دەرزی کۆرتیزۆن هەوکردن و ئازار لە ناوچەیەکی دیاریکراوی جەستە، بە تایبەتی لە جومگەکان، کەم دەکاتەوە؛ لێرەدا بەکارهێنان و کاریگەرییەکانی دەناسیت.
ئامپولی کۆرتیزۆن چییە و چۆن کار دەکات؟
ئەم دەرزییانە پشت بە دەرمانەکانی کۆرتیکۆستێرۆید دەبەستن؛ ئەم دەرمانانە هاوشێوەی هۆرمۆنەکانی غوددەی ئەدریناڵ کار دەکەن، وەڵامی سیستەمی بەرگریی جەستە و خانە سپییەکانی خوێن ئارام دەکەنەوە بۆ کەمکردنەوەی توندیی هەوکردن. زۆرجار پزیشک دەرمانەکە لەگەڵ بێهۆشکەرێکی ناوخۆیی، وەک لیدۆکایین، تێکەڵ دەکات بۆ ئەوەی لە کاتی دەرزییەکەدا ئازار دەستبەجێ کەم بکاتەوە.
ئەم شێوازە لە چەندین جومگەدا بەکاردێت، لەوانە:
- ئەژنۆ، قاچ و ئەنیشک.
- شان، لەگن و مەچەک.
- ستوونی پشت و جومگە بچووکەکانی دەست و پێ.
دەرزی کۆرتیزۆن بۆ ئەژنۆ و حاڵەتەکانی دیکە
ئەم چارەسەرییە لە حاڵەتە جۆراوجۆرەکاندا بەکاردێت، لەوانە:
- نەخۆشییەکانی جومگە: ئارتروز، ئالتهابی جومگەی ڕۆماتۆییدی، ئالتهابی جومگەی پەسۆریاز، و ئالتهابی جومگەی ڕیاکتیڤ.
- برین و زیانی شانەکان: ئالتهابی پەی، ئازاری بەستنەوەکان و ئالتهابی کیسەی سینۆڤیال.
- حاڵەتەکانی دیکە: نقرس، خشۆکیی ئەژنۆ، ئازاری پشت و مل، شانی بەستراو، و هەندێک کێشەی پێست وەک ئالۆپیسیا، یان حاڵەتەکانی هەناسەبڕکێ.
ئەم شێوازە بە بەراورد بە دەرمانی خواردنەوە، خێراتر هەوکردن کەم دەکاتەوە؛ هەروەها ڕێگە لە هەراسانبوونی گەدە و کێشەکانی سیستەمی هەرس دەگرێت و کاتێک بەکارهێنانی وەستێندرێت، نیشانەکانی وازهێنان دروست ناکات.
زیانەکانی کۆرتیزۆن و ئاڵۆزییە ئەگەرییەکان
بە گشتی، ئەم دەرزییانە سەلامەتن، بەڵام ڕەنگە کاریگەریی لاوەکی ڕووبدەن؛ ئەگەری ڕوودانیان لەگەڵ دووبارەکردنەوەی دۆزەکان یان بەکارهێنانی بڕی زۆر زیاد دەبێت.
کاریگەرییە باوەکان و ناوخۆییەکان:
- ئازار یان ئاوسانێکی کاتی لە شوێنی دەرزییەکە (کە بە توندبوونەوەی نیشانەکان دوای دەرزیی کۆرتیزۆن ناسراوە).
- کاڵبوونەوەی ڕەنگی پێست یان سپیبوونەوەی، لەگەڵ ئەگەری باریکبوونەوەی پێست یان شانە چەورییەکانی دەوروبەری شوێنەکە.
- دەرکەوتنی شینبوون یان خوێنبەربوونی کەم لە ماسولکە یان پێست.
کاریگەرییە گشتی و کەم‌ڕووداوەکان:
- بەرزبوونەوەی کاتیی فشاری خوێن و ئاستی شەکری خوێن.
- سووربوونەوەی کورتخایەنی ڕووخسار.
- گۆڕانی هەڵوێستی دەروونی، یان ئارەقی شەوانە، یان تێکچوونی خەو.
- حاڵەتە کەم‌ڕووداوەکان: دڕان یان لاوازیی پەیەکان، پووکی ئێسک لە بەکارهێنانی درێژخایەندا، یان تووشبوون بە هەوکردن لە جومگەدا.
ڕێنمایییە گرنگەکان پێش دەرزی و دوای ئەو
پێش ئەنجامدانی دەرزی:
ئەگەر لە دوو هەفتەی ڕابردوودا تاوتان هەبووە (٣٨ پلەی سەنتیگراد یان زیاتر)، یان پاشکۆی خۆراک یان دەرمانی ڕەقیقکەرەوەی خوێن دەخۆیت، پزیشکەکەت ئاگادار بکەرەوە؛ ڕەنگە پزیشک داوات لێ بکات بۆ کەمکردنەوەی مەترسیی خوێنبەربوون، بەکارهێنانیان بوەستێنیت.
دوای ئەنجامدانی دەرزی:
- بۆ یەک یان دوو ڕۆژ پشووی جومگەکە بدە، و لە چالاکییە قورسەکان خۆ بپارێزە (وەک بەرزکردنەوەی کێشی قورس ئەگەر دەرزیی شانت بۆ کرابێت).
- بۆ کەمکردنەوەی ئازار، کۆمپرێسی سارد بەکاربهێنە و لە بەکارهێنانی پەڕۆی گەرم خۆ بپارێزە.
- بۆ ماوەی دوو ڕۆژ، لە جاکوزی و حەوزی ئاوی گەرم بەکارمەهێنە.
کەی دەبێت دەستبەجێ پزیشک ببینیت؟
ئەگەر نیشانەکانی هەستیاریی زۆر دەرکەوتن، خزمەتگوزاریی پزیشکیی خێرا داوا بکە، لەوانە:
- ئاوسانی زمان یان قوڕگ، و قورسایی هەناسەدان یان قوتدان.
- دەرکەوتنی کەڵەبەری هەستیاری یان ڕەشەڵەکی پێست.
- تێکچوونی هۆشیاری، یان هەڵچوونی سەرەتایی، یان گۆڕانی لەناکاوی بینین.
- بەردەوامبوونی لەرز یان تا، یان زیادبوونی ئاوسان دوای تێپەڕبوونی ٤٨ کاتژمێر بەسەر دەرزییەکەدا.
پرسیارە باوەکان دەربارەی ئەم چارەسەرییە
ئامپولی کۆرتیزۆن چییە؟
چارەسەرییەکی ناوخۆییە کە ستێرۆید لەخۆ دەگرێت بۆ کەمکردنەوەی ئاوسان و هەوکردن لە ناوچەیەکی دیاریکراو؛ زۆرجار پسپۆڕێک لە ناوەندی پزیشکیدا دەیدات.
زۆرترین ژمارەی جارەکانی وەرگرتنی دەرزی کۆرتیزۆن چەندە؟
ڕاسپاردەکان بە جۆری جومگە و دەستنیشانکردنی پزیشکی دەگۆڕێن. دەتوانرێت ساڵانە ٣ تا ٤ جار دەرزی بۆ جومگەکان بکرێت بێ ئەوەی ئاڵۆزییەکی شایانی لێ بکەوێتەوە، بەڵام پزیشکان پێیان باشترە ژمارەی دووبارەکردنەوەکە کەم بکەنەوە بۆ ئەوەی زیان بە نەرمەئێسک نەگات.
بۆ چاکبوونەوەی تەواو لە کاریگەرییەکانی دەرزی چەند کات پێویستە؟
ئەگەر ڕێنماییەکانی چارەسەرکار جێبەجێ بکرێن، پشووی پێویست بە جومگەکە بدرێت و بۆ چەند ڕۆژێک لە چالاکیی جەستەیی لە شوێنی برینەکە دوور بکرێیتەوە، ماوەی پشوودان کورت دەبێت.
کاریگەریی دەرزی کۆرتیزۆن کەی دەست پێ دەکات؟
هەندێک کەس دوای ئەنجامدانی دەرزییەکە دەستبەجێ باشبوون هەست پێ دەکەن، لە کاتێکدا هەندێکی دیکە ڕەنگە چەند ڕۆژێکیان پێویست بێت تا سوودە چاوەڕوانکراوەکە دەربکەوێت.
ئاگاداری: ئەم بابەتە تەنها بۆ فێرکاریی گشتییە و جێگرەوەی سەردانی پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ڕێگاکانی چارەسەری ئازاری شان
- شکانی ئێسکی ران لە پیراندا: چارەسەر
- ئازاری پاشنەی پێ: کەی پزیشک ببینیت؟
- چۆنیەتی بەکارهێنانی کۆمپیوتەر بە شێوەیەکی تەندروست
- زیاتر دەربارەی ماسولکە، ژێ و برینداربوون
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team