بزانە دەرچوونی ددانی منداڵ خەوی زیاتر دەکات یان کەمتر، و چۆن ئاڵۆزیی خەو و نیشانەکانی ددان‌دەرکردن لە منداڵدا بەڕێوە ببەیت.
ئایا دەرچوونی ددانی منداڵ زۆرجار خەوی زیاتر دەهێنێت؟
لە زۆربەی منداڵاندا، دەرکەوتنی ددانەکان دەبێتە هۆی ئازار و ناخۆشی و خەویان تێک دەدات. توێژینەوەکان نیشان دەدەن کە زیاتر لە ٨٠%ی منداڵانی بچووک و شیرخۆر لەم ماوەیەدا تووشی تێکچوونی خەو دەبن.
هەندێک منداڵ لەوانەیە ئەگەر ددان‌دەرکردن هاوکات بێت لەگەڵ گەشەیەکی خێرا، لە ئاسایی زیاتر بخەون. لە ڕۆژانی پێش ئەو گەشەیەدا، منداڵان لەوانەیە تا ٤.٥ کاتژمێر زیاتر لە ئاسایی بخەون.
ناسینەوەی نیشانەکانی دەرچوونی ددان
دەرچوونی ددان زۆرجار لە تەمەنی نزیکەی ٦ مانگیدا دەست پێدەکات و بە گشتی هەموو ٢٠ ددانی شیری تا تەمەنی ٢.٥ ساڵی دەردەکەون. ددانەکان بەردەوام دەرناکەون، بەڵکو بە کۆمەڵ یان جووت دەر دەکەون.
لە نیشانە باوەکانی دەستپێکردنی ددان دەرکردن ئەمانەن:
- زیادبوونی ئاوی دەم
- ڕەشەی دەرچوونی ددان لەسەر ڕووخسار یان چەنە
- ئاوسانی پووک
- بێزاری یان ناڕەحەتی
- ڕاکێشانی گوێکان
- مالینی پووک
- جوینەوەی یاری، پەنجە یان شتی تر
- کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن
هەرچەندە هەندێک چاودێری منداڵ تێبینی ڕشانەوە، سکچوون یان تا لە کاتی دەرچوونی ددان دەکەن، بەڵگەکان نیشان دەدەن کە ئەمانە بەهۆی خودی ددانەکانەوە نین. لەبری ئەوە، لەوانەیە بەهۆی خستنە دەم و مەمژینی دەست یان گۆڕانکاری لە بەرگریی جەستەوە بن.
بەڕێوەبردنی خەو و ناخۆشی
بێزاری زۆرجار بۆ هەر ددانێک زیاتر لە هەشت ڕۆژ نامێنێت. نیشانەکان زۆرجار چوار ڕۆژ پێش ئەوە دەست پێدەکەن کە ددان پێستەکە ببڕێت و دەتوانن سێ ڕۆژ دوای ئەوەش بەردەوام بن.
بۆ یارمەتیدانی منداڵەکەت بۆ خەوتن، ئەم ڕێگایانە تاقی بکەرەوە:
- ئارامکردنی جەستە: بە باوەشگرتن، ماچکردن یان خوێندنەوەی چیرۆک سەرنجی لادە.
- فشار لەسەر پووک: بە پەنجەیەکی پاک پووکی ماساژ بدە یان ئەڵقەیەکی ڕەقی ددان‌دەرکردن یان پەستێنەرێک پێ بدە.
- چارەسەری سارد: قوماشێکی تەڕ و بەستوو یان یارییەکی ساردکراوەی ددان‌دەرکردن پێشکەش بکە. بۆ ئەوانەی خواردنی ڕەق دەخۆن، جوینەوەی هەویج، خەیار یان سێوی ساردکراوە بە چاودێرییەوە دەتوانێت یارمەتیدەر بێت.
- پاکوخاوێنی: بە قوماشێکی نەرم ئاوی دەم بسڕەوە بۆ ڕێگریکردن لە هەوکردنی پێست.
- دەرمان: دۆزی گونجاو بە تەمەن و کێش بەکاربهێنە لە ئایبۆپرۆفینی شیرخۆر (دوای ٦ مانگ) یان ئەسیتامینۆفین. دانی دۆزێک پێش خەوتن لەوانەیە یارمەتی منداڵەکە بدات بە خەو بمێنێتەوە.
چارەسەرەکانی کە نابێت بەکاربهێنرێن
بۆ سەلامەتی، ئەمانە بەکارمەهێنە:
- ملوانکەی ددان‌دەرکردن (مەترسیی خنکان یان بەهۆشچوون)
- کونکردنی پووک
- بەکارهێنانی ئەلکۆڵ، پۆدەر یان ئەسپرین لەسەر پووک
- دانانی بەفر ڕاستەوخۆ لەسەر پووک
- ژێل بۆ منداڵانی خوار تەمەنی ٢ ساڵ
- یاری یان ئەڵقەی پڕکراو لە شلە یان ژێل
پرسیارە باوەکان
ئایا منداڵانی ددان‌دەردەکەن زیاتر دەخەون؟
بە گشتی، بەهۆی ئازارەوە کەمتر دەخەون. بەڵام ئەگەر ددان‌دەرکردن هاوکات بێت لەگەڵ گەشەیەکی خێرا، لەوانەیە منداڵێک تا ٤.٥ کاتژمێر زیاتر لە ئاسایی بخەوێت.
بێزاریی ددان‌دەرکردن چەندە خایەن دەبێت؟
ماوەی بێزاری زۆرجار بۆ هەر ددانێک زیاتر لە هەشت ڕۆژ نابێت و پێش دەرکەوتنی ددان لە ئاستی بەرزترین ئاستی خۆی دەگات.
چی یارمەتی منداڵ دەدات کاتێک ددان دەردەکات؟
ماساژدانی پووک، شتی سارد وەک قوماشی دەستشۆریی بەستوو و دەرمانی ئازارشکێنی گونجاو بۆ تەمەن دەتوانن یارمەتیدەر بن.
کەی پەیوەندی بە پزیشکی منداڵانەوە بکەم؟
ئەگەر نەتوانیت منداڵەکەت ئارام بکەیت یان تا یان سکچوونی هەبوو، پەیوەندی بە پزیشکەکەتەوە بکە.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکیی پیشەیی نییە. هەمیشە لەبارەی هەر دۆخێکی پزیشکییەوە پرسیارت هەبوو، ڕێنمایی پزیشکی منداڵان یان دابینکەری چاودێریی تەندروستیی شایستەی تر وەربگرە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- شەربەتی گیلاس بۆ خەو و باشترکردنی خەوتن
- هۆکاری بێخەوی و نیگەرانی چییە؟
- CPAP یان APAP بۆ وەستانی هەناسە لە خەودا
- خەوی باش و ژیانی درێژتر
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team