دەردی گەدە هۆکاری جۆراوجۆری هەیە؛ هەندێکی بەخۆیان باش دەبنەوە، بەڵام هەندێکی تر پێویستیان بە پزیشکی خێرا هەیە، بۆیە نیشانە هاوبەشەکان بناسە.
هۆکارە سەرەکییەکانی دەردی گەدە چین؟
هۆکاری ئازاری گەدە جۆراوجۆرە و ئەم هۆکارانە دەتوانرێت بە چەند گرووپێک دابەش بکرێن:
کێشە باوەکانی هەرسکردن:
- هەرسنەکردن: زۆرجار لە بەشی ناوەڕاستی سەرەوەی سکدا دەردەکەوێت و لەوانەیە بەهۆی خێرا خواردن، زۆر خواردن، یان خواردنی چەوری و کافئینەوە بێت.
- گاز و پفکردن: هەستی پڕبوون و ئازاری بڵاوبووەوە لە سک دروست دەکەن و لەوانەیە بەهۆی هەستیاری بەرامبەر بە هەندێک خواردن بن.
- زەخمی گەدە: دەردێک دروست دەکات کە لەوانەیە دوای خواردن زیادتر بێت، و زۆرجار پەیوەندی بە میکرۆبی گەدە یان بەکارهێنانی درێژخایەنی دەرمانە دژەهەوکردنەوە ناستێرۆیدییەکانەوە هەیە.
- هەڵچوونی گەدە یان مری: بە شێوەی سووتان لە بەشی سەرەوەی سک یان سنگدا دەردەکەوێت، بە تایبەتی کاتی پاڵکەوتن یان چەمانەوە.
دۆخە توند و لەناکاوەکان:
- ژەهراویبوونی خواردن: لە خواردنی خواردنی پیسبووەوە دروست دەبێت و زۆرجار لەگەڵ ڕشانەوە و تا دەبێت.
- هەوکردنی زیادەڕۆ: دەردێکی لەناکاو لەگەڵ دڵتێکچوون و پفکردن دروست دەکات؛ دۆخێکی فریاکەوتنە بۆ ڕێگریکردن لە تەقینەوەی زیادەڕۆ.
- هەوکردنی پانکریاس: بە دەردێک دەناسرێتەوە کە دوای خواردن خراپتر دەبێت و ڕشانەوە لەگەڵیدا دەبێت.
- بەردی کیسەی زەرداو: دەردێکی توند لە بەشی سەرەوەی ڕاستی سک دروست دەکات، بە تایبەتی دوای خواردنی خواردنی چەور.
هۆکارەکانی تر:
- تووشبوونی ڤایرۆسی: دەردی سووک لەگەڵ سکچوونی ئاوەکی و ڕشانەوە دروست دەکات.
- کێشەکانی ڕێگاکانی میز و گورچیلە: وەک قولنجی توندی گورچیلە بەهۆی بەرد، یان هەوکردنی ڕێگای میز کە دەردی خوارەوەی سک و سووتان لە کاتی میزکردندا دروست دەکات.
- هۆکارەکانی تایبەت بە ژنان: دەردە پەیوەستەکان بە ڕەحەم یان هێلکەدان زۆرجار لە ناوەڕاستی سووڕی مانگانە یان پێش مانگانە دەردەکەون.
- هەستیاریی خواردن: وەڵامدانەوەی بەرگریی جەستەیە کە لەوانەیە سکچوون و گاز دروست بکات؛ لە دۆخی زۆر تونددا دەتوانێت ببێتە هۆی شۆکی مەترسیدار بۆ ژیان.
بۆ ئازاری گەدە چی بکەین؟
ئەگەر دەردەکە سووک بێت، دەتوانیت ئەم ڕێنماییانە جێبەجێ بکەیت:
- بۆ چەند کاتژمێرێک خواردن مەخۆ، بە تایبەتی ئەگەر ڕشانەوەت هەبێت؛ پاشان بە خواردنی سووک و زۆر کەم دەست پێ بکە.
- بڕێکی کەم لە شلەی ڕوون بخۆرەوە و لە خواردنەوەی گازدار، کحول و کافئین دوور بکەوە.
- لە خواردنی توند، سوورکراوە یان پڕ لە چەوریی تێر دوور بکەوە.
- بۆ چارەسەرکردنی سووتانی بەشی سەرەوەی سک، هەندێک دەرمان بەکاربهێنە.
کەی دەبێت دەستبەجێ سەردانی پزیشک بکەیت؟
دەردی گەدە لە دۆخەکانی خوارەوەدا نیشانەی دۆخێکی مەترسیدارە و پێویستی بە چاودێری پزیشکی هەیە:
- دەردێکی لەناکاو، تیژ و توند لە سکدا دەردەکەوێت.
- ڕشانەوە یان سکچوونی خوێناوی هەیە، یان ڕشانەوە بەردەوامە.
- سکچوون زیاتر لە پێنج ڕۆژ بەردەوام دەبێت، یان ناخۆشی زیاتر لە هەفتەیەک دەخایەنێت.
- پفکردن و ئاوسانی سک زیاتر لە دوو ڕۆژ بەردەوام دەبێت.
- دەردەکە لەگەڵ بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی جەستە یان لەرز هاوڕێیە.
- قەبزی تەواو (نەجووڵانی ڕیخۆڵە) لەگەڵ ڕشانەوە و دەرد ڕوودەدات.
- هەستی فشارێکی توند لە سنگدا هەیە کە بۆ چەناگە یان باڵ دەکشێت و لەگەڵی قورسایی هەناسەدان هەیە (لەوانەیە نیشانەی هێرشی دڵ بێت).
- دەردەکە لە کاتی دووگیانیدا یان کاتێک گومان لە دووگیانی هەیە ڕوودەدات.
پرسیارە باوەکان
دەردی گەدە لە کوێیە؟
دەردەکە دەتوانێت لە هەر شوێنێک لە نێوان سنگ و ڕانەکاندا بێت؛ لەوانەیە لە سەرەوەی سکدا جێگیر بێت (وەک زەخمی گەدە و کێشەی کیسەی زەرداو)، یان لە خوارەوە (وەک هەوکردنی ڕێگای میز و کێشەکانی ژنان)، یان بە شێوەی دەردێکی گشتی هەموو سک بگرێتەوە (وەک گاز).
ئایا دەردی لەناکاوی گەدە مەترسیدارە؟
هەمیشە نا؛ لەوانەیە هۆکارەکەی هەرسنەکردنێکی سووک بێت. بەڵام لەوانەیە ئاماژە بۆ کێشەی مەترسیدار بکات، وەک هەوکردنی زیادەڕۆ، کونبوونی گەدە، یان گیربوونی ڕیخۆڵە؛ بۆیە ئەگەر دەردەکە توندە، پێویستە ڕاوێژ بە پزیشک بکەیت.
هۆکاری دەردی گەدە دوای خواردن چییە؟
لەوانەیە چەند هۆکارێکی هەبێت، لەوانە ڕیفلاکسەی مری، زەخمی گەدە، هەوکردنی گەدە، هەرسنەکردن بەهۆی خێرا خواردن، یان نەگونجانی هەندێک جۆری خواردن وەک لاکتۆز.
بەرپرسیارێتیی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ یان وەرگرتنی دەستنیشانکردنی پزیشکی نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ریفلاکس معدە و چارەسەری کێشی زیادە
- هەرس نەبوونی خواردن: نیشانە و چارەسەر
- هەوکردنی گەدە: نیشانە، دەستنیشانکردن و چارەسەر
- سووتانی معدە: هۆکار و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی گەدە، سورێنچک و گەڕانەوەی ترشی
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team