دەست‌لێدان: زانیارییە گرنگەکان

ئەم وتارە دەست‌لێدان و ئاستمنا دەخاتەڕوو، کاریگەرییە تەندروستییە ئەگەرییەکانی ڕوون دەکاتەوە و ڕاستییە زانستییەکان لە باوەڕە هەڵەکان جیا دەکاتەوە.

ڕاستییەکان دەربارەی دەست‌لێدان و ئاستمنا

ئەم کردارە بەربڵاوە، بە تایبەتی لەنێو پیاواندا، و چەند خاڵێکی سەرەکی هەن کە پێویستە بزانرێن:

  • لە زۆربەی حاڵەتەکاندا ئەم کردارە نابێتە هۆی دووگیانی یان نەخۆشییە گوازراوەکانی ڕێگەی سێکسی؛ مەگەر ئامێری پیسبوو بەکاربهێنرێت یان پەیوەندی لەگەڵ کەسێکی تووشبوو هەبێت.
  • وەڵامی جەستە لە کاتی ئەم کردارەدا لە وەڵامی پەیوەندیی سێکسیی ڕاستەقینە جیاوازە؛ پەیوەندیی سێکسیی ڕاستەقینە سوودی زیاتر وەک بەهێزکردنی تەندروستیی دڵ، باشترکردنی سووڕی خوێن و کەمکردنەوەی ئازار دەبەخشێت.
  • ژمارەیەکی دیاریکراو نییە کە وەک ژمارەی «ئاسایی» بۆ ئەم کردارە دیاری کرابێت؛ بەڵکوو پێوەرەکە ئەوەیە چەندە کاریگەری لەسەر ئەنجامدانی ئەرکە کۆمەڵایەتی و پیشەییەکانی کەسەکە دادەنێت.
  • لەوانەیە یارمەتی هەندێک کەس بدات ناوچەکانی چێژ لە جەستەیاندا بناسنەوە، لە کاتێکدا هەندێکی تر وەک جێگرەوەی پەیوەندیی نزیکی لەگەڵ هاوبەشەکەیان هەڵیدەبژێرن.

سوودەکانی دەست‌لێدان و کاریگەرییە لاوەکییەکان

لەوانەیە هەندێک سوودی پزیشکیی ئەگەری هەبن؛ وەک باشترکردنی باری دەروونی، زیادکردنی چڕیی سەرنج، کەمکردنەوەی سترێس و باشترکردنی کوالێتیی خەو. هەروەها لەوانەیە کرامپی سووڕی مانگانە لە ژناندا و ئازار کەم بکاتەوە.

لە بەرامبەردا، لەوانەیە هەندێک نیشانەی لاوەکی دەربکەون:

  • کێشەی ئەندامی زاوزێ: وەک ئاوسانی ئەندامی زاوزێی نێر (ئۆدێما) لە ئەنجامی ئەنجامدانی ئەم کردارە لە ماوەیەکی کورتدا، یان زیادبوونی هەستیاریی ناوچەی ئەندامی زاوزێ بۆ چەند ڕۆژێک.
  • کاریگەریی هەستیاری: لەوانەیە بەکارهێنانی توندوتیژی لە کاتی ئەم کردارەدا ببێتە هۆی کەمبوونەوەی ئاستی هەستکردن لە ئەندامی زاوزێی نێر، لە کاتی پەیوەندیی هاوسەریی دواتردا.
  • برینداریی جەستەیی: توندوتیژی لەوانەیە ببێتە هۆی دڕان یان پێچانی ئەندامی زاوزێی نێر، کە لەوانەیە پێویستی بە دەستێوەردانی نەشتەرگەری هەبێت.

وابەستەبوون بە دەست‌لێدان و مەترسییەکانی

کاتێک ئەم کردارە دەبێتە ڕەفتارێکی ناچاری، لەوانەیە ببێتە هۆی تێکدانی ژیانی ڕۆژانە؛ وەک غەیبەتکردن لە خوێندن یان کار، و خراپبوونی پەیوەندییەکان لەگەڵ کەسانی تر. بۆ زاڵبوون بەسەر وابەستەبوون بە دەست‌لێدان، ئەمانە پێشنیار دەکرێن:

  • گۆڕینی بە چالاکیی جێگرەوە، وەک پیاسەکردن، ڕاکردن، تێبینی نووسین و بەسەربردنی کاتی زیاتر لەگەڵ هاوڕێکان.
  • داوای یارمەتی لە پزیشک یان پسپۆڕێک.

خرافات دەربارەی دەست‌لێدان

زانست چەندین باوەڕی هەڵەی ڕەت کردووەتەوە و پشتڕاستی کردووەتەوە کە ئەم کردارە نابێتە هۆی:

  • لەدەستدانی بینایی (کوێری).
  • دەرکەوتنی موو لەسەر دەستەکان.
  • نەزۆکی یان کەمبوونەوەی ژمارەی سپێرمەکان.
  • بچووکبوونەوەی قەبارەی ئەندامی زاوزێی نێر یان تووشبوون بە نەخۆشییە دەروونییەکان.

پرسیارە باوەکان

ئایا دەست‌لێدان سوودی هەیە؟

بەڵێ، لەوانەیە یارمەتی باشترکردنی باری دەروونی و خەو بدات، سترێس و کرامپی سووڕی مانگانە کەم بکاتەوە و هەستی ئازار سووک بکات.

چەند جار دەست‌لێدان ئاساییە؟

ئاساییبوون بە ژمارەی جارەکان دیاری ناکرێت، بەڵکوو بەوە پێوەندییەوە هەیە کە ئەم کردارە چەندە کاریگەری لەسەر ژیانی کەسەکە دادەنێت؛ ئەگەر ببێتە هۆی پشتگوێخستنی کار یان ئەرکە کۆمەڵایەتییەکان، دەبێتە کێشە.

ئایا پەیوەندییەک لەنێوان دەست‌لێدان و شێرپەنجەی پرۆستاتدا هەیە؟

هێشتا ئەم بابەتە لە ژێر لێکۆڵینەوەدایە و بڕیارێکی زانستیی کۆتایی لەسەری نەدراوە؛ توێژینەوەیەک لە ساڵی ٢٠١٦ ئاماژەی بەوە کردووە کە پەیوەندیی نێوان دووبارەبوونەوەی ئینزال و شێرپەنجەی پرۆستات، بە پشتبەستن بە نموونەکانی، لە ڕووی زانستییەوە قبووڵکراو نییە.

کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟

لە حاڵەتەکانی خوارەوەدا پێویستە ڕاوێژی پزیشکی داوا بکرێت:

  • دڕان یان پێچانی ئەندامی زاوزێی نێر بەهۆی توندوتیژی لە کاتی ئەم کردارەدا.
  • هەستکردن بەوەی ئەم کردارە بووەتە وابەستەبوونێک کە ڕێگری لە ئەنجامدانی چالاکییە ڕۆژانەکان یان کار دەکات.
  • دەرکەوتنی ئاوسانی زۆر یان برینداریی جەستەیی لە ئەندامەکانی زاوزێدا.

ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.

وتارە پەیوەندیدارەکان

Illustration: AI-generated


approved by: Medica Health team

وەشانی بنەڕەتی