆنا لە گەشت و گوزاردا
- جیاوازی گریپ یان سەرماخواردن
- نیشانەکانی کۆرۆنا و پاراستنی تەندروستی لە گەشتدا
- هەڵە باوەکانی کاتی سەرماخۆردن و ڕێگای خۆپاراستن
- زیاتر دەربارەی هەڵامەت، ئەنفلۆنزا و کۆڤید-١٩
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team